Trung tâm đón khách bên sườn đồi
Phương án trung tâm đón khách Clunia được AMID.cero9 thực hiện cho một cuộc thi năm 2015 tại Peñalba de Castro, tỉnh Burgos. Khu đất nằm trên sườn dốc đi xuống từ cao nguyên có di tích thành phố La Mã Clunia Sulpicia. Nhà hát cổ ở gần đó và đồng bằng Castile trải rộng phía trước là hai thành phần chính trong bối cảnh của dự án. Công trình được thiết kế như một điểm tiếp nhận khách trước khi họ tiếp tục đi vào khu khảo cổ.
Thay vì đặt một khối nhà nổi bật trên đường tiếp cận, các kiến trúc sư đề xuất đưa phần lớn không gian xuống dưới một mái ngang có cây trồng. Trong thuyết minh, họ nêu mong muốn giữ sự hiện diện của nhà hát trong cảnh quan. Từ phía đường lên, mép mái chỉ nhô lên khoảng ba mét; phần vườn phía trên nối hình ảnh công trình với sườn đất. Các sân tròn và những đoạn mép mái nâng lên làm rõ ranh giới giữa địa hình và phần xây dựng.
Một mái ngang và phần đất được đào xuống
Phương án bắt đầu bằng một mặt mái dày, nằm hơi cao hơn địa hình hiện hữu. Bên dưới là các gian có tiết diện mái vòm, chạy song song nhưng rộng hẹp khác nhau. Mặt trên được xử lý thành vườn, còn phần dưới tạo ra trần của các phòng. Do đó, mái vừa có vai trò kết cấu, vừa là một bề mặt cảnh quan mà người đến từ phía cao có thể nhìn thấy trước khi nhận ra các không gian bên trong.
Đất được đào xuống để tạo cao độ sàn. Hệ tường giữ đất có những đoạn cong, kết hợp với các sân lấy sáng và đỡ các dầm mái phía trên. Trên bản vẽ tách lớp, phần đất, mặt sàn, tường và mái được thể hiện như các thành phần chồng lên nhau. Công trình không có một mặt đứng độc lập chạy đều quanh nhà: tại mỗi phía, quan hệ giữa mái và mặt đất thay đổi theo độ dốc, khoảng đào và vị trí các khoảng trống.
Lối đi xuyên qua công trình
Một khoảng rỗng lớn cắt ngang các dãy phòng, tạo tuyến đi từ lối vào hướng về khu nhà hát. Đây là một không gian ngoài trời có mái che, với bề mặt vòm được đề xuất hoàn thiện màu vàng. Đường đi bắt đầu như một khe hẹp rồi mở rộng dần, tạo một hình nón thị giác hướng ra cảnh quan. Trong thuyết minh, hướng nhìn này nối với Alto del Cuerno, nơi gắn với khu định cư Celtiberia Clunico trước thời thành phố La Mã.
Không gian vào nhà vì thế vừa là đường lưu thông, vừa là khoảng dừng có mái. Nơi hai vòm của sảnh gặp nhau, sự liên tục của bề mặt thay đổi và đánh dấu chỗ tiếp cận các phòng bên trong. Sơ đồ không đưa người xem ngay vào một hành lang kín. Tầm nhìn vẫn có thể đi xuyên qua khoảng mở, trong khi các phòng nằm hai bên được nhận biết qua sự thay đổi của trần, mép vòm và các lối đi vào.
Các gian song song với bề rộng khác nhau
Hệ mái gồm các dầm vỏ mỏng bằng bê tông cốt thép, có hình vòm và chạy theo những phương song song. Mỗi dải vòm có thể được hiểu như một dầm lớn vượt qua không gian sử dụng. Bề rộng khác nhau của chúng tạo ra một chuỗi phòng không đồng nhất về kích thước. Các kiến trúc sư dùng hệ này để giảm số điểm đỡ nằm trong lòng phòng, đồng thời giữ được một trật tự chung cho toàn bộ mặt bằng.
Mép vòm hạ xuống tới cao độ đặt các vách ngăn di động. Khi các vách mở, những gian kế tiếp có thể liên thông; khi khép lại, chúng chia diện tích thành những phòng riêng. Cao độ thấp của các mép vòm tạo một đường ngang gần tầm mắt, còn phần trần phía trên tiếp tục nâng lên theo từng khoang. Từ trong phòng, các khoảng nhìn ngang vẫn nối với những gian bên cạnh và với cảnh quan ở phía ngoài.
Sân tròn và ánh sáng giữa các dải mái
Các sân tròn được đặt xen vào mặt bằng để đưa ánh sáng xuống những vùng nằm sâu dưới mái. Hình tròn của chúng cắt qua trật tự các dải phòng song song, tạo ra những chỗ gián đoạn có chủ ý trong hệ mái. Tường quanh sân đồng thời giữ đất và tiếp nhận tải từ các dầm phía trên. Ánh sáng, kết cấu và phần đào đất vì thế cùng được giải quyết tại những khoảng mở này, thay vì thuộc ba hệ hoàn toàn riêng biệt.
Ngoài các sân, phương án còn có những khe lấy sáng dọc theo phần phẳng gần chân vòm. Trên sơ đồ ánh sáng, các lỗ mở tạo ra những mảng sáng có hình dạng khác nhau trên sàn. Mỗi phòng nhận ánh sáng từ vị trí tương ứng với hình học mái của nó. Những khoảng trống nhìn lên trời cũng xuất hiện trên mô hình mái, giúp nhận ra chiều sâu của lớp xây dựng nằm dưới bề mặt vườn.
Các lớp mái và mặt sàn
Chi tiết mặt cắt cho thấy mái vườn gồm lớp cây trồng và giá thể, các lớp lọc, thoát và giữ nước, lớp chống thấm cùng lớp cách nhiệt. Giá thể được mô tả là hỗn hợp có thành phần hữu cơ, cát và vật liệu núi lửa. Những lớp này nằm trên hệ bê tông tạo hình mái. Ở phía giữ đất, bản vẽ thể hiện ống thoát nước và móng liên tục; phía phòng có sàn bê tông được mài hoàn thiện.
Các cửa kính được bố trí tại những phần mở của công trình, với hệ khung kết hợp thép và gỗ có xử lý ngắt truyền nhiệt. Trên mô hình và bản vẽ, bề mặt bê tông, những khoảng kính và phần vườn phía trên được thể hiện liên tục theo từng dải không gian. Đây là hồ sơ phương án thi tuyển: các hình ảnh mô tả tổ chức mặt bằng, hình học mái và quan hệ với địa hình, không phải ảnh ghi nhận một trung tâm đã hoàn thành.
