Barozzi Veiga

Từ Rovereto và Santiago de Compostela đến Sevilla

Fabrizio Barozzi sinh năm 1976, lớn lên ở Rovereto, miền bắc Ý. Ông học tại IUAV Venezia rồi tiếp tục đào tạo qua các đợt trao đổi ở Sevilla năm 1998–1999 và Paris La Villette năm 2000–2001. Alberto Veiga sinh năm 1973, lớn lên ở Santiago de Compostela và học kiến trúc tại Đại học Navarra ở Pamplona. ^[2][3]

Trước khi mở văn phòng chung, Veiga làm việc với Patxi Mangado trong giai đoạn 1997–2001, rồi tại văn phòng Guillermo Vázquez Consuegra ở Sevilla trong những năm 2001–2003. Barozzi tốt nghiệp năm 2003 và cũng làm việc tại đây. Trong cuộc phỏng vấn năm 2015, Veiga nhớ lại việc họ trao đổi về những công trình cùng quan tâm, từ đó nhận ra khả năng làm việc chung. Ông mô tả nền đào tạo của mình thiên về kỹ thuật và công năng, còn kinh nghiệm học của Barozzi gắn nhiều hơn với lịch sử và cách kể chuyện về kiến trúc. ^[3][4]

Barcelona năm 2004 và các cuộc thi đầu tiên

Họ thành lập văn phòng tại Barcelona năm 2004. Theo Veiga, lựa chọn thành phố này có lý do đời sống gia đình và thuận lợi kết nối với Ý, Pháp; cả hai không có xuất thân địa phương ở Barcelona. Công việc ban đầu chủ yếu đến từ thi tuyển công khai. Qua mỗi đề bài, họ tìm cách xác định một số yếu tố cụ thể như tỷ lệ, ánh sáng và mối quan hệ với nơi xây dựng. Auditorium Infanta Elena ở Águilas, hoàn thành năm 2011, là một trong những công trình đầu tiên được xây dựng. ^[2][4]

Cũng hoàn thành năm 2011, trụ sở cơ quan quản lý rượu vang Ribera del Duero tại Roa bắt đầu từ cuộc thi năm 2006. Khu đất nằm sát tường thành cũ, nơi phố thị tiếp giáp cao nguyên Castilla. Các khối thấp bố trí quanh một khoảng sân công cộng, trong khi tháp tạo một dấu hiệu có thể nhìn từ cảnh quan rộng. Công trình gồm văn phòng, không gian đón tiếp và một hội trường nhỏ. Đá địa phương phủ lên khối nhà mới, đặt nó vào cùng hệ vật liệu với những dấu tích lâu đời quanh khu đất. ^[6]

Szczecin: từ cuộc thi năm 2007 đến giải EU Mies

Tại Szczecin, ý tưởng xây trụ sở mới cho dàn nhạc xuất hiện năm 2004 vì cơ sở trong tòa thị chính không còn đáp ứng hoạt động. Thành phố chọn địa điểm của Konzerthaus cũ tại giao lộ Małopolska và Matejki. Cuộc thi năm 2007 nhận phương án từ 44 văn phòng; Barozzi Veiga được chọn. Nhà hát mới mở cửa vào mùa diễn 2014–2015, gồm phòng hòa nhạc giao hưởng gần 1.000 chỗ, phòng nhạc thính phòng 192 chỗ và những không gian tập luyện, phục vụ nghệ sĩ, làm việc và đón công chúng. ^[7]

Công trình nhận giải kiến trúc chính của EU Mies năm 2015. Trong cuộc trò chuyện với YACademy sau hai mươi năm hành nghề, Veiga giải thích rằng những mái dốc và nhịp đứng của kiến trúc Trung Âu đã đi vào phương án Szczecin. Đồng thời, sảnh lớn được hình dung như một quảng trường đặt trong nhà. Đây là một công trình mới trên địa điểm gắn với ký ức âm nhạc của thành phố; cách nhắc lại mái và nhịp nhà xung quanh được thực hiện bằng hình khối và vật liệu của một nhà hát đương đại. ^[5][8]

