Junya Ishigami + Associates

Kanagawa, trường nghệ thuật và những năm làm việc với Sejima

Junya Ishigami sinh năm 1974 tại tỉnh Kanagawa, Nhật Bản. Ông học kiến trúc tại Tokyo University of the Arts, còn được các tài liệu tiếng Anh cũ gọi là Tokyo University of Fine Arts and Music. Từ năm 2000 đến năm 2004, ông làm việc tại Kazuyo Sejima & Associates, trước khi thành lập junya.ishigami+associates ở Tokyo. ^[1]

Trong cuộc trò chuyện với Junzo Tateno, Ishigami kể rằng khi mới vào đại học ông chưa hiểu rõ nghề kiến trúc. Sự quan tâm tăng dần trong quá trình học, và đến bậc cao học ông mới xác định muốn tiếp tục làm nghề. Cũng trong cuộc phỏng vấn này, ông nhớ lại việc nhận hợp đồng KAIT Workshop gần thời điểm tách ra làm riêng. Một đơn đặt hàng trưng bày của Toyota tại hội chợ đồ nội thất Milan đến chỉ vài tháng sau đó. Như vậy, những năm đầu văn phòng đã có cả công trình sử dụng thực tế lẫn thiết kế triển lãm. ^[2]

2005–2008: bàn, khí cầu và công trình đầu tiên

Các dự án đầu tiên được tập hợp trong cuốn small images, xuất bản tháng 9 năm 2008. Nhà xuất bản LIXIL giới thiệu Table năm 2005 là một tấm bàn thép dày 3 mm, dài 9,5 m; Square Balloon năm 2007 là một khối khí cầu cao 14 m. Cùng xuất hiện trong sách là KAIT Workshop, không gian khoảng 2.000 m² với 305 cột. Những đối tượng rất khác nhau về quy mô này thuộc cùng một giai đoạn thực hành. Tư liệu xuất bản ghi chúng như các thử nghiệm riêng, thay vì coi bàn hoặc sắp đặt chỉ là bản thu nhỏ của công trình về sau. ^[3]

KAIT Workshop tại Atsugi hoàn thành năm 2008, là công trình xây dựng đầu tiên của văn phòng. Bài khảo sát của Naomi Pollock ghi quá trình phát triển kéo dài khoảng ba năm, với rất nhiều mô hình và bản vẽ để điều chỉnh vị trí, tiết diện và hướng của cột. Kỹ sư kết cấu Yasutaka Konishi tham gia giải quyết một hệ gồm các cột chịu nén và các phần tử được tạo lực căng. Không gian phục vụ nhiều hoạt động chế tác của sinh viên, từ làm đồ gốm đến lắp ráp xe dùng năng lượng mặt trời. Công trình nhận giải AIJ năm 2009. ^[4][15]

2008–2010: xuất hiện tại Venice

Năm 2008, Japan Foundation lựa chọn Ishigami cho gian Nhật Bản tại Biennale Kiến trúc Venice lần thứ 11. Dự án mang tên Extreme Nature – Small Pavilions. Thông báo của đơn vị tổ chức mô tả một nhóm nhà kính nhỏ đặt trong và ngoài gian triển lãm thường trực. Nhà thực vật học Hideaki Ohba cùng tham gia, nghiên cứu những môi trường chỉ khác nhẹ so với điều kiện xung quanh. Ở đây, đối tượng được đưa vào triển lãm không chỉ là mô hình một tòa nhà tương lai mà còn là cây sống, khí hậu và những ranh giới rất mỏng của nhà kính. ^[5]

Hai năm sau, junya.ishigami+associates nhận Golden Lion dành cho dự án tại Biennale Kiến trúc Venice lần thứ 12. Đây là giải cho phần tham gia triển lãm quốc tế. Hồ sơ giải thưởng Thụy Sĩ cũng ghi các lần giảng dạy của Ishigami tại Đại học Tohoku năm 2010, Harvard năm 2014 và Princeton năm 2015. ^[1]

Từ triển lãm tại Bordeaux đến mạng lưới kiến trúc Nhật Bản

Triển lãm tại arc en rêve ở Bordeaux khai mạc tháng 12 năm 2013 trình bày 56 dự án bằng mô hình. Những mô hình có kích thước, vật liệu và màu sắc khác nhau, bao gồm kim loại, gỗ và bìa. Hồ sơ triển lãm cho thấy phạm vi nghiên cứu lúc ấy đã trải từ cấu trúc và tỷ lệ đến cảnh quan, giao thông, mật độ và quan hệ giữa đô thị với nông thôn. Chương trình được thực hiện với sự tham gia của Shiseido Gallery, deSingel và Flemish Architecture Institute, đưa những nghiên cứu đã được giới thiệu tại Nhật Bản sang bối cảnh châu Âu. ^[6]

Năm 2016, MoMA đưa Ishigami vào A Japanese Constellation: Toyo Ito, SANAA, and Beyond. Triển lãm không tổ chức như hồi cố về một cá nhân, mà khảo sát mạng lưới trao đổi giữa nhiều thế hệ kiến trúc sư Nhật Bản. Cùng được giới thiệu có Toyo Ito, Kazuyo Sejima, Ryue Nishizawa, Sou Fujimoto và Akihisa Hirata. Bản vẽ, hình ảnh và mô hình được bố trí qua những không gian ngăn bằng rèm bán trong suốt. Với lịch sử Ishigami, đây là một dấu mốc về cách tác phẩm của ông được đặt trong quan hệ nghề nghiệp và truyền thừa, bên cạnh các triển lãm cá nhân. ^[7]

