Một ngôi nhà nghỉ trên đảo

Archipelago House nằm trên đảo Husarö, ở phía ngoài quần đảo Stockholm. Tham & Videgård phát triển công trình trong giai đoạn 2003–2006, với diện tích khoảng 130 m² theo hồ sơ của văn phòng. Khu đất có các mỏm đá, những thân thông cao và tầm nhìn về biển Baltic. Vùng nền tương đối phẳng nằm giữa hai phần đá nhô được chọn làm vị trí đặt nhà, để các mỏm đá tiếp tục xuất hiện sát cạnh sàn và tường.

Đảo không có tuyến đường ô tô nối với đất liền. Vật liệu phải được đưa tới bằng thuyền trước khi chuyển tới khu đất. Nhóm thiết kế lựa chọn kết cấu gỗ nhẹ trong điều kiện vận chuyển ấy. Trong ảnh toàn cảnh, nhà có chiều cao thấp, lớp ngoài màu đen và những mặt kính dài. Cây và đá không chỉ nằm phía xa sau công trình: chúng hiện ngay trước hiên, gần các góc nhà và trong tầm nhìn từ những chỗ ngồi ở trong phòng sinh hoạt.

Dãy nhà sau một cây lớn trên nền đá tự nhiên.Ảnh: Åke E:son Lindman

Mặt bằng đi theo vùng đất phẳng

Đường bao nhà không tạo một hình chữ nhật đơn giản. Các đoạn phòng và hiên đổi hướng, ghép thành một mặt bằng gấp khúc kéo dài theo vùng đất có thể xây dựng. Nhóm thiết kế mô tả hai hướng chính của sơ đồ: nhận nắng ở phía nam và mở về mặt biển ở phía tây. Các vùng sử dụng chung được đưa ra phía trước, trong khi những phòng nhỏ và các phần phục vụ nằm ở dải phía sau.

Trên mặt bằng, các phòng sinh hoạt nối nhau bằng những khoảng mở rộng thay vì một hành lang riêng chạy trước mặt. Cạnh kính cũng đổi hướng theo từng đoạn, làm các góc nhìn ra ngoài không hoàn toàn song song. Phần sàn hiên đi cùng những vùng phòng này, tạo chỗ ngồi ngoài trời có cạnh nhà ở bên hoặc phía sau. Mặt bằng được giữ trong một tầng chính, với những thay đổi chủ yếu nằm ở đường bao, vị trí vách và quan hệ giữa phần có mái với khoảng ngoài trời.

Góc sinh hoạt với lò sưởi treo và cửa kính trượt.Ảnh: Åke E:son Lindman

Ba vùng sinh hoạt và các phòng phía sau

Ba vùng sinh hoạt lớn mở về sân hiên, nối với nhau qua những lớp cửa kính trượt và các đoạn sàn liên tục. Những phòng nhỏ hơn nằm phía sau, tạo phần tường đặc và chỗ chứa đồ cho nhà nghỉ. Cách chia ấy làm mặt hướng biển có nhiều kính, trong khi những mặt quay về phần đất phía sau xuất hiện nhiều gỗ đen hơn. Trên bản vẽ, cửa các phòng riêng đi vào phần sử dụng chung tại những vị trí khác nhau dọc chiều dài.

Ảnh nội thất cho thấy các nhóm ghế thấp, thảm và một lò sưởi treo trong vùng sinh hoạt. Từ một chỗ ngồi có thể nhìn qua hai mặt kính gặp nhau ở góc; ở chỗ khác, cạnh tường và vị trí cửa tạo một khung nhìn hẹp hơn về cây. Các phòng dùng màu sáng cho tường và trần, khác với lớp vỏ tối ở ngoài. Những đoạn không gian chung có quan hệ bằng tầm nhìn, nhưng sự đổi hướng của vách và kính vẫn xác định từng góc sử dụng trong cùng nhà.

Chỗ ngồi mở về sàn hiên và tán cây.Ảnh: Åke E:son Lindman

Cửa trượt và sàn hiên

Những tấm kính lớn được lắp trong các cánh trượt, cho phép mở từng đoạn giữa phòng và hiên. Đường ray, khung đứng và phần mép mái vẫn xác định ranh giới giữa hai phía. Trong ảnh có cánh kính đang mở, phần sàn bên ngoài nối tiếp với nền trong nhà qua ngưỡng thấp. Các thân cây và mặt nước phía xa được nhìn thấy qua những lớp kính hoặc khoảng cửa mở ở các hướng khác nhau.

Mặt bằng gấp khúc tạo những phần hiên có nhà che ở một hoặc hai phía. Nhóm tác giả giải thích cách đặt này qua điều kiện gió mạnh trên đảo. Những khoảng ngoài trời không có cùng hướng phơi ra biển, vì đường bao nhà thay đổi qua mỗi vùng sinh hoạt. Ở một góc chụp, hiên nằm dưới các thanh che nắng và kéo ra sát đá; ở góc khác, cạnh nhà màu đen đứng trước nền cây dày hơn. Sàn hiên và các cửa kính vì thế xuất hiện như những đoạn riêng theo từng nhịp của mặt bằng.