Hai bảo tàng tại Thụy Sĩ

Bündner Kunstmuseum ở Chur mở ra một tình huống khác: thêm diện tích cho bảo tàng vốn sử dụng Villa Planta, biệt thự xây trong giai đoạn 1874–1876. Cuộc thi quốc tế được phát động năm 2011 và chọn Barozzi Veiga. Khối mở rộng hoàn thành năm 2016, có phần nổi dạng lập phương; nhiều phòng trưng bày nằm dưới đất và nối ngầm với biệt thự. Cửa kính lớn hướng về công trình cũ đặt Villa Planta vào khung nhìn từ sảnh. Việc phục hồi bản thân biệt thự do Gredig Walser Architekten thực hiện cùng cơ quan bảo tồn địa phương. ^[2][9]

Ở Lausanne, phương án BLEU được hội đồng cuộc thi chọn nhất trí vào tháng 6 năm 2011. Đề bài liên quan tới cả bảo tàng MCBA và khả năng hình thành một khu bảo tàng mới bên ga đường sắt. Bang Vaud ghi nhận quyết định thay thế nhà xưởng cũ để mở không gian công cộng. Thi công bắt đầu năm 2016; công trình bàn giao ngày 5 tháng 4 năm 2019 và đón triển lãm đầu tiên vào tháng 10. Một phần đầu hồi của xưởng đầu máy năm 1911 được giữ lại, cùng dấu vết đường ray và bàn xoay ngoài sân. ^[10][11]

Tanzhaus Zürich, thực hiện trong giai đoạn 2014–2019, đưa hoạt động của văn phòng sang không gian dành cho múa bên sông Limmat. Công trình xếp theo bậc địa hình, nối các tuyến đi bộ ở nhiều cao độ; mái trở thành một phần của không gian công cộng. Các ô mở tam giác lặp lại trên mặt đứng tạo quan hệ trực tiếp giữa phòng bên trong và dải cây ven sông. Trong cùng giai đoạn, công việc tại Thụy Sĩ bao gồm cả bảo tàng có yêu cầu trưng bày kín và cơ sở biểu diễn, tập luyện gắn với tuyến đi bộ đô thị. ^[12][9]

Triển lãm và cách diễn đạt về ký ức nơi chốn

Năm 2016, Barozzi Veiga tham gia Biennale Kiến trúc Venice do Alejandro Aravena phụ trách với sắp đặt A Sentimental Monumentality. Hồ sơ lưu trữ ASAC ghi nhận một cột bê tông và bản in ảnh trong khu Corderie, Arsenale. Phần thuyết minh của văn phòng đặt vấn đề quan hệ giữa đặc điểm riêng của địa điểm và khả năng tồn tại độc lập của hình khối. Sắp đặt cho phép họ trình bày những câu hỏi ấy bằng một vật thể và bối cảnh trưng bày, thay vì chỉ giới thiệu ảnh các tòa nhà đã hoàn thành. ^[13][14]

Triển lãm chuyên đề riêng đầu tiên, On Continuity, được tổ chức tại IUAV Venezia năm 2021. Bản vẽ, ảnh và mô hình trình bày đồng thời quá trình hình thành ý tưởng và thực tế xây dựng của các dự án. Trước đó, năm 2019, một nhóm tài liệu của văn phòng đã vào bộ sưu tập Centre Pompidou. Trong số này có mô hình bảo tàng Lausanne làm năm 2013 bằng polystyrene sơn trắng và vật liệu xốp. Hồ sơ bảo tàng ghi người tặng là Fabrizio Barozzi và Alberto Veiga, lưu dấu cả những bước trung gian trước khi công trình được hoàn thành. ^[15][16]

Giảng dạy và công việc ngoài công trình công cộng

Hoạt động giảng dạy song hành với quá trình mở văn phòng. Barozzi dạy tại Đại học Quốc tế Catalunya giai đoạn 2007–2009, Girona giai đoạn 2009–2016, và có các đợt giảng dạy khách mời ở IUAV, MIT và Cornell. Veiga từng dạy tại Đại học Quốc tế Catalunya, La Salle Barcelona và làm khách mời ở IUAV, Đại học Navarra. Hồ sơ buổi nói chuyện tại Đại học Texas tháng 9 năm 2021 cũng ghi lại các lần Veiga giảng dạy ở Chile. Năm 2024, Barozzi được bầu vào Accademia Nazionale di San Luca. ^[1][2][17]

