Khu nội trú trong vùng Pantanal

Children’s Village Bodoquena là dự án cải tạo cơ sở nội trú của Fundação Bradesco tại Miranda, bang Mato Grosso do Sul. Trường được thành lập trong thập niên 1980 và phục vụ trẻ em từ các gia đình có thu nhập thấp trong vùng. Trong hồ sơ thiết kế, cơ sở được mô tả cung cấp việc học, ăn uống, chỗ ở và những chăm sóc khác cho khoảng tám trăm trẻ ở thời điểm khảo sát.

Gustavo Utrabo, Pedro Duschenes, Adriana Benguela và nhà thiết kế Marcelo Rosenbaum cùng thực hiện dự án. Công việc bắt đầu từ năm 2017; hồ sơ của văn phòng ghi năm xây dựng hoàn thành là 2020. Đối tượng cải tạo là những nhà ở đã tồn tại và trải qua nhiều đợt bảo trì. Thay đổi tập trung vào cách các khối nhà liên hệ với nhau, điều kiện đi lại trong mùa mưa và những không gian chung quanh phòng ở.

Hai cụm từ hai mươi bốn khối nhà

Hiện trạng có hai mươi bốn công trình tách rời. Phương án dùng các lối đi có mái để nối chúng thành hai cụm độc lập, giữ lại những nhà ở thay vì thay toàn bộ bằng một khối mới. Hai hệ thống hình học được xem xét cùng nhau: vị trí và sân trung tâm của các nhà hiện hữu, cùng những đường mòn mà trẻ đã tạo ra trong việc đi lại hằng ngày.

Các tuyến mới được đặt theo sự kết hợp ấy. Chúng không chỉ lặp lại đường bao của từng căn nhà, cũng không dựng một mạng hành lang hoàn toàn tách khỏi thói quen sử dụng khu đất. Khi các đường nối gặp nhau và đi vòng qua khối hiện hữu, những khoảng sân mới hình thành. Các chương trình bổ sung được đặt ở những đầu mút của tổ hợp, liên hệ với mạng đường đi chung và các sân.

Children’s Village Bodoquena — góc nhìn 2.Ảnh: Jesús Granada
Children’s Village Bodoquena — góc nhìn 3.Ảnh: Jesús Granada

Đường đi nâng khỏi nền ẩm

Khu vực Pantanal có điều kiện địa hình và nước theo mùa đặc thù. Trong dự án, việc tiếp cận các phòng vào mùa mưa là một vấn đề của hiện trạng. Những lối đi mới được nâng khỏi nền ẩm và có mái che. Chúng tạo tuyến liên tục giữa các nhà, trong khi phần đất, cây và sân ở bên cạnh vẫn thuộc cảnh quan rộng của khu trường.

Lối đi là bộ phận kiến trúc có cả nền, điểm đỡ và phần che ở phía trên. Nhờ vậy, sự kết nối giữa các nhà không chỉ được thể hiện bằng một nét trên mặt bằng. Các tuyến tạo một lớp sử dụng mới trong không gian ngoài phòng ở. Mái bảo vệ đường đi, còn các cạnh mở duy trì liên hệ với sân và cảnh quan. Trẻ di chuyển qua những khoảng chung có mái trước khi vào từng khối nhà riêng.

Children’s Village Bodoquena — góc nhìn 4.Ảnh: Jesús Granada

Mô đun lấy từ cửa của nhà cũ

Nhóm thiết kế xác định hệ kích thước mới từ khoảng cách giữa các ô cửa của các nhà nội trú hiện hữu. Khoảng này lặp lại tương đối nhất quán trong toàn bộ các khối. Nó trở thành cơ sở cho một hệ cấu kiện bê tông và thép chế tạo sẵn, với các phần tử được lặp lại. Công việc bổ sung vì vậy có quan hệ kích thước trực tiếp với những công trình đã được giữ lại.

Hệ mô đun cũng liên quan tới điều kiện xây dựng ở một địa điểm xa các trung tâm cung ứng lớn. Những cấu kiện được tiêu chuẩn hóa để tổ chức quá trình chế tạo và lắp dựng. Trong không gian hoàn thiện, các điểm đỡ đứng xuất hiện theo nhịp đều dọc đường đi. Nhịp mới này nối nhiều nhà riêng thành một hệ liên tục, đồng thời làm rõ sự thay đổi nhỏ của nền đất qua các phần khác nhau của khu nội trú.

Children’s Village Bodoquena — góc nhìn 5.Ảnh: Jesús Granada
Children’s Village Bodoquena — góc nhìn 6.Ảnh: Jesús Granada

Mái mới phía trên mái và khối nhà hiện hữu

Hai đường ngang liên tục chạy qua hệ điểm đỡ, liên kết những công trình cũ. Phía trên là các mái một dốc mới, có hệ chịu lực độc lập với cấu trúc hiện hữu. Chúng được nâng lên cao hơn điểm cao nhất của từng khối nhà. Khoảng tách giữa cấu trúc cũ và mái mới tạo điều kiện cho không khí đi qua, theo giải pháp thông gió được nhóm thiết kế mô tả.

Các mặt mái nghiêng có quan hệ thị giác thay đổi theo khoảng cách nhìn. Từ xa, nhiều phần có thể nối thành một đường mái rộng; khi đến gần, từng mái riêng và những khe giữa chúng được nhận ra. Công trình không có một mái khổng lồ duy nhất phủ kín toàn bộ hai cụm. Hệ mới được lặp qua các khối nhà, giữ sự phân chia của hiện trạng đồng thời bổ sung những đường ngang chung.

Children’s Village Bodoquena — góc nhìn 7.Ảnh: Jesús Granada

Sân chung và những phần được giữ lại

Việc giữ nhà cũ tạo một nền tảng rõ ràng cho phần cải tạo. Các sân trung tâm vẫn hiện diện, còn sân mới xuất hiện từ cách đặt lối đi. Những khoảng chung nằm xen giữa nơi ở và cảnh quan, với những mức độ che khác nhau. Phạm vi dự án gồm cả cải tạo điều kiện trong nhà và sắp xếp lại các đường tiếp cận, không chỉ thay vật liệu của những phòng ngủ.

Hồ sơ công trình ghi các nhóm chuyên môn về kết cấu, cảnh quan, ánh sáng, âm học và thoát nước cùng tham gia. Trong hình thái được xây dựng, những nhiệm vụ này gặp nhau ở các lối đi, mái và khoảng sân quanh nhà ở. Hệ thống mới dùng lại vị trí các khối, phát triển từ mô đun cửa và nối các tuyến đi hằng ngày. Những bộ phận bổ sung hiện diện như một lớp kiến trúc liên tục trên cơ sở có sẵn của trường.

Children’s Village Bodoquena — góc nhìn 8.Ảnh: Jesús Granada
Đọc thêm +