Những khu văn phòng sau giờ làm
Everyday is Like Sunday là nghiên cứu năm 2015 của Dogma về việc chuyển đổi các khu văn phòng ở Brussels và vùng Flanders thành nơi ở kết hợp làm việc. Đối tượng khảo sát không phải những tháp văn phòng trong trung tâm mà là các cụm nhà nằm giữa bãi xe và khoảng đất xanh ở ngoại vi. Những địa điểm gần sân bay Zaventem xuất hiện nhiều trong tư liệu. Các công trình được xây dựng cho hoạt động công sở, trong khi phần đất quanh chúng thường rộng hơn đáng kể so với diện tích chiếm đất của nhà.
Dogma khảo sát những khu hình thành qua nhiều thời kỳ, đặc biệt chú ý đến nhóm xây trong thập niên 1980 và đầu thập niên 1990. Nhóm này có tình trạng sử dụng kém hiệu quả nhưng cũng có cấu trúc tương đối đơn giản. Nghiên cứu được hỗ trợ trong chương trình BWMSTR Label của Vlaams Bouwmeester. Đây là một bộ phương án chuyển đổi, không phải một khu nhà ở đã được thi công đồng loạt tại tất cả địa điểm minh họa.
Khảo sát trước khi đưa ra mẫu nhà
Bản đồ và bảng so sánh của dự án đặt các khu văn phòng cạnh nhau theo niên đại và hình thức. Keiberg ở Zaventem, Amadeus Square ở Anderlecht, Sphere Business Park ở Zellik và Fountain Park ở Bornem là những trường hợp được đưa vào nghiên cứu. Thay vì coi mỗi nơi như một hình thức cá biệt, Dogma tìm những đặc điểm chung: khối nhà độc lập, mặt bằng dễ chia, bãi đỗ xe rộng và quan hệ thuận tiện với hạ tầng giao thông ngoài trung tâm.
Một phần khảo sát khác xem xét diện tích dành cho hoạt động sản xuất quy mô nhỏ. Xưởng, phòng thí nghiệm hoặc cơ sở sản xuất thường cần mặt bằng rộng, khó tìm trong các khu phố đã xây dựng dày. Nhóm thiết kế đặt nhu cầu này cạnh nguồn không gian văn phòng dư thừa. Từ đó hình thành ba cách can thiệp, được gọi là cell, edge và field. Ba cách tương ứng với biến đổi bên trong một nhà, xây thêm ở rìa khu đất, và tổ chức lại phần khoảng trống giữa các nhà hiện hữu.
Cell: biến đổi một khối văn phòng
Ở cách can thiệp cell, phần khung của công trình cũ được giữ để tổ chức lại thành không gian sống và làm việc. Các vách không chịu lực và lớp mặt đứng có thể được tháo đi, trong khi một vòng giao thông được bổ sung ở phía ngoài. Những đơn vị ở nhỏ gắn vào vòng này. Phần giữa của tòa nhà vì thế được giải phóng khỏi cách chia phòng văn phòng trước đây và có thể dành cho những hoạt động cần diện tích lớn hơn.
Trình tự được thể hiện bằng sơ đồ các bước và hình chiếu trục đo. Những gì thuộc cấu trúc cũ, phần được bỏ đi và phần được thêm vào có thể nhận ra như những lớp khác nhau. Không gian cá nhân nằm gần chu vi, còn không gian dùng chung hoặc làm việc nằm sâu hơn trong mặt bằng. Cách tổ chức này không đồng nghĩa với việc biến mọi ô văn phòng thành một căn hộ khép kín; nó thay đổi quan hệ giữa phòng riêng, đường đi và phần diện tích được nhiều người sử dụng.
Edge: xây thêm ở ranh khu đất
Ở phương án edge, các dãy ở mới được đặt dọc theo chu vi khu văn phòng. Những nhà có sẵn bên trong chuyển thành nơi làm việc và tiện ích chung. Một khu đất vốn được nhận diện bằng các khối công sở rời nhau nay có thêm đường biên cư trú. Phần thêm mới không phủ kín toàn bộ mặt bằng mà tập trung vào rìa, giữ những khoảng mở bên trong để liên hệ với công trình cũ.
Các đơn vị một phòng có thể đứng độc lập hoặc nối lại thành nhóm lớn hơn. Bản vẽ phân biệt dạng nhà theo hành lang và dạng tháp, đồng thời thể hiện chỗ chứa đồ, hốc ngủ, lô gia và tầng lửng đặt giường. Những bộ phận cố định được gom lại để phần còn lại của phòng có thể chứa các hoạt động khác nhau. Trong phối cảnh, dãy ở có những mảng kính lớn và các ô được lặp lại; đồ đạc và người sử dụng tạo ra khác biệt bên trong một hệ cấu trúc chung.
Field: nhà ở trong khoảng giữa
Can thiệp field sử dụng nhiều hơn phần đất nằm giữa những tòa nhà có sẵn. Dogma trình bày một mạng nhà liền kề có mật độ cao, trong đó không gian bên trong đáp ứng cả ở và làm việc. Những khối văn phòng cũ được chuyển sang chức năng cộng đồng. Ở phương án này, khoảng đất vốn dành cho bãi xe và những dải cây phân tán trở thành nơi hình thành một cấu trúc cư trú mới, thay vì chỉ là phần nền bao quanh công sở.
Các hình minh họa cho Minerva Park tại Zaventem và Fountain Park tại Bornem cho thấy cách hệ nhà mới thích ứng với hình dạng từng khu đất. Ba cách cell, edge và field không phải ba giai đoạn bắt buộc nối tiếp nhau. Chúng là những khả năng can thiệp ở các mức khác nhau. Việc lựa chọn trong nghiên cứu phụ thuộc vào cấu trúc nhà hiện hữu, phần đất còn trống và cách các hoạt động ở, làm việc, sinh hoạt chung có thể được phân bố trên toàn khu.
Phòng riêng, sinh hoạt chung và quyền sở hữu
Phương án không chỉ thay đổi cách chia diện tích. Dogma hình dung việc tiếp nhận các khu đất thông qua hợp tác xã hoặc tổ chức đất cộng đồng phi lợi nhuận. Trong cấu trúc được đề xuất, người ở tham gia sở hữu chung; giá thuê không tự động tăng theo mỗi lần thay người sử dụng. Cơ chế này được đặt cùng các quyết định về không gian, bởi việc có nhà giá phù hợp liên quan cả đến tổ chức sở hữu lẫn chi phí xây dựng.
Ở cấp độ căn phòng, nghiên cứu tách nhu cầu ở một mình khỏi các hoạt động được tổ chức tập thể. Không gian riêng có giới hạn, còn nơi làm việc và các sinh hoạt khác được chia sẻ rộng hơn. Dogma cũng đề xuất sử dụng những cách hoàn thiện gần với công trình công nghiệp, như nền bê tông, vách gỗ và khung nhôm. Những vật liệu này thuộc kịch bản thiết kế của bộ nghiên cứu. Tư liệu trình bày các nguyên mẫu và địa điểm thử nghiệm, chưa xác nhận một quá trình chuyển đổi xây dựng hoàn chỉnh cho toàn bộ hệ thống.
