Hành lang giữa Tirana và Durrës

Easier Taken Slow là phương án Dogma thực hiện cùng Studio B&L năm 2014 cho hành lang nối Tirana với Durrës, Albania. Dự án đạt giải nhất trong một cuộc thi mời. Nó nghiên cứu một vùng nằm dọc đường cao tốc, nơi có cơ sở công nghiệp, kho phân phối, các làng, đường sắt và địa hình đồi. Những hình trong bài chủ yếu là bản đồ và phối cảnh phương án, không phải bằng chứng cho việc toàn bộ đề xuất đã được xây dựng.

Điểm xuất phát là sự khác biệt giữa tốc độ đi xuyên qua khu vực và đời sống diễn ra ở hai bên tuyến đường. Cao tốc nối hai thành phố nhưng đồng thời chia cắt những phần đất gần nhau. Dogma không chỉ xem tuyến này như một công trình giao thông riêng lẻ. Trong thuyết minh, nó được đặt cùng các khu dân cư, cây xanh và tiện ích để hình thành một hệ thống có thể sử dụng ở nhiều tốc độ.

Giữ tuyến nhanh, bổ sung đường địa phương

Phương án vẫn giữ vai trò vận chuyển nhanh của cao tốc. Bên cạnh đó, hai tuyến song song được đề xuất ở phía bắc và nam để phục vụ giao thông địa phương và tiếp cận các lô đất. Một phần hạ tầng này đã nằm trong những công việc đang triển khai khi nhóm nghiên cứu dự án. Cách tổ chức đường được mô tả như sự điều chỉnh và kết nối những thành phần có sẵn, không hoàn toàn là xây mới.

Việc vào khu công nghiệp hoặc cơ sở phân phối được chuyển sang các tuyến phụ, thay vì mở liên tiếp những lối vào trực tiếp từ cao tốc. Trên bản đồ, lớp đường chạy dài là nền cho các vị trí can thiệp nhỏ hơn. Đường cho xe nhanh, đường tiếp cận địa phương và các tuyến đi bộ không bị gom vào cùng một hình thức. Mỗi lớp có nhịp tiếp cận và phạm vi phục vụ khác nhau.

Ảnh ghép các điểm can thiệp dọc hành lang đô thị.Ảnh: Dogma / Studio B&L

Những khoảng đất được giữ mở

Thay vì chỉ đánh dấu nơi có thể xây, Dogma dành sự chú ý cho những đoạn không xây dựng. Các khoảng này được bố trí lặp lại dọc tuyến, tạo những quãng ngắt giữa các khu phát triển. Trong phương án, vườn ô liu là một thành phần của những vùng trống đó. Chúng liên hệ với hình ảnh cây trồng đã có trong cảnh quan đường sá Albania, đồng thời tạo ra ranh giới giữa các cụm tiện ích.

Hồ sơ dùng những sơ đồ cho thấy công trình và khoảng mở xen kẽ nhau. Các khu không xây không có nghĩa là hoàn toàn không sử dụng: bên trong có thể đặt một số tiện ích công cộng và đường đi. Điều được hạn chế là sự phát triển xây dựng liên tục làm kín toàn bộ hai bên hành lang. Nhịp của dự án được hình thành từ sự thay phiên giữa công trình, cây trồng và khoảng đất chưa bị chiếm dụng.

Những vị trí kết nối và khoảng mở trên ảnh nền khu vực.Ảnh: Dogma / Studio B&L

Cầu đi bộ như điểm nối hai phía

Các cầu cho người đi bộ và xe đạp được đặt ở những vị trí lặp lại để vượt qua cao tốc. Cầu không xuất hiện một mình. Gần nó là những công trình có thể phục vụ khu dân cư như trường học, nhà trẻ, thư viện, trung tâm sinh hoạt hoặc điểm dừng tàu và tram. Vì vậy, một vị trí qua đường đồng thời trở thành nơi tập trung hoạt động công cộng.

Các bản vẽ thể hiện nhiều biến thể của cầu và cách nối nó với những phần đất ở hai bên. Thuyết minh dự kiến kết cấu thép có thể lắp dựng theo từng giai đoạn. Trong một phối cảnh, mặt cầu vàng dẫn tầm nhìn thẳng qua không gian tuyến đường; ở những sơ đồ khác, cầu kết hợp với các khối tròn và mái dài. Hình thức thay đổi theo điều kiện địa điểm, trong khi vai trò kết nối vẫn được giữ.

Phối cảnh một trung tâm công cộng kéo dài.Ảnh: Dogma / Studio B&L

Trung tâm sinh hoạt, chợ và điểm nhìn

Một nhóm công trình có mặt bằng tròn được đề xuất cho các hoạt động cần một không gian hướng vào trong. Chúng có thể nằm gần tuyến giao thông lớn nhưng vẫn tạo vùng sử dụng được bao quanh. Những hình biến thể cho thấy cùng một dạng cơ bản được điều chỉnh về bố trí và lối tiếp cận. Đây là nhóm nguyên mẫu để đặt tại các vị trí khác nhau, không phải bộ bản vẽ hoàn thiện cho một trung tâm duy nhất.

Chợ được hình dung như một kết cấu mái đơn giản, dùng cho nhiều hoạt động. Những điểm nhìn trên sườn đồi tạo một phạm vi khác: người đi bộ từ khu dân cư có thể lên đó và nhìn lại hành lang phía dưới. Trong phối cảnh, các bậc và nền đỏ đặt giữa cây xanh tạo một mặt đứng thấp, không thành một khối nhà kín. Công trình nhỏ này liên hệ tuyến đường với địa hình, thay vì chỉ tiếp tục kéo dài các tiện ích dọc cao tốc.

Nền ngắm cảnh và bậc ngồi trong phương án.Ảnh: Dogma / Studio B&L

Triển khai theo các điểm và giai đoạn

Easier Taken Slow được trình bày như chuỗi can thiệp có thể làm từng phần. Những thay đổi nằm tại điểm qua đường, cụm công cộng, đường tiếp cận hoặc khoảng cây trồng. Chúng không đòi hỏi toàn bộ hành lang phải được thay thế cùng lúc trong hình dung của nhóm thiết kế. Các sơ đồ vị trí và các bảng biến thể diễn tả cách một số thành phần có thể lặp lại nhưng kết hợp khác nhau.

Những hình chụp cảnh quan hiện hữu được đặt cạnh ảnh ghép phương án để phân biệt nền địa hình với phần bổ sung. Trong cách trình bày đó, một cây cầu, mái chợ hay nền ngắm cảnh là thành phần được đề xuất, còn đồi, làng và đường lớn thuộc tình trạng khu vực khi khảo sát. Hồ sơ năm 2014 ghi lại một cách tổ chức hành lang đô thị bằng nhiều quy mô, từ đường xuyên vùng tới những nơi người dân có thể dừng lại và sử dụng hàng ngày.

Cầu đi bộ được đề xuất trong cảnh quan.Ảnh: Dogma / Studio B&L
Đọc thêm +