Hai tòa nhà xưởng sáng tạo tại Design District ở Greenwich, London, được thực hiện trong giai đoạn 2016–2021 theo đặt hàng tư nhân. Dự án chung gồm 16 tòa nhà do tám văn phòng thiết kế; mỗi văn phòng nhận hai tòa và phát triển riêng. Barozzi Veiga sử dụng mặt ngoài nhôm đánh bóng, cửa sổ lớn, cầu thang ngoài và trần cao cho những người làm nhiếp ảnh, hội họa, điêu khắc. Quy mô và cách tiếp cận ở đây khác các cuộc thi bảo tàng: hai khối nhà phải tham gia mạng sân và ngõ nhỏ của một cụm làm việc sáng tạo. ^[18]

Từ trụ sở Dynafit đến bảo tàng Abby

Trụ sở Dynafit tại Kiefersfelden, Đức, được phát triển từ năm 2019 và hoàn thành năm 2024. Hai khối có đỉnh nhọn hiện diện giữa thung lũng Inn, gần tuyến đường nối Đức và Áo. Bên trong, các sàn và cột được tổ chức quanh hai lõi phục vụ, tạo mặt bằng cho những hoạt động khác nhau của doanh nghiệp. Mặt đứng vừa chắn nắng vừa mở tầm nhìn, với những đường chéo nhấn mạnh hình dạng khối nhà. Dự án bổ sung công trình làm việc vào danh mục vốn được biết nhiều qua các cơ sở văn hóa và giáo dục. ^[19]

Abby Kortrijk mở cửa vào cuối tuần 29–30 tháng 3 năm 2025. Barozzi Veiga cùng TAB Architects chuyển đổi quần thể tu viện Groeninge thành bảo tàng nghệ thuật. Phòng ngủ cũ, nhà nguyện và sân trong được đưa trở lại cấu trúc sử dụng; nhiều diện tích triển lãm mới đặt dưới đất. Một khối mới chứa quán cà phê mở về công viên, trong khi nhà nguyện được bỏ các sàn thêm vào. Các phòng có tính chất khác nhau dành cho trưng bày, trao đổi, làm việc với cộng đồng và sinh hoạt công cộng, thay vì gom mọi hoạt động vào một không gian đồng nhất. ^[20][21]

Chicago và dự án Gandur tại Caen

Tại Chicago, văn phòng được giao nghiên cứu quy hoạch tổng thể cho Art Institute vào năm 2019. Một phần công việc được xây dựng là các phòng Eloise W. Martin dành cho nghệ thuật ứng dụng châu Âu, hoàn thành năm 2025. Việc thiết kế lại tổ chức hơn 300 hiện vật làm từ năm 1600 đến 1900, gồm không gian trung tâm và phòng gốm bên cạnh. Các tủ trưng bày, đường đi và khoảng nhìn được xử lý trong quan hệ với bộ sưu tập, đưa công việc của văn phòng từ thiết kế vỏ bảo tàng vào cách bố trí hiện vật bên trong. ^[17][22]

Ngày 4 tháng 5 năm 2026, Barozzi Veiga được chọn thiết kế bảo tàng của Fondation Gandur pour l’Art tại Caen, sau quá trình tham vấn tám văn phòng quốc tế. Phương án bố trí nhiều khối thấp giữa cây xanh, sân và mặt nước; các khu trưng bày tiếp cận ở tầng mặt đất. Thành phố Caen công bố dự án trong triển lãm La Main de l’architecte từ ngày 17 tháng 10 năm 2026, cùng phương án của bảy đội còn lại. Đây là dự án đang phát triển; thông báo của thành phố nêu thời điểm mở cửa dự kiến vào năm 2031. ^[23][24]