Một vật thể trong phòng triển lãm

Balloon là sắp đặt của Junya Ishigami trong triển lãm Space for Your Future tại Bảo tàng Nghệ thuật Đương đại Tokyo. Tác phẩm được thực hiện trong giai đoạn triển lãm 2007–2008. Một khối hộp có kích thước gần với một công trình nhỏ được đặt trong gian trưng bày cao. Bên trong khối hộp chứa helium, cho phép nó nổi và dịch chuyển chậm trong khoảng không của tòa nhà.

Đối tượng trưng bày không phải mô hình thu nhỏ của một công trình sẽ được xây ở nơi khác. Kích thước thật của vật thể, trọng lượng, khả năng nổi và khoảng cách tới tường, sàn, trần đều thuộc về tác phẩm. Gian phòng bảo tàng là phần bao quanh có sẵn. Balloon được đưa vào đó để tạo ra những khoảng không còn lại giữa hai hệ hình học: khối hộp mới và căn phòng chứa nó.

Từ bóng tròn đến khối hộp

Trong thuyết minh, Ishigami đặt cạnh nhau hình dạng thường thấy của bóng bay và dạng chữ nhật phổ biến trong kiến trúc. Một quả bóng thông thường dùng màng mềm, với áp lực khí bên trong góp phần giữ hình dạng. Balloon tại Tokyo lại có các mặt phẳng và cạnh rõ ràng. Việc chuyển sang hình hộp dẫn đến một cấu tạo khác, với bộ khung kim loại ở phía trong và lớp tấm bao quanh.

Lựa chọn khối hộp cũng gắn với quan hệ giữa vật thể và căn phòng. Những mặt phẳng của nó có thể gần song song hoặc tạo một góc nhỏ với tường và sàn. Khi vị trí thay đổi, chiều rộng của các khe xung quanh thay đổi theo. Ishigami giải thích lựa chọn hình chữ nhật thông qua những khoảng không này, thay vì chỉ mô tả hình dáng của một vật thể có thể được nhìn từ nhiều phía.

Balloon — góc nhìn 2.Tư liệu: junya.ishigami+associates
Balloon — góc nhìn 3.Ảnh: Yasushi Ichikawa

Kích thước và kết cấu kim loại

Hồ sơ kỹ thuật ghi khối hộp cao khoảng mười bốn mét, dài mười ba mét và rộng bảy mét. Tổng trọng lượng vào khoảng một tấn. Những con số này đặt Balloon ở một quy mô rất khác với bóng bay cầm tay, dù cùng sử dụng khí nhẹ hơn không khí. Mặt ngoài là các tấm nhôm được lắp sau khi bộ khung đã được dựng lên.

Bộ khung bên trong giữ hình dạng hình học của khối hộp. Lớp nhôm tạo những mặt phẳng bao quanh thể tích chứa khí, còn helium tham gia tạo lực nâng. Trong hình cắt cấu tạo, tác phẩm được trình bày như một đối tượng có cấu trúc, thay vì một lớp màng được thổi phồng thành dạng gần cầu. Khung và tấm vỏ cùng thuộc về trọng lượng mà toàn bộ thể tích khí phải nâng đỡ.

Balloon — góc nhìn 4.Tư liệu: junya.ishigami+associates

Khoảng trống giữa hai lớp bao quanh

Balloon chiếm một phần lớn chiều cao phòng, nhưng không lấp kín không gian trưng bày. Những khoảng còn lại xuất hiện phía dưới, sát các mặt bên và gần trần. Chúng có hình dạng phụ thuộc đồng thời vào kích thước phòng và tư thế của khối hộp. Khi một mặt tiến gần tường, khe ở phía ấy thu hẹp; khoảng ở phía đối diện thay đổi cùng với chuyển động của vật thể.

Hồ sơ mô tả cả những thời điểm một góc của khối hộp chạm sàn. Sự tiếp xúc đó không biến toàn bộ vật thể thành một khối đứng cố định trên nền. Nó vẫn có khả năng thay đổi vị trí trong phạm vi gian phòng. Các cạnh của Balloon tạo ra những đường giới hạn mới bên trong căn phòng vốn đã có tường, sàn và trần, khiến hình học của khoảng trống phụ thuộc vào vị trí tức thời của tác phẩm.

Balloon — góc nhìn 5.Tư liệu: junya.ishigami+associates
Balloon — góc nhìn 6.Tư liệu: junya.ishigami+associates

Chuyển động chậm trong một không gian cố định

Theo mô tả của tác giả, khối hộp không được cố định tại một vị trí duy nhất trong phòng. Nó dịch chuyển nhẹ, chậm đến mức sự thay đổi khó nhận ra ngay trong một khoảnh khắc. Trạng thái gần như đứng yên là một phần của nghiên cứu. Những bức tường xung quanh giữ nguyên vị trí, còn vật thể có thể nghiêng hoặc nổi ở một cao độ khác với thời điểm trước đó.

Vì vậy, các khe hở không được thiết lập như những hành lang có bề rộng cố định. Chúng xuất hiện và thay đổi khi khối hộp chuyển động. Trong lời giải thích của Ishigami, khái niệm đứng yên được đặt cạnh những biến đổi rất nhỏ tích lũy theo thời gian. Tại tác phẩm này, biến đổi ấy có biểu hiện vật chất cụ thể: một cạnh tới gần sàn, một mặt cách xa tường hơn hoặc một phần trần bị che khuất theo cách khác.

Balloon — góc nhìn 7.Tư liệu: junya.ishigami+associates

Tác phẩm ở quy mô kiến trúc

Balloon được trưng bày cùng những tác phẩm thuộc nhiều lĩnh vực trong Space for Your Future. Thông báo của đơn vị tổ chức cho thấy triển lãm đưa nghệ thuật, thiết kế và các thực hành kiến trúc vào cùng một chương trình. Trong cuộc phỏng vấn với ART iT sau đó, Ishigami cũng nhắc Balloon như một thử nghiệm kiến trúc, cùng với can thiệp nhà kính của ông tại Venice.

Phạm vi sử dụng của tác phẩm gắn với phòng trưng bày và sự hiện diện của khách tham quan xung quanh. Nó không có các phòng ở hay những tầng có người sử dụng bên trong khối nhôm. Không gian dành cho người nằm ở phần còn lại của gian bảo tàng. Chính tại đó, một kết cấu có thể nổi trong không khí tạo ra những quan hệ thay đổi với cấu trúc cố định bao quanh nó.

Balloon — góc nhìn 8.Tư liệu: junya.ishigami+associates
Đọc thêm +