Bảo tàng gần địa điểm phát hiện hóa thạch

Neanderthal Museum nằm tại Mettmann, gần địa điểm phát hiện những di cốt Neanderthal nổi tiếng. Tòa nhà được thực hiện trong giai đoạn 1994–1996 bởi nhóm Günter Zamp Kelp, Julius Krauss và Arno Brandlhuber. Chương trình dành cho các trưng bày và phương tiện truyền thông giới thiệu quá trình phát triển của loài người.

Khoảng một nghìn mét vuông không gian trưng bày được tổ chức theo đường xoắn đi lên trong tòa nhà. Hình thức giao thông và cách sắp nội dung triển lãm có quan hệ trực tiếp: tuyến bắt đầu ở phần thấp với những giai đoạn xa trong quá khứ, rồi tiến dần đến phần cao với nội dung gần hiện tại. Đây là cấu trúc của phương án bảo tàng khi công trình được hình thành. Nội dung trưng bày có thể được thay đổi qua thời gian, trong khi hệ đường dốc và các kết nối đứng thuộc về tổ chức kiến trúc.

Không gian trưng bày đồng thời là đường đi

Đường xoắn không chỉ nối các phòng riêng biệt. Nó đồng thời chứa nội dung trưng bày, tạo một dải không gian mà việc di chuyển và xem triển lãm diễn ra cùng nhau. Thay vì một hành lang chạy ngoài những phòng đóng kín, tuyến tham quan nằm ngay trong phần có hiện vật và các phần trình bày.

Sự liên tục này thể hiện ở cả mặt bằng và mặt cắt. Khách đi lên theo một đường kéo dài quanh khối nhà, còn các cao độ thay đổi dần trong hành trình. Nhóm tác giả liên hệ hình đường xoắn với tính tiếp diễn của lịch sử loài người. Ý nghĩa ấy được đưa vào cấu trúc không gian, thông qua sự nối tiếp của dải trưng bày. Nó không làm mất các đường tiếp cận khác trong bảo tàng; thang và thang máy vẫn được bố trí để nối các mức sử dụng theo cách trực tiếp hơn.

Cầu thang và khoảng lấy sáng trên mái.Ảnh: Michael Reisch

Các đường nối nhanh qua khoảng giữa

Bên cạnh tuyến xoắn, tòa nhà có một cầu thang tuyến tính và thang máy đặt trong vùng sảnh rỗng. Những đường này cho phép đến các phần trưng bày mà không phải đi hết chiều dài đường dốc. Trong cùng một công trình, người sử dụng có thể di chuyển theo tuyến nội dung liên tục hoặc chuyển giữa những cao độ bằng đường ngắn hơn.

Các tuyến ấy có hình dạng khác nhau và không trùng hoàn toàn. Dải triển lãm chạy quanh, trong khi thang cắt qua khu vực giữa nhà. Thang máy tạo một đường đứng khác bên cạnh cầu thang. Sự kết hợp này phân biệt tốc độ và cách tiếp cận các phần bảo tàng bằng chính tổ chức giao thông. Không gian trung tâm vì thế không chỉ là phần rỗng để nhìn qua; nó còn chứa những thành phần đưa khách đến các mức của dải trưng bày.

Lối đi giữa các tầng trưng bày.Ảnh: Hisao Suzuki

Khối chéo chứa nhiều chức năng

Một bộ phận dạng khối rỗng đặt chéo xuyên qua tòa nhà đảm nhiệm nhiều công việc. Theo hồ sơ thiết kế, nó chứa cầu thang chính để tiếp cận nhanh triển lãm, đường thoát hiểm và hệ thông gió, đồng thời góp phần tăng cứng kết cấu. Những chức năng kỹ thuật và giao thông được tập hợp trong một thành phần có vị trí rõ trong mặt cắt.

Bề mặt bê tông để lộ của bộ phận này khác với lớp bao che kính bên ngoài. Hướng chéo và tính liên tục theo chiều đứng của nó xuất hiện giữa các phần không gian xoắn lên. Cấu trúc trưng bày và cấu trúc kỹ thuật vì thế có hình học khác nhau nhưng được phối hợp trong cùng công trình. Một bên tạo đường đi kéo dài cho triển lãm, bên còn lại tập trung các đường nối, dịch vụ kỹ thuật và vai trò chịu lực trong một vùng xuyên qua các tầng.

Kính chữ U và bề mặt bê tông

Lớp ngoài của bảo tàng sử dụng kính chữ U, với bề mặt bán trong suốt và có khả năng phản chiếu. Các dải ngang trên mặt đứng thể hiện chiều chạy của lớp bao che quanh hình khối. Phần này khác với những bề mặt bê tông thô ở bộ phận đặt chéo bên trong. Hai hệ vật liệu giữ những đặc tính riêng thay vì được phủ bằng một lớp hoàn thiện giống nhau.

Kính không tạo một mặt ngoài trong suốt hoàn toàn để nhìn rõ mọi phần triển lãm. Tính bán trong của lớp vỏ đem lại một quan hệ khác giữa ngoài trời và bên trong. Đồng thời, những ô mở cụ thể được bố trí ở các vị trí cần nhìn trực tiếp ra cảnh quan. Mặt đứng bao quanh dải trưng bày và khối bê tông chứa các chức năng đứng cùng tham gia vào hình thức tòa nhà, nhưng mỗi thành phần được nhận biết qua vật liệu, hướng và mức độ mở của mình.

Không gian bên trong trước khi bố trí trưng bày.Ảnh: Michael Reisch

Tầng cao và hướng nhìn ra rừng

Ở phần trên cùng, tuyến trưng bày đến vùng dành cho nội dung gần hiện tại trong phương án ban đầu. Tầng này còn có khu cà phê, nhà hàng và một cửa quan sát lớn nhìn ra rừng xung quanh. Không gian nghỉ được đặt ở nơi đường đi lên kết thúc, cùng cao độ với phần mở tầm nhìn ra cảnh quan.

Ô cửa lớn tạo một quan hệ trực tiếp với bên ngoài, khác với lớp kính bán trong bao quanh phần lớn công trình. Rừng hiện diện qua một vùng nhìn được xác định rõ trong khối nhà. Từ tầng cao, các đường thang và thang máy tiếp tục nối với những mức bên dưới. Công trình vì vậy kết hợp một hành trình triển lãm có thứ tự với các điểm đổi hướng và nghỉ, tất cả nằm trong cùng tổ chức xoắn của mặt bằng và mặt cắt. Khu ăn uống, các đường kỹ thuật và không gian trưng bày có vị trí riêng nhưng dùng chung hệ kết nối của bảo tàng.

Khung kính nhìn ra cây xanh.Ảnh: Christoph Rau
Đọc thêm +