Một phần của khu đất nông nghiệp cũ

Chủ đầu tư sở hữu một khu đất rộng trên đảo Väddö, trong đó có vùng Gamla Grisslehamn. Khu đất trước kia phục vụ nông nghiệp nhưng đã không còn được canh tác theo cách ấy trong thời gian dài. Khi bắt đầu làm việc, văn phòng chưa nhận một chương trình nhà ở chi tiết cho toàn bộ diện tích.

Arrhov Frick đề xuất chia một phần nhỏ, tương đối tách biệt của khu đất thành 12 lô. Các lô đủ rộng để hoạt động của từng nhà không nằm ngay trước mắt nhà bên cạnh. Đây là đề xuất tổ chức đất của dự án, không phải khẳng định toàn bộ 12 nhà đã hoàn thành. Hồ sơ công bố ngôi nhà Grisslehamn với giai đoạn 2020–2021, như một trường hợp cụ thể trong cách phát triển hệ xây dựng này.

Công trình nhìn qua cây trong vườn.Ảnh: Mikael Olsson

Nhiều điều kiện địa hình trên cùng khu đất

Cảnh quan không đồng đều. Có những khoảng trống nhiều đá, phần tương đối bằng có cây thông và vùng rừng bạch dương dày hơn. Vì các vị trí khác nhau, văn phòng không đặt ra một mẫu nhà hoàn toàn bất biến để lặp lại trên mọi lô. Mục tiêu được tác giả trình bày là giữ khả năng điều chỉnh theo từng chỗ đặt nhà trong một hệ cấu kiện chung.

Sự khác biệt có thể nằm ở cách bố trí các mặt sàn và mức độ khép kín của từng phần. Hệ nhà có cả những phòng được che ba mặt, những khoảng không có tường và sàn mở nhô vào rừng. Những dạng không gian ấy được tổ chức trên nền điều kiện cụ thể của khu đất. Tên Grisslehamn trong bộ hồ sơ vì thế chỉ một ngôi nhà được công bố, đồng thời liên hệ với quá trình phát triển một bộ phận lắp ghép có thể điều chỉnh.

Sàn hiên và cửa bao quanh khoảng ngoài trời.Ảnh: Mikael Olsson

Khung gỗ làm cơ sở cho việc lắp dựng

Cấu trúc chính là khung gỗ ghép thanh chịu lực. Các phần tường, sàn và mái bằng gỗ được đặt vào hệ khung ấy. Cách chia giữa khung và bộ phận chèn cho phép xử lý các khoang khác nhau mà không thay toàn bộ nguyên tắc xây dựng. Có khoang được đóng kín, có khoang mở ra ngoài và có chỗ trở thành một mặt sàn dưới tán cây.

Một yêu cầu của hệ thống là sản xuất trước các thành phần để giảm phần gia công tại chỗ. Tác giả mô tả quá trình này như việc phối hợp cấu kiện với vận chuyển và trình tự thi công. Đây không phải những mô-đun phòng hoàn chỉnh được đưa đến như khối hộp kín; hồ sơ nói đến khung và các phần tường, sàn, mái đóng gói phẳng. Hình thức vận chuyển có liên quan trực tiếp đến cách hệ nhà được chia thành các bộ phận.

Không gian sinh hoạt với hệ cột gỗ.Ảnh: Mikael Olsson

Những kiện phẳng đến công trường

Các thành phần được đóng thành kiện phẳng, với kích thước và số lượng phù hợp cho một xe tải cỡ trung. Khi đến khu đất, khung được dựng trong vài ngày và việc hoàn thành nhà diễn ra trong vài tuần, theo tường thuật của văn phòng. Những mốc này thuộc quá trình thi công của công trình được giới thiệu, không phải cam kết thời gian áp dụng cho mọi nhà dùng gỗ lắp ghép.

Dự án đồng thời có hai quy mô thiết kế: tổ chức chỗ ở trong cảnh quan và tổ chức những phần có thể đưa đến bằng xe. Khung, tường và mái không chỉ được đặt trên bản vẽ tổng thể; chúng còn phải trở thành các bộ phận có thể xếp, chở và lắp. Việc dựng khung trước tạo cơ sở để các lớp bao che khác nhau được thêm vào sau đó, theo mức độ kín hoặc mở của từng khoang.

Khu vực bàn ăn trong nhà.Ảnh: Mikael Olsson

Phòng không được đặt tên theo một công năng duy nhất

Không gian bên trong được mô tả như một chuỗi phòng chưa gắn cứng với một chương trình cụ thể. Sự khác nhau của chúng đến từ kích thước, vật liệu và mức độ tiếp xúc bên ngoài. Một đơn vị nhỏ có ba tường kín cùng một mặt kính; một khoảng khác không có tường. Một phần có cấu tạo bao che bằng tấm nhựa gợn sóng, trong khi phần khác là sàn mở nâng khỏi mặt đất.

Những khác biệt ấy có thể thấy ngay khi đi từ một khoang sang khoang kế tiếp. Phòng có tường bao tạo cảm giác khác với sàn không tường, dù cả hai cùng thuộc hệ khung. Tấm nhựa gợn sóng trong hồ sơ được gắn với việc tạo một môi trường bên trong dễ chịu hơn, nhưng không đi kèm một công bố kiểm định nhiệt cụ thể. Bài đọc giữ mô tả ở cấu tạo và vị trí sử dụng thay vì biến phát biểu này thành một chỉ số hiệu năng.

Chi tiết vách gỗ và đèn tường.Ảnh: Mikael Olsson

Từ phần ở kín đến sàn mở trong rừng

Phạm vi ngôi nhà không dừng lại ở phòng kín. Các sàn mở và khoảng không tường nối tiếp phần được bao che, tạo nhiều mức độ tiếp xúc với rừng. Một số chỗ có nền để đứng hoặc ngồi nhưng vẫn giữ sự hiện diện của gió và cây xung quanh. Những phần khác có cửa và vách để phục vụ sinh hoạt cần kín hơn.

Hệ cấu kiện chung không xóa đi những khác biệt này. Nó là cơ sở để các khoang có thể được tổ chức khác nhau trong cùng một khung chịu lực. Grisslehamn được ghi lại qua sự kết hợp giữa việc chia đất, địa hình nhiều dạng và quy trình lắp dựng nhà gỗ. Trong ngôi nhà đã công bố, những mặt sàn, lớp tường và mái thể hiện các mức độ bao che riêng, từ căn phòng nhỏ tới một nền mở nâng giữa cây.

Công trình nhìn từ địa hình đá phía dưới.Ảnh: Mikael Olsson
Các thân cây giữa những phần nhà.Ảnh: Mikael Olsson
Đọc thêm +