2018–2019: Freeing Architecture và Serpentine

Freeing Architecture mở tại Fondation Cartier ở Paris từ tháng 3 năm 2018 và được kéo dài đến tháng 9. Triển lãm trình bày khoảng hai mươi dự án ở châu Á và châu Âu qua mô hình lớn, phim và bản vẽ. Theo Fondation Cartier, các mô hình không đơn thuần là đồ dùng làm việc có sẵn: chúng được chế tác riêng cho triển lãm, qua gần một năm chuẩn bị tại văn phòng. Người xem có thể theo dõi những bước hình thành dự án cùng quá trình xây dựng phức tạp phía sau vẻ ngoài của mô hình. ^[8]

Đây là triển lãm cá nhân quy mô lớn đầu tiên Fondation Cartier dành cho một kiến trúc sư. Năm 2019, chương trình tiếp tục đến Power Station of Art tại Thượng Hải. Hồ sơ lưu trữ của quỹ ghi rõ hai lần trưng bày này và đặt chúng cạnh các dự án như KAIT, Chapel of the Valley và những nghiên cứu về không gian công cộng. Danh mục bao gồm cả công trình xây dựng lẫn những phương án đang tiếp tục phát triển. ^[9]

Cũng trong năm 2019, Ishigami thiết kế pavilion mùa hè thứ 19 của Serpentine tại London. Công trình mở từ ngày 21 tháng 6 đến ngày 6 tháng 10. Trong thuyết minh của mình, ông xác định mái là điểm xuất phát: nhiều mảnh đá slate hợp thành một mặt mái thấp, dường như trồi lên từ mặt đất công viên. Japan House London mô tả mặt mái nặng vật liệu nhưng có đường nét giống một tấm vải. Đây là một công trình tạm phục vụ công chúng, khác về thời gian sử dụng với các dự án đại học hay bảo tàng trong danh mục văn phòng. ^[10][11]

Những dự án kéo dài và sự trở lại của một khách hàng cũ

Khi được gooood hỏi về bước ngoặt trong gần hai mươi năm hành nghề, Ishigami không chọn một thời điểm duy nhất. Ông giải thích KAIT Workshop và KAIT Plaza là những dự án bắt đầu sớm nhưng có thời gian phát triển dài, liên tục tác động đến các công việc khác. Một số phác thảo ban đầu không được xây cũng tiếp tục ảnh hưởng đến ý tưởng về sau. Trong cách kể này, lịch sử văn phòng không chỉ gồm các công trình hoàn thành nối tiếp nhau; những phương án đang thử nghiệm và các dự án kéo dài cùng tồn tại trong quá trình làm việc. ^[12]

House & Restaurant tại Ube được công bố năm 2022 đưa văn phòng trở lại với người từng đặt làm những chiếc bàn nhà hàng thời kỳ đầu. Trong bài thuyết minh do chính Ishigami viết, chủ nhà là một người bạn cũ, muốn có nhà ở kết hợp nhà hàng để lại cho con cháu. Yêu cầu của khách hàng là một công trình mang cảm giác nặng, thô và có thể tồn tại lâu dài. Khu ăn uống nằm phía bắc, phần ở phía nam; ba sân nối các khoảng sử dụng. Quan hệ với khách hàng này kéo dài qua những đồ vật nội thất ban đầu đến một công trình hoàn chỉnh. ^[13]

Zaishui và các ghi nhận trong thập niên 2020

Zaishui Art Museum tại Rizhao, Sơn Đông, được thiết kế từ tháng 12 năm 2016 đến tháng 7 năm 2019 và thi công từ tháng 8 năm 2019 đến tháng 12 năm 2023. Thuyết minh công bố tháng 2 năm 2024 ghi rõ năm hoàn thành là 2023. Công trình kéo dài trên mặt hồ; những khe dưới phần kính cho nước hồ đi vào bên trong. Danh sách thực hiện ghi Junya Ishigami và Zenan Li phụ trách thiết kế, cùng một nhóm cộng sự và các đơn vị kết cấu, kỹ thuật. Hồ sơ này cũng cho thấy quy mô hợp tác phía sau tên văn phòng. ^[14]

Hồ sơ của Hiroshima Architecture Exhibition năm 2025 liệt kê KAIT Workshop, KAIT Plaza, trung tâm khách tại Park Groot Vijversburg, Water Garden, Serpentine Pavilion, House & Restaurant và Zaishui trong nhóm công trình chính. Danh sách giải thưởng bao gồm AIJ năm 2009, Golden Lion, OBEL Award, Frederick Kiesler Prize năm 2024 và một giải AIJ nữa năm 2024. Tại chương trình ở Hiroshima, House & Restaurant được giới thiệu trong phần NEXT ARCHITECTURE: Connecting to Tomorrow. Đây là một bản ghi thể chế gần đây về tác phẩm và sự hiện diện triển lãm của Ishigami sau hai thập niên hoạt động độc lập. ^[15]