Góc đặt giường và ghế cạnh cửa kính và giàn che nắng.Ảnh: Åke E:son Lindman

Hệ gỗ nhẹ và phần nền dưới nhà

Nhà dùng gỗ làm vật liệu chính cho kết cấu và nhiều bộ phận hoàn thiện. Việc đưa vật liệu bằng thuyền là một trong những điều kiện được nêu trực tiếp trong quá trình chọn cách xây dựng. Các cấu kiện và tấm gỗ tạo một hệ tương đối nhẹ để lắp trên vùng nền có sẵn. Trên ảnh từ phía mỏm đá, có thể nhìn thấy một khoảng thấp dưới sàn, với đá và đất tự nhiên tiếp tục sát chân nhà.

Công trình chỉ chiếm phần nền phẳng được xác định giữa những mỏm đá nhô. Các cạnh sàn không được mở rộng thành một mặt bằng san phẳng phủ hết khu đất. Những ảnh chụp quanh nhà cho thấy bề mặt đá đổi cao độ sát tường, bụi cây thấp và những thân cây lớn đứng gần hiên. Trong bản vẽ mặt cắt, mặt nền sử dụng được tách thành một đường tương đối phẳng, còn địa hình phía dưới và bên cạnh vẫn giữ những đoạn nghiêng hoặc nhô lên khác nhau.

Ánh sáng qua cửa kính ở góc phòng.Ảnh: Åke E:son Lindman

Các tấm gỗ đen ở mặt ngoài

Lớp ngoài gồm một hệ thanh gỗ thông và các tấm gỗ dán được xử lý màu đen. Các đoạn thanh có chiều dài thay đổi, tạo một kiểu lớp ốp có bề mặt và đường ghép rõ khi nhìn gần. Các tác giả liên hệ nó với cách lợp vảy ở một kích thước lớn hơn. Mặt nhà vì thế không phải một mảng đen hoàn toàn nhẵn: các cạnh gỗ và tấm nằm ở những vị trí sâu khác nhau quanh các đoạn tường kín.

Trong ảnh đầu hồi, các mảng gỗ đen nằm dưới bóng mái, còn những thanh đứng tiếp tục ra gần phía có kính. Một số khoảng giữa các thanh cho phép nhìn xuyên tới cây hoặc bầu trời. Ở mặt nhà có nhiều kính, lớp khung tối tạo cạnh cho những mặt phản chiếu sáng hơn. Nhìn từ xa qua thân cây lớn, những đường ngang của mái và sàn trải thấp trên nền đá. Đến gần hơn, mối nối tấm, vân gỗ và các mép khung được nhận biết riêng trong lớp vỏ ấy.

Khối nhà nhìn từ phía đá và lùm cây.Ảnh: Åke E:son Lindman

Mặt sáng phía trong và đồ gỗ đóng tại chỗ

Tường và trần nội thất được hoàn thiện bằng ván ghép sơn trắng. Sàn và cửa dùng gỗ sồi xử lý dầu màu sáng. Những lớp vật liệu này xuất hiện trong ảnh phòng sinh hoạt dưới dạng các đường ván nhỏ, cùng một mặt sàn có sắc ấm hơn trần. Tường sáng dừng lại ở cạnh cửa kính, nơi hệ khung đổi thành các bộ phận đi ra hiên và giàn che nắng. Những chỗ chuyển vật liệu có thể được nhìn thấy rõ tại góc phòng.

Tủ, giường tầng và kệ được đóng tại công trường bằng gỗ đặc rồi sơn trắng. Các phần đồ gỗ ấy nằm trong dải phòng và tường phía sau, cùng với những phần sử dụng riêng của nhà nghỉ. Ở khu sinh hoạt, đồ đạc được đặt thấp hơn những ô kính lớn, để cảnh quan vẫn hiện trong tầm nhìn khi ngồi. Lò sưởi màu đen treo trong phòng tạo một đường đứng khác với các mặt trắng, còn các nhóm ghế và thảm xác định chỗ ngồi trong không gian có thể nhìn qua nhau.

Lớp ốp gỗ đen và các thanh đỡ ở đầu nhà.Ảnh: Åke E:son Lindman

Ánh sáng qua kính và các thanh che

Một hệ thanh che theo phương ngang kéo ra trên hiên, tạo bóng trên kính, sàn và một số vùng tường trong nhà. Ở những ảnh có nắng, các vệt bóng đi theo đường thẳng nhưng thay đổi hướng khi gặp cạnh phòng gấp khúc. Kính đồng thời cho nhìn xuyên và phản chiếu, làm cây ngoài nhà có thể xuất hiện cùng một phần hình ảnh của nội thất trên cùng mặt cửa. Khi cánh trượt đổi vị trí, các lớp nhìn và đường khung cũng thay đổi.

Ảnh nhìn từ một góc phòng cho thấy ánh sáng trên sàn, lò sưởi treo ở phía trước và các thân thông phía ngoài hiên. Một góc khác hướng qua cây về khoảng mặt nước, trong khi mặt tường trắng và ghế ngồi vẫn nằm sát mép ảnh. Các bản vẽ cùng bộ ảnh ghi lại nhà nghỉ với những quan hệ gần giữa phòng, hiên, đá và cây: các vùng sinh hoạt khác nhau đi theo đường bao gấp khúc, còn phần đất và cảnh quan quanh nhà tiếp tục hiện diện ở nhiều hướng nhìn.

Đọc thêm +