Một bảo tàng ở rìa khuôn viên

Bảo tàng Nghệ thuật Đại học Quốc gia Seoul nằm gần lối vào trường, trên một sườn đất nhỏ. Vị trí này tiếp xúc với cả khuôn viên đại học lẫn khu vực dân cư bên ngoài. Chương trình không chỉ phục vụ việc trưng bày cho sinh viên và giảng viên, mà còn có những hoạt động giáo dục và văn hóa mở tới cộng đồng.

OMA thực hiện dự án với Rem Koolhaas phụ trách, hợp tác cùng SAMOO và các đơn vị kỹ thuật. Hồ sơ công trình ghi mốc hoàn thành năm 2005; lịch sử hoạt động của bảo tàng còn nhắc tới việc mở chương trình công cộng từ năm 2006. Khối nhà được nhận ra qua một hình chữ nhật lớn nâng khỏi nền, với hệ giằng chéo hiện qua lớp bao. Bên dưới, mặt đất và lối đi tiếp tục qua vùng trống thay vì bị một chân đế kín chắn toàn bộ.

Một đường cắt theo sườn đất

Phương án bắt đầu từ một khối hộp và cắt nó theo hướng dốc của địa hình. Đường cắt liên hệ với tuyến đi bộ nối phía ngoài với khuôn viên. Thay vì chỉ đặt cầu thang trước mặt nhà để vượt chênh cao, công trình cho đường đi và mặt đất tham gia vào hình dạng phần đáy khối bảo tàng.

Từ các góc nhìn quanh sườn dốc, khoảng hở dưới nhà không có cùng chiều cao. Một đầu khối nhô ra phía thấp, đầu khác nằm gần hơn với đất và cây. Bản vẽ cùng mô hình cho thấy sự kết hợp giữa một khối hình học tương đối rõ với một nền đất nghiêng. Lõi chịu lực được đặt ở giữa, cho phép nhiều phần của công trình vươn ra mà không cần một hàng cột dày dựng kín tuyến đi bên dưới.

Khối bảo tàng nâng lên trên tuyến đi trong khuôn viên.Ảnh: Hisao Suzuki

Lõi bê tông và vỏ kết cấu thép

Khối nhà dùng một hệ vỏ thép công xôn được đỡ bởi lõi bê tông. Trên mặt đứng, những thanh giằng chéo xuất hiện thành các hình tam giác sau lớp vật liệu bao quanh. Các đường chéo không chỉ là họa tiết trên mặt kính; chúng thuộc cách khối lớn truyền lực về bộ phận đỡ ở giữa.

Ảnh nhìn từ phía thấp cho thấy khối nhà dường như treo trên khoảng trống. Khi tới gần, người xem có thể nhận ra lõi và phần kết cấu dưới bụng nhà. Trong một số không gian nội thất, giằng thép cũng xuất hiện cạnh mặt kính, để hình học chịu lực trở thành bộ phận nhìn thấy của phòng. Mối quan hệ giữa khối hộp, sườn đất và điểm tựa trung tâm được thể hiện ở cả ngoài nhà lẫn những đoạn đi bên trong.

Lõi và mặt dưới của phần nhà vươn ra.Ảnh: Hisao Suzuki

Bốn nhóm chức năng

Chương trình gồm trưng bày, giáo dục, thư viện và hành chính. Phần giáo dục có vai trò đáng kể vì đây là bảo tàng của một trường đại học. Một số khu có thể thay đổi để phục vụ triển lãm theo từng thời điểm, nhưng những vùng làm việc và phục vụ vẫn có vị trí cùng yêu cầu riêng.

Thư viện được đặt gần phần lõi ở giữa. Các tuyến di chuyển vòng quanh lõi và theo vùng ngoài tạo hai chuỗi đi liên kết với nhau, đưa người sử dụng tới các chương trình khác nhau. Khu trưng bày nằm ở những cao độ phía trên, trong khi các phòng học, không gian thuyết trình và những vùng phụ trợ được sắp xếp theo mặt cắt của nhà. Sự liên tục này không chỉ nằm ở một cầu thang trung tâm mà xuất hiện trên nhiều đoạn sàn và đường dốc.

Thư viện trong bảo tàng với những tầng kệ và lỗ mở tròn ở trần.Ảnh: Hisao Suzuki

Vật liệu làm rõ các tuyến trong nhà

Các ảnh nội thất ghi những bề mặt trắng, kính, bê tông, sàn gỗ và các phần thép để lộ. Vách quanh cầu thang có lớp vật liệu cho ánh sáng đi qua, trong khi tay vịn kính giữ được một số đường nhìn qua vùng giữa. Tại các phòng có mặt sàn màu gỗ, màu sắc ấm hơn rõ rệt so với không gian giao thông bằng bê tông ở bên cạnh.

Những cầu thang và đường dốc nối các tầng theo nhiều hướng, tạo các vùng nhìn qua khoảng trống. Có chỗ người đi thấy giằng thép bên ngoài qua kính, có chỗ một bề mặt trắng liên tục ngăn tầm nhìn tới phòng kế cận. Các vật liệu khác nhau giúp nhận ra sự chuyển từ vùng đi lại sang không gian học, đọc hoặc trưng bày, bên cạnh các thay đổi cao độ của mặt sàn.

Các cạnh sàn và đường đi bên trong bảo tàng.Ảnh: Hisao Suzuki

Khoảng dưới nhà và quan hệ với cộng đồng

Khoảng trống dưới khối bảo tàng giữ một tuyến đi qua địa điểm. Nó không phải một phòng triển lãm ngoài trời khép kín; đường đi, đất dốc, cây và phần lõi tạo các giới hạn mở. Nhìn lên, người đi thấy mặt dưới của một khối có kích thước lớn, trong khi phía trước và hai bên vẫn có thể tiếp tục tới khuôn viên.

Trong các giới thiệu của trường, bảo tàng được mô tả như một nơi nối hoạt động đại học với cộng đồng. Sự tiếp xúc đó có một biểu hiện vật lý ở tuyến đi qua khu đất, đồng thời có mặt trong chương trình giáo dục mở. Khối nhà nâng cao không xóa hết ranh giới giữa trong và ngoài: cửa vào, các phòng và hệ vận hành vẫn xác định nơi tiếp cận. Nó tạo một điều kiện khác với việc dùng toàn bộ tầng đất làm một chân đế đặc của bảo tàng.

Cầu thang gỗ đi giữa các bề mặt trắng của nội thất.Ảnh: Hisao Suzuki
Các hàng ghế trên nền bậc trong một phòng học và thuyết trình.Ảnh: Hisao Suzuki
Tuyến đi trong bảo tàng bên cạnh giằng thép và lớp kính.Ảnh: Hisao Suzuki
Đọc thêm +