Một bảo tàng chiếm trọn ô phố

Phương án cải tạo Polytechnic Museum của Junya Ishigami làm việc với một công trình gạch lịch sử ở trung tâm Moscow, được hình thành qua cuối thế kỷ mười chín và đầu thế kỷ hai mươi. Khối nhà chiếm trọn một ô phố và có tổng diện tích sàn được nêu trong hồ sơ vào khoảng bốn mươi nghìn mét vuông. Thiết kế tập trung vào quan hệ giữa phần công trình trên mặt đất, tầng hầm và đường phố bao quanh.

Trong mô tả hiện trạng của nhóm thiết kế, những tuyến đường nhiều làn xe làm cho việc đi bộ giữa các ô phố gắn với hệ thống hầm qua đường. Cửa vào bảo tàng chủ yếu tập trung ở phần giữa khối nhà. Phương án đặt ra việc mở rộng cách tiếp cận một công trình có quy mô lớn, đồng thời giữ những mặt ngoài và không gian lịch sử được xác định là thành phần bảo tồn.

Hai phạm vi can thiệp

Qua khảo sát, nhóm thiết kế phân biệt phần lớn các tầng phía trên đang ở tình trạng tương đối tốt với tầng hầm có hệ tường gạch cần công việc tu bổ đáng kể. Sự khác nhau đó dẫn đến hai phạm vi can thiệp. Các tầng trên được định hướng phục hồi và giữ lại, trong khi tầng thấp nhất được nghiên cứu để thay đổi tổ chức không gian nhiều hơn.

Thay vì đặt một khối mới nổi bật lên trên công trình cũ, thiết kế tập trung vào phần chân nhà và địa hình. Tầng hầm vốn nằm khuất dưới mặt đường được đưa vào quan hệ mới với phía ngoài. Những thay đổi này diễn ra ngay nơi bảo tàng tiếp xúc với thành phố, gồm tuyến đi vào, không gian đón tiếp và phần vườn quanh công trình. Các mặt đứng lịch sử phía trên vẫn là hình ảnh chính của khối nhà.

Polytechnic Museum Moscow — phương án cải tạo — tư liệu phương án 2.Tư liệu: junya.ishigami+associates
Polytechnic Museum Moscow — phương án cải tạo — tư liệu phương án 3.Tư liệu: junya.ishigami+associates

Hạ địa hình quanh công trình

Thao tác quan trọng của phương án là đào phần đất quanh bảo tàng, tạo một địa hình thấp có dạng lòng chảo. Mặt đất từ khu vực xung quanh dốc xuống gần cao độ tầng hầm. Tầng trước đây nằm dưới đất vì vậy có thêm mặt tiếp xúc trực tiếp với không khí và ánh sáng ngoài trời. Trên mặt cắt, đường địa hình mới thay đổi quan hệ giữa khối nhà và nền đô thị.

Phần đất dốc được dự kiến trở thành vườn. Nó nằm quanh khối bảo tàng, tiếp nối với khu vực đón khách ở tầng thấp. Các lối đi qua đường ngầm có khả năng liên hệ với cao độ này, tạo một chuỗi tiếp cận ít phụ thuộc hơn vào cửa chính duy nhất ở tầng trên. Trong phương án, khu vườn và tầng đón tiếp được tổ chức như hai phần nối tiếp của cùng một không gian công cộng.

Polytechnic Museum Moscow — phương án cải tạo — tư liệu phương án 4.Tư liệu: junya.ishigami+associates

Tường chịu lực ở tầng hầm

Tầng hầm hiện hữu có nhiều tường móng bằng gạch, tạo một hệ phòng nhỏ và các lối đi chia cắt. Những bức tường này chịu tải từ phần công trình phía trên. Vì vậy, việc chuyển tầng hầm thành một không gian mở được phát triển cùng nghiên cứu kết cấu. Nhóm thiết kế đề xuất bỏ có chọn lọc một số đoạn tường, đồng thời bổ sung gia cường cho các bộ phận được giữ lại.

Các đoạn tường và cột còn lại trở thành những điểm đỡ nhìn thấy rõ hơn trong không gian mới. Theo hình nghiên cứu, một số đoạn tường được điều chỉnh tỷ lệ để có hình dáng gần với trụ. Kết quả dự kiến là một tầng có nhiều khoảng thông nhau, thay cho chuỗi phòng hầm kín. Công việc bảo tồn và gia cường nằm ngay trong giải pháp tạo sảnh, bởi những cấu kiện cũ tiếp tục tham gia đỡ khối nhà lịch sử.

Polytechnic Museum Moscow — phương án cải tạo — tư liệu phương án 5.Tư liệu: junya.ishigami+associates
Polytechnic Museum Moscow — phương án cải tạo — tư liệu phương án 6.Tư liệu: junya.ishigami+associates

Một tầng đón tiếp có nhiều hướng vào

Trong tổ chức mới, tầng thấp đóng vai trò giống một tầng trệt khác của bảo tàng. Khu vực cột và tường còn lại tạo một không gian đón khách kéo dài, từ đó tiếp cận những phần khác nhau của khối nhà. Tính liên tục được thể hiện bằng quan hệ giữa khoảng vườn ngoài trời và vùng có kết cấu che phía trên, thay vì một hành lang hẹp dẫn đến cửa vào đơn lẻ.

Nhìn từ phần vườn thấp, chân công trình được mở ra và những bộ phận đỡ phía dưới xuất hiện. Ishigami dùng hình ảnh một khối nhà như được nâng lên để mô tả hiệu ứng mong muốn. Về mặt tổ chức, cảm giác ấy gắn với thao tác lấy bớt đất và mở tầng hầm. Phần lịch sử không được di chuyển khỏi vị trí; quan hệ cao độ cùng cách tiếp cận của người đi bộ được thay đổi quanh nó.

Polytechnic Museum Moscow — phương án cải tạo — tư liệu phương án 7.Tư liệu: junya.ishigami+associates

Phương án tổng thể và các phần phát triển sau

Hồ sơ này tập trung vào ý tưởng cải tạo được phát triển sau cuộc thi 2011, với những bản vẽ công bố trong giai đoạn kế tiếp. Quá trình thực hiện về sau có sự tham gia của các nhóm khác. Hồ sơ Museum Park ghi nhận việc phát triển không gian công cộng dựa trên ý tưởng của Ishigami. SVESMI cũng mô tả nhiệm vụ thiết kế các không gian giáo dục, kết nối và thư viện trong chương trình chuyển đổi bảo tàng.

Những phần công việc ấy thuộc các phạm vi khác nhau của một công trình lớn. Ở phương án của Ishigami, các thao tác chính vẫn là bảo tồn phần trên, khảo sát và gia cường kết cấu tầng thấp, mở một số tường và hạ địa hình bên ngoài. Mặt bằng, mặt cắt hiện trạng và phương án được đặt cạnh nhau để thể hiện sự thay đổi: cùng một tòa nhà gạch, nhưng tầng hầm trở thành một phần trực tiếp của đường đi và khu vườn quanh bảo tàng.

Polytechnic Museum Moscow — phương án cải tạo — tư liệu phương án 8.Tư liệu: junya.ishigami+associates
Đọc thêm +