Một công trình bên hồ Alange

Nhà tập chèo thuyền nằm trên sườn đất nhìn ra hồ chứa nước Alange ở vùng Extremadura. Ảnh toàn cảnh cho thấy thị trấn ở phía cao, mặt nước ở phía thấp và công trình nằm giữa hai cao độ đó. Phần bê tông thấp ăn vào sườn đất, trong khi lớp mái thép đặt cao hơn được nhìn thấy qua một hệ giàn mảnh. Công trình có cả không gian luyện tập, nơi đặt thuyền và những phần phục vụ vận động viên.

Khu đất có ranh giới gãy khúc, không phải một hình vuông đều. Quy định xây dựng yêu cầu công trình đi theo đường ranh này. Trên tổng mặt bằng, phần nhà bám một đường bao nhiều cạnh, còn đường tiếp cận từ phía thị trấn đi tới tầng trên. Phía hồ có lối riêng ở cao độ thấp. Hai phía tiếp cận liên hệ với những cách sử dụng khác nhau: người đến tập và sinh hoạt, cùng việc đưa thuyền ra mặt nước.

Công trình thấp theo sườn đất giữa thị trấn và hồ chứa nước.Ảnh: Hisao Suzuki

Một phòng vuông trong đường bao nhiều cạnh

Giữa mặt bằng là phòng rộng 21 × 21 mét. Kích thước này được nhóm thiết kế xác định theo khoảng quay cần thiết khi thao tác với thuyền. Hình vuông được đặt trong một đường bao không đều, để lại những dải hẹp hoặc rộng khác nhau ở các cạnh. Trong bản vẽ, phòng lớn có ít vật cản cố định; các chức năng nhỏ tập trung về vùng chu vi thay vì chia vụn diện tích trung tâm.

Phòng có thể dùng cho huấn luyện, tập luyện và các hoạt động chung. Trần là mặt dưới của sàn phía trên, với các dầm thép và tấm kim loại để lộ. Trên một ảnh nội thất, thuyền được xếp thành nhiều tầng sát tường, phần nền giữa phòng vẫn thoáng. Các cửa, lối đi và vùng kỹ thuật xuất hiện ở mép phòng. Hình học của phòng chính tương đối đơn giản trong khi các không gian còn lại phải điều chỉnh theo từng đoạn ranh đất.

Gian trên nhìn ra hồ qua các thanh giàn thép.Ảnh: Hisao Suzuki

Các phòng phụ ở chu vi

Những khoảng còn lại giữa phòng vuông và đường bao chứa phòng thay đồ, vệ sinh, văn phòng, chỗ ở và phòng thể chất. Mặt bằng xác định một số phòng thành các ô nhỏ nối tiếp, còn những phần khác rộng hơn. Ở vùng ranh chéo, chiều sâu các phòng thay đổi. Hệ phân chia không kéo xuyên qua phòng lớn, nên đường biên phức tạp của khu đất chủ yếu hiện ra ở những dải sử dụng xung quanh.

Các phòng này nằm trong phần đế bê tông. Ánh sáng và không khí đi vào qua những khoảng khoét sâu, chỗ hở cạnh sân trên và các mặt mở theo địa hình. Trong ảnh ngoại thất nhìn từ phía hồ, có thể thấy các ô cửa thấp nằm dưới mép sân. Chúng khác với lớp mặt đứng trong suốt của gian phía trên. Công trình vì thế có hai nhóm không gian với mức độ kín và cao độ khác nhau, dù cùng nằm dưới một đường bao chung.

Khoảng mở ở sàn và đường dốc nối tới tầng thấp.Ảnh: Hisao Suzuki

Sân trên nhìn qua giàn thép

Từ lối vào phía cao, người đến bước vào một sàn có mái che và các mặt kính rộng. Hệ giàn thép có các thanh chéo lớn chạy quanh phòng, với cột và dầm mang màu xám. Qua những ô giữa thanh giàn, hồ nước hiện ra phía sau. Sàn không chia thành các phòng nhỏ như tầng đế; trên ảnh nó là một vùng rộng có thể đi lại quanh khoảng mở nối xuống bên dưới.

Trần mái có tấm kim loại gợn sóng và các thanh đỡ đặt theo nhịp. Mặt kính