Khôi phục một quần thể sau hỏa hoạn

Higgins Hall là cơ sở của trường kiến trúc Pratt Institute ở Brooklyn, New York. Quần thể có nguồn gốc từ các tòa nhà của Adelphi Academy vào thế kỷ XIX, được Pratt tiếp nhận năm 1963. Một trận hỏa hoạn năm 1996 làm hư hại phần phía bắc và phần trung tâm. Dự án khôi phục kết hợp việc cải tạo những cánh nhà gạch với một khối nối mới do Steven Holl Architects thiết kế, mở cửa năm 2005.

Phần công việc của Holl nằm ở khoảng giữa hai cánh lịch sử. Rogers Marvel Architects tham gia khôi phục và cải tạo quần thể. Tòa nhà trung tâm mới chứa đường vào, các không gian học tập và những chức năng dùng chung, đồng thời giải quyết việc đi lại giữa hai cánh. Bởi vậy, hình dạng của phần thêm vào xuất phát từ những điều kiện đã có của trường, đặc biệt là sự lệch nhau giữa các mức sàn.

Sân phía trong và bề mặt kính mờ của khối trung tâm.Ảnh: Hisao Suzuki

Hai hệ cao độ gặp nhau

Sàn các tầng của cánh bắc và cánh nam không nằm cùng cao độ. Mức chênh nhỏ ở dưới tăng dần khi lên cao, đến tầng trên cùng trở thành một khoảng gần bằng chiều cao người. Holl đưa sự khác biệt này vào tổ chức khối nối bằng những đoạn chuyển cao độ và đường dốc. Trên mặt đứng, một vùng kính trong đánh dấu nơi các quan hệ sàn đó gặp nhau.

Nhóm thiết kế gọi phần này là vùng không đồng điệu, dựa trên phép liên hệ với âm nhạc. Tuy nhiên, trong sử dụng nó là một hệ đường đi cụ thể: các đoạn nối chuyển hướng để tiếp cận hai cánh và mở tầm nhìn ra ngoài. Sự lệch tầng không được giấu sau một bức tường đồng nhất. Nó tạo các đường ngang, đoạn dốc và khoảng trống nhìn thấy ngay trong khối trung tâm của trường.

Studio với kết cấu để lộ và ánh sáng qua lớp kính mờ.Ảnh: Andy Ryan

Mặt bằng chữ H và hai sân

Hai cánh gạch cùng khối kính ở giữa tạo thành mặt bằng chữ H. Hai khoảng sân nằm ở phía đông và phía tây của đoạn nối. Sân hướng đông nhìn về khoảng xanh bên trong ô phố, còn sân phía tây tổ chức mặt tiếp cận từ St. James Place. Những chức năng giao tiếp với khu phố và với đời sống nội bộ của trường vì vậy nằm ở hai phía của cùng một khối nhà.

Gạch đỏ thu hồi sau trận cháy được dùng để lát các sân. Lớp nền này nối bằng màu và vật liệu với các cánh lịch sử, trong khi phía trên là vỏ kính sáng của phần mới. Người đến từ đường đi qua sân rồi vào vùng trung tâm trước khi phân tán sang các cánh. Sân không bị tách khỏi giao thông của trường mà nằm ngay tại nơi tiếp cận và gặp gỡ.

Cầu thang và các mức sàn khác nhau trong khối nối.Ảnh: Andy Ryan

Vỏ kính mờ và vùng kính trong

Lớp bao che chính sử dụng các thanh kính tiết diện chữ U cùng lớp cách nhiệt trắng xuyên sáng. Bề mặt tạo một lớp vỏ dày, nhận và khuếch tán ánh sáng mà không cho nhìn rõ mọi chi tiết phía sau. Các đường ngang chia tầng vẫn hiện trên mặt đứng, nhưng không có nhịp cửa truyền thống giống hai tòa nhà gạch bên cạnh. Ban ngày, khối giữa mang sắc trắng mờ đối lập với bề mặt xây đặc.

Ở vùng nối cao độ, kính trong thay thế lớp vỏ mờ. Người đứng trên các đường đi có thể nhìn ra sân và phố; từ bên ngoài, những đoạn sàn và cầu thang xuất hiện sau kính. Chỗ gián đoạn của mặt đứng vì thế có quan hệ trực tiếp với tổ chức bên trong. Nó không phải một ô cửa lớn đặt tự do trên một khối kính, mà đi theo những điểm chuyển của hệ giao thông.

Không gian học tập dưới cửa lấy sáng trên mái.Ảnh: Hisao Suzuki
Studio ở tầng trên với hai hướng nhận ánh sáng.Ảnh: Hisao Suzuki

Kết cấu và studio dưới mái sáng

Khối kính được đỡ trên sáu cột bê tông đúc sẵn. Hệ dầm và những thành phần chịu lực tạo một cấu trúc nhìn thấy được trong các phòng học và studio. Các ảnh nội thất cho thấy trần có những dầm sâu, mặt sàn mở và bàn làm việc tập trung quanh các vùng sáng. Kết cấu không chỉ nằm ở lớp ngoài mà xuất hiện trong trường nhìn thường xuyên của người sử dụng.

Ở tầng trên, một cửa lấy sáng có hai hướng mở nhận ánh sáng từ phía bắc và phía nam. Hai nguồn sáng gặp nhau trên những mặt nghiêng của phần mái và trần. Studio bên dưới có thể nhìn qua vùng giao thông và các bàn làm việc, với ánh sáng bên từ lớp kính mờ bổ sung cho ánh sáng trên mái. Các đoạn mái cao tạo thêm chiều đứng cho không gian nằm giữa hai cánh nhà lịch sử.

Mặt đứng có vùng kính trong đi theo các cao độ nối tầng.Ảnh: Hisao Suzuki

Một trung tâm chung cho trường kiến trúc

Phần xây mới bổ sung studio, phòng học, văn phòng truyền thông, nơi tiếp đón, giảng đường và Robert H. Siegel Architecture Gallery. Các chức năng này đặt quanh đường vào rõ ràng hơn của quần thể. Theo nhóm thiết kế, việc xây lại trung tâm cũng tạo điều kiện nối hai cánh về mặt sử dụng, dưới sự tổ chức của trường kiến trúc. Các phòng mới đồng thời mở thêm những vị trí sinh viên và giảng viên có thể gặp nhau.

Ở mặt phố, khối kính vẫn nằm giữa các tòa nhà gạch có tỷ lệ và chi tiết của thế kỷ XIX. Đi vào trong, sự thay đổi vật liệu đi kèm với thay đổi cách ánh sáng vào phòng và cách các tầng nối nhau. Những sân lát gạch cũ, lớp vỏ kính mới, hệ dầm lộ và các cao độ không trùng nhau cùng hiện diện trong công trình hoàn thành, giữ lại những dấu vết cụ thể của quá trình cải tạo Higgins Hall.

Góc tiếp giáp giữa khối kính mới và cánh nhà gạch.Ảnh: Hisao Suzuki
Đọc thêm +