Một vườn ô liu gần bờ biển

Casa a Ses Oliveres được xây dựng tại Cadaqués, ở một khu đất trồng ô liu gần bãi biển và cách phần phố cổ một khoảng. Dự án do Toni Gironès thiết kế trong giai đoạn 2009–2012. Khu đất có địa hình dốc, cây lâu năm và các tường đá thấp từng phục vụ hoạt động nông nghiệp.

Trong vùng Cap de Creus, các bậc đất với tường đá xếp khô đã được tạo ra qua nhiều thế hệ để trồng nho và ô liu. Tại khu đất này, những bậc cũ tiếp tục là một dữ kiện của thiết kế nhà ở. Hướng và cao độ của chúng có liên hệ với cả địa hình lẫn cách không khí đi qua khu vườn.

Những tường đá thấp theo sườn đất

Các tường bậc thang cao khoảng 40–70 centimét, cách nhau khoảng bốn đến năm mét. Chúng phân chia sườn đất thành những phần tương đối bằng, giảm chênh cao giữa các đoạn liền kề. Đường tường không duy trì một phương duy nhất mà thay đổi theo đường dốc tự nhiên.

Một số đoạn chạy gần song song với lòng suối cũ, trong khi các đoạn khác chuyển hướng về phía tây. Khi xây nhà, những phần tường phải tháo được đưa trở lại trong địa hình đã tổ chức lại. Đá của khu vườn tiếp tục xuất hiện, nhưng vị trí và nhiệm vụ của từng đoạn thay đổi cùng công trình mới.

Hiên dưới mái ngói phía ngoài nhà.Ảnh: Aitor Estevez

Cây có sẵn xác định khoảng trống

Thảm cây trong khu đất gồm ô liu, thông, bách và mimosa. Các nhóm cây kéo dài từ đông sang tây, để lại một khoảng thoáng về phía bắc ở vùng đất cao hơn. Từ những vị trí cao này, tầm nhìn có thể vượt qua khu vườn để gặp lại mặt biển.

Ngôi nhà được đặt trong quan hệ với hệ cây đó. Chiều cao không sử dụng hết mức cho phép của quy hoạch. Thuyết minh mô tả đường nhìn nằm trong khoảng giữa mặt đất và tán ô liu, thay vì nâng toàn bộ không gian ở lên phía trên cây.

Chuỗi nền ngang từ thấp lên cao

Các mặt nền mới nối tiếp từ lòng suối cũ đến phần trên của khu đất. Tầng trệt nằm giữa vùng đá đã đào và những cây ô liu giữ lại, như một khoảng mở trong địa hình. Sự thay đổi cao độ được xử lý bằng chuỗi mặt ngang hơn là một nền lớn san bằng toàn khu đất.

Tường chịu lực của nhà được bố trí theo quan hệ tiếp tuyến với cấu trúc nông nghiệp cũ. Cách đặt tường và nền vì vậy cùng tham gia vào hình dạng nhà. Những phần xây dựng mới không hoàn toàn tách khỏi logic của các bậc đất, dù chương trình bên trong đã chuyển thành nơi ở.

Hiên lát đá nhìn ra vườn.Ảnh: Aitor Estevez

Các hướng gió qua khu vườn

Hai hướng gió được tác giả nhắc đến là Tramontana và Garbí. Hướng của các tường cũ, lòng suối và những khoảng mở ảnh hưởng đến cách các luồng gió đi qua khu đất. Các cửa của nhà được tổ chức trong quan hệ với những hướng này để tạo điều kiện thông gió xuyên qua.

Trong phần giải thích về dự án, Gironès liên hệ việc đào vào sườn đất với tính tích nhiệt của đất và các khối xây. Không khí đi qua những khoảng mở là thành phần phối hợp với khối vật liệu đó. Hồ sơ không đưa ra trong bài này một con số đo cụ thể về nhiệt độ giảm hay tỷ lệ năng lượng tiết kiệm.

Cửa sổ như một khoảng ở

Tác giả mô tả cửa sổ rộng của nhà Ses Oliveres như một khoảng chuyển tiếp có thể sử dụng, chứ không chỉ là lỗ mở để nhìn ra ngoài. Chiều rộng của khoảng này tạo quan hệ gần giữa không gian ở, tường bao và khu vườn. Nó thuộc nhóm những không gian nằm giữa trong và ngoài mà Gironès phát triển trong nhiều công trình.

Tại ngôi nhà này, khoảng chuyển tiếp liên hệ trực tiếp với địa hình và tán cây. Người ở tiếp xúc với khu vườn qua một vùng có chiều sâu, trong khi phần phòng vẫn nằm trong khối nhà. Cửa, mặt nền và cây cối cùng xác định điều kiện nhìn và di chuyển tại ranh giới đó.

Không gian sinh hoạt hướng ra cảnh quan.Ảnh: Aitor Estevez

Các thành phần trong hồ sơ xây dựng

Hồ sơ dự án ghi Maria Canel tham gia nhóm thiết kế, Estudi XV phụ trách kết cấu và Oriol Vidal Ingeniería phụ trách hệ thống kỹ thuật. Thông tin này bổ sung cho phần mô tả địa hình: ngôi nhà được thực hiện với kết cấu chịu lực và hệ thống phục vụ cụ thể, bên cạnh những phần cảnh quan được giữ lại.

Công trình hoàn thành năm 2012. Bố cục được công bố cho thấy sự kết hợp của ba lớp: các bậc và tường đá thuộc khu vườn trước đó, hệ tường chịu lực cùng nền nhà mới, và các khoảng mở liên hệ với gió, cây và biển. Những lớp này cùng tạo nên phạm vi ở trên sườn đất Ses Oliveres.

Cầu thang và khu vực bếp ăn.Ảnh: Aitor Estevez
Đọc thêm +