Một tổ hợp thay đổi cách sử dụng

deSingel ở Antwerp phát triển từ quần thể dành cho Nhạc viện Hoàng gia Flanders và Radio 2 do Léon Stynen thiết kế. Các phần được xây dựng qua nhiều giai đoạn, từ khối thấp quanh sân đến các phòng biểu diễn và phần bổ sung trên cao. Về sau, những phòng vốn phục vụ giảng dạy, tập luyện và thuyết trình còn đón hoạt động nghệ thuật công cộng. Nhạc viện và trung tâm nghệ thuật trở thành hai đơn vị sử dụng độc lập trong cùng một hệ thống không gian.

Sự thay đổi chương trình kéo theo những nhu cầu mà mặt bằng ban đầu chưa đáp ứng: sân khấu cần sâu hơn, nghệ sĩ cần thêm phòng thay đồ và chỗ nghỉ, thiết bị biểu diễn cần đường vận chuyển thuận tiện. Beel được giao nghiên cứu tổng thể mở rộng trong thập niên 1990. Giai đoạn đầu 1996–2000 gồm hành lang cầu kính và phần bổ sung phía sau tháp sân khấu.

Phần mở rộng nằm sau sân khấu

Công việc đầu tiên tập trung vào sân phía sau tháp sân khấu. Thay vì tạo ngay một khối nhà độc lập có chương trình hoàn toàn mới, dự án bổ sung chiều sâu cho khu biểu diễn đang hoạt động. Các phòng thay đồ của nghệ sĩ được mở rộng; khu nghỉ được đưa ánh sáng tự nhiên vào và có đường ra vườn. Những bộ phận hậu đài vốn ít xuất hiện trong hình ảnh mặt tiền trở thành phần quan trọng của đợt cải tạo.

Khu giao nhận hàng cũng được tổ chức lại để nhạc cụ, đạo cụ và thiết bị có thể đến gần cao độ sân khấu. Trên bản vẽ, tuyến phục vụ này nằm cạnh những không gian dành cho nghệ sĩ nhưng không trùng hoàn toàn với đường của khán giả. Việc mở rộng vì vậy liên quan đồng thời đến kích thước phòng, vận hành kỹ thuật và cách các nhóm người di chuyển trong quần thể. Nó không chỉ là việc nối thêm diện tích vào một mặt đứng có sẵn.

Bên trong hành lang cầu, nhìn dọc lớp kính.Ảnh: Hisao Suzuki

Hoàn thành vòng đi quanh sân

Mặt bằng thấp của tổ hợp có dạng gần như số tám, với các hành lang vòng quanh sân. Cầu kính mới nối đoạn còn thiếu trong hệ thống ấy. Nó bắc qua một phần không gian ngoài trời, kết nối các dãy phòng mà vẫn để sân tiếp tục được nhìn thấy ở hai bên. Khi đi trên cầu, người sử dụng nhìn vào vườn, nhìn sang hành lang đối diện và thấy các lớp công trình cũ phía sau.

Ảnh chụp cho thấy cầu có mái phẳng, sàn ngang và hai bên kính trong. Không gian bên trong khá hẹp và dài; sự thay đổi chủ yếu nằm ở cảnh quan ngoài kính chứ không ở những phòng mở dọc hai phía. Các góc chuyển tiếp nối với hệ hành lang hiện hữu, làm đoạn cầu trở thành một phần của đường đi thường ngày. Sân bên dưới không bị biến thành một phòng kín mà vẫn là khoảng ngoài trời có cây, cỏ và các cao độ khác nhau.

Hành lang mới nhìn sang dãy nhà hiện hữu.Ảnh: Hisao Suzuki

Cấu tạo của đoạn cầu

Thuyết minh kết cấu mô tả một dầm không đối xứng tựa trên bốn điểm đỡ. Các cột dùng tổ hợp thép hình IPE và HEB hàn vuông góc, vừa chịu lực vừa tạo độ cứng ngang. Trong hình ảnh, những bộ phận thép và mép sàn không bị che hết bằng một lớp hoàn thiện giả đồng nhất. Người đi trong sân có thể nhận ra các điểm tựa, khoảng vượt và mặt dưới của cầu.

Cách thể hiện kết cấu khác với lớp kính bao quanh. Kính giữ mặt đứng liên tục, còn thép tạo những đường và nút cục bộ. Ở vị trí tiếp giáp với nhà cũ, độ lệch và những phần nhô ra được xử lý trong cấu tạo liên kết. Bản vẽ mặt cắt ngang và mặt cắt dọc ghi lại quan hệ giữa sàn cầu, mái, mặt kính và hệ đỡ; nhờ đó, hình ảnh thanh mảnh từ xa vẫn đi kèm một cấu trúc cụ thể.

Khối sân khấu và hành lang kính bên dưới.Ảnh: Hisao Suzuki

Kính trong, kính mờ và vườn

Vật liệu bên ngoài của phần bổ sung được giữ trong một nhóm hạn chế. Hành lang cầu dùng kính trong, tiếp nối sự hiện diện của kính ở các văn phòng và lối đi cũ. Khối mở rộng sau sân khấu sử dụng kính mờ. Hai cách xử lý bề mặt tạo mức độ nhìn xuyên khác nhau: đường đi cho phép thấy người và cảnh quan qua hai phía, trong khi khu phục vụ cần một lớp bao kín hơn.

Vườn được điều chỉnh cùng đợt xây dựng. Những bậc cao độ phân biệt bãi cỏ, sân của khu nghỉ nghệ sĩ và các vùng tiếp cận. Ảnh nhìn từ trong hành lang cho thấy cây xanh nằm gần sát kính, còn phía xa là nhịp cửa và tường của công trình cũ. Các lớp cũ và mới không được làm giống hệt nhau. Chúng cùng hiện diện quanh sân, có đường mái, màu bề mặt và chiều sâu khác nhau.

Sân trong với các cao độ và đường đi quanh cầu.Ảnh: Hisao Suzuki

Giai đoạn đầu trong một quá trình dài

Sau giai đoạn cầu kính, deSingel tiếp tục mở rộng. Phần mới hoàn thành năm 2010 có một khối ngang lớn đặt cao, cùng các chức năng công cộng ở tầng trung gian. Đây là một đợt xây dựng sau giai đoạn cầu kính. Hồ sơ hiện tại của văn phòng còn ghi những đợt cải tạo phòng biểu diễn và hành lang về sau, cho thấy quần thể tiếp tục thay đổi theo yêu cầu sử dụng.

Các ảnh giai đoạn đầu tập trung vào sân, cầu, mặt kính và phần hậu đài. Chúng ghi lại một can thiệp có phạm vi khá rõ trong công trình lớn: tăng khả năng phục vụ sân khấu, bổ sung tiện nghi cho nghệ sĩ và nối lại tuyến lưu thông. Những thay đổi ấy nằm trong nền kiến trúc của Stynen, giữ sân làm khoảng phân cách đồng thời làm nơi quan sát các hoạt động quanh nó.

Mô hình nghiên cứu giai đoạn mở rộng quanh sân.Ảnh mô hình: Hisao Suzuki
Đọc thêm +