Địa điểm giữa trung tâm Wolfsburg và kênh đào
Phaeno được đặt tại một khu đất có nhiều tuyến chuyển động ở Wolfsburg, gần nhà ga và Mittellandkanal. Bên kia kênh là khu Autostadt gắn với Volkswagen. Trong thuyết minh thiết kế, văn phòng Zaha Hadid xác định công trình vừa là điểm cuối của một chuỗi cơ sở văn hóa trong thành phố, vừa là một mối nối tới bờ phía bắc. Vì vậy, đường đi qua khu đất và quan hệ với các hướng tiếp cận là một phần của nhiệm vụ, bên cạnh việc tạo phòng cho những thí nghiệm khoa học.
Dự án được phát triển trong giai đoạn 2000–2005 và mở cửa tháng 11 năm 2005. Chủ đầu tư được văn phòng ghi là Neuland Wohnbaugesellschaft, thay mặt thành phố Wolfsburg. Chương trình trung tâm khoa học có nhiều hoạt động tương tác, không đơn thuần xếp một bộ sưu tập hiện vật theo các phòng tĩnh. Phần triển lãm cần một mặt bằng lớn có thể tổ chức nhiều nhóm nội dung, còn công trình vẫn phải duy trì liên hệ với những người đi qua khu vực quanh nhà ga.
Nâng phòng triển lãm để giữ khoảng đất phía dưới
Giải pháp hình khối đưa phần triển lãm chính lên cao, để lại một khoảng công cộng có mái dưới bụng nhà. Những gối đỡ bê tông dạng nón không chỉ là các cột được đặt vào một sàn đã xác định. Chúng cũng chứa những chức năng và phần tiếp cận, làm vùng tầng thấp có cấu trúc riêng. Khoảng giữa các nón mở ra theo nhiều hướng, liên hệ với các tuyến đi qua khu đất và những phần không gian đô thị nằm bên ngoài.
Mặt đất dưới nhà được tạo hình như một địa hình nhân tạo với vùng lên, xuống và chuyển tiếp. Khối triển lãm phía trên không đặt sát lên toàn bộ nền đất, nên người đi vẫn có thể nhìn và đi qua những khoảng mở dưới công trình. Trong các mô hình, quan hệ này hiện rõ khi phần trên được cắt ra: nón bê tông vừa nối sàn triển lãm xuống mặt đất, vừa tạo các vùng trong ngoài có đường biên thay đổi, khác với một tầng trệt được chia đều bằng lưới cột.
Các nón kết cấu và những lối vào
Một số nón rỗng chứa những phần sử dụng hoặc tuyến tiếp cận. Hình dạng của chúng được điều chỉnh theo quan hệ với phòng lớn phía trên và mặt đất phía dưới. Có nón mở để dẫn người lên, có phần tạo không gian riêng trước khi nối vào triển lãm. Các thành phần ấy không giống nhau về kích thước và vị trí; trong cùng một hệ kết cấu, chúng được phát triển theo những nhiệm vụ khác nhau và tạo nhiều dạng khoảng trống quanh chân nhà.
Trong thuyết minh giai đoạn thiết kế, nhóm kiến trúc sư quan tâm đến việc cho các tuyến đi xuyên qua hoặc tiếp cận công trình mà vẫn giữ một mạng chuyển động đô thị. Phần cầu liên hệ với hướng qua kênh được nghiên cứu trong hệ tuyến ấy. Vì thế, một số khoảng mở có ý nghĩa đối với người chưa vào trung tâm khoa học. Dự án có các lớp tiếp cận: đi qua nền đất, đi tới cửa, đi lên phòng triển lãm và tiếp tục qua những vùng nhìn ra thành phố.
Một phòng lớn có địa hình bên trong
Bên trong phần triển lãm, sàn và các phần nhô lên tạo những vùng giống thềm, hõm và miệng hố. Hình ảnh địa hình trong thuyết minh không chỉ là phép so sánh với ngoại thất. Nó mô tả cách không gian lớn được chia bằng thay đổi cao độ và hình dạng, để nhiều hoạt động có thể nằm trong một vùng liên tục. Các phần triển lãm được nhận ra theo vị trí, thiết bị và những cấu hình xung quanh hơn là bằng một chuỗi phòng chữ nhật giống nhau.
Mô hình cắt cho thấy những phần nón xuyên vào không gian phía trên, các vùng nhận sáng và mối nối với các tuyến đi. Người ở một điểm trong phòng có thể thấy những hoạt động khác qua khoảng trống, trong khi một phần địa hình chắn hoặc chuyển hướng đường đi. Theo mô tả của chính Phaeno, các thí nghiệm khuyến khích người tham gia quan sát và thao tác. Cách tổ chức không gian không quy định một tuyến duy nhất buộc mọi khách phải theo từ đầu đến cuối.
Từ mô hình đến bê tông xây dựng
Các mô hình giai đoạn đầu được ghi rõ là nghiên cứu trước xây dựng. Chúng thể hiện các nón, phần sàn lớn và những điểm lấy sáng bằng những vật liệu mô hình, không phải vật liệu hoàn thiện thực tế. Một số ảnh nhìn từ trên, một số mở phần bên để thấy cấu trúc bên trong. Đó là những công cụ kiểm tra quan hệ giữa các thành phần trong thời gian thiết kế, khi tòa nhà chưa có những hệ thống và chi tiết cuối cùng.
Trung tâm ghi công trình hoàn thành sử dụng bê tông tự lèn và các hệ kính được phát triển cho hình dạng của nhà. Với bê tông tự lèn, hỗn hợp có thể điền vào các vùng ván khuôn phức tạp mà không phụ thuộc hoàn toàn vào thao tác đầm như bê tông thông thường. Đặc điểm này liên quan tới những mặt nghiêng và các nón có hình dạng thay đổi. Những bề mặt bê tông ngoài nhà để lộ đường ghép và các chỗ chuyển tiếp giữa cấu kiện, trong khi kính xuất hiện ở những vùng có thể nhìn ra ngoài.
Hai loại không gian công cộng ở cùng địa điểm
Phaeno có một khoảng công cộng ngoài trời dưới khối nhà và một môi trường triển lãm ở phía trên. Hai phần liên hệ về hình học nhưng có cách sử dụng khác nhau. Phía dưới là những người đi qua, tiếp cận và dừng ở khu vực quanh nhà ga; phía trên là người tham gia các nội dung khoa học. Một số thành phần như nón, đường dốc và các khe nhìn xuất hiện trong cả hai, nhưng ranh giới tiếp nhận khách và hoạt động triển lãm vẫn tồn tại.
Trong các cuộc trao đổi về công việc thời kỳ đầu những năm 2000, Hadid mô tả việc đưa các ý tưởng về cảnh quan và mặt đất vào bên trong công trình. Phaeno thuộc nhóm dự án bảo tàng và trung tâm triển lãm được nghiên cứu trong cùng giai đoạn với Rome và Cincinnati. Ở Wolfsburg, những ý tưởng ấy kết hợp với việc nâng toàn bộ phòng lớn, tạo khoảng bên dưới và dùng các nón chứa công năng để nối hai phần. Công trình mở cửa năm 2005 xác lập trạng thái xây dựng của những nghiên cứu đã xuất hiện trong mô hình trước đó.
