Từ khu ga hàng hóa đến cơ quan tư pháp
Tòa án mới của Ghent được xây trên khu đất từng phục vụ đường sắt hàng hóa, gần vành đai giao thông của thành phố. Stéphane Beel và Lieven Achtergael phát triển dự án sau cuộc thi năm 1998. Công trình khởi công năm 2003 và được khánh thành ngày 7 tháng 6 năm 2007. Quy mô chương trình đòi hỏi tập hợp nhiều bộ phận tư pháp, phòng xử, khu hành chính và những không gian tiếp công dân vào một địa điểm.
Khu đất không nằm giữa một dãy phố liên tục. Nó tiếp xúc đường lớn và một vùng cảnh quan mở, tạo ra những hướng tiếp cận khác nhau. Dự án dùng một hình khối tương đối gọn, thay vì phân tán từng cơ quan thành các tòa nhà riêng. Mô hình và phối cảnh được phát triển trước khi công trường bắt đầu hình thành các sàn, lõi và dải phòng của tổ hợp.
Ba vùng trong một mặt bằng
Thuyết minh thiết kế phân chia chương trình thành ba vùng. Vùng công cộng có tính liên tục, đưa người đến từ sảnh vào các khu chờ và phòng làm thủ tục. Các phòng xử nằm ở những vị trí mà tuyến công cộng có thể tiếp cận nhưng vẫn được kiểm soát. Khu làm việc của thẩm phán và nhân viên tư pháp được bố trí ở phần riêng, hướng về công viên phía bắc. Những chức năng cùng thuộc một cơ quan không vì thế dùng chung mọi hành lang.
Hai khoảng sân tách các dải nhà và đưa ánh sáng vào phần sâu của mặt bằng. Trong mô hình, sân hiện ra như những khoảng rỗng giữa các khối cao hơn; các tầng không tạo thành một khối đặc liên tục từ mép này sang mép kia. Nhìn qua những khe ấy có thể nhận ra độ sâu công trình, vị trí hành lang và cách các dải phòng quay về không gian ngoài trời ở bên trong khu đất.
Các tuyến di chuyển gặp nhau tại phòng xử
Một yêu cầu riêng của loại công trình này là tách đường đi của công chúng, người làm công tác tư pháp và người bị áp giải. Trong sơ đồ dự án, ba hệ thống di chuyển được phân định từ đầu. Người đến dự phiên xử đi từ sảnh qua vùng chờ và vào cửa dành cho công chúng. Thẩm phán có đường riêng từ khu làm việc. Người bị áp giải sử dụng tuyến kiểm soát riêng, không phải đi qua cùng khu chờ với khách.
Điểm các tuyến này cùng hướng đến là phòng xử. Vì vậy, một phòng không chỉ được xác định bởi số ghế hay kích thước mà còn bởi nhiều phía tiếp cận. Các bản vẽ mặt bằng thể hiện hành lang chạy quanh những nhóm phòng, với các điểm chuyển hướng và cửa vào khác nhau. Sự phân chia này được duy trì trong khối nhà gọn, khiến cách đặt phòng, sân và lõi đứng liên hệ trực tiếp với nhau.
Sảnh công cộng và khoảng sân bên trong
Phần giữa công trình là vùng chuyển tiếp giữa cửa vào, các khu chờ và hệ thống phòng xử. Các phối cảnh thiết kế trình bày một không gian sáng, có bề rộng lớn hơn hành lang văn phòng thông thường. Cửa và các mặt kính cho phép nhìn qua nhiều lớp, trong khi những khối phòng xử tạo các mặt đứng nội bộ. Người đi trong vùng công cộng nhận biết các bộ phận công trình thông qua khoảng trống và ánh sáng từ sân.
Trong mô hình, các khoảng sân có mặt bằng rõ ràng, được bao bởi những tầng nhà không hoàn toàn giống nhau về chiều cao. Khoảng trời phía trên sân và các mặt kính dọc mép sân đưa một phần cảnh ngoài trời vào sâu bên trong. Những quan sát này thuộc cấu trúc không gian thể hiện trên tư liệu thiết kế; chúng không thay thế việc xác nhận điều kiện sử dụng, nội thất hay những thay đổi an ninh sau khi tòa nhà đi vào hoạt động.
Góc tiếp cận và cảnh quan
Góc phía tây nam được cắt lùi để tạo quảng trường trước lối vào. Khu vực này liên hệ với điểm qua đường, phương tiện công cộng, xe đạp và các điểm đón trả khách. Thay vì để mọi chuyển động gặp nhau ngay tại một cửa hẹp trên vỉa hè, mặt bằng dành một khoảng mở trước sảnh. Trên phối cảnh đường phố, phần khối nhà lùi và khoảng trống phía trước giúp nhận biết nơi tiếp cận chính trong một mặt đứng kéo dài.
Cảnh quan do Michel Desvigne tham gia thiết kế nằm cạnh khối tòa án, đồng thời tạo hướng nhìn cho các phòng làm việc. Ở các mô hình tổng thể, cây và đất trống được trình bày thành một vùng có quy mô lớn hơn sân nội bộ. Bởi vậy, công trình có hai loại khoảng ngoài trời: những sân được bao kín hơn giữa các dải nhà và vùng công viên mở ở cạnh khu đất. Chúng gắn với những nhóm không gian sử dụng khác nhau.
Từ công trường đến những điều chỉnh vận hành
Ảnh công trường trong bộ tư liệu cho thấy các sàn và lõi bê tông đang hình thành, với cần cẩu phía trên và những phần mặt đứng chưa hoàn tất. Nó ghi lại một thời điểm trung gian giữa sơ đồ tổ chức và công trình đã mở cửa năm 2007. Trong giai đoạn ấy, hình khối trên mô hình bắt đầu xuất hiện ở quy mô thật, với những phần kết cấu còn lộ ra trước khi lắp đặt mặt đứng.
Năm 2020, cơ quan quản lý công trình công bố việc thay đổi khu vào bằng một hệ thống kiểm tra an ninh cố định, đồng thời điều chỉnh quầy tiếp nhận và lối tiếp cận cho người dùng xe lăn. Đó là một đợt can thiệp vận hành về sau, do nhóm khác thực hiện. Mốc này cho thấy hình ảnh thiết kế ban đầu và cách tổ chức cửa vào hiện tại thuộc hai thời điểm khác nhau trong lịch sử sử dụng của tòa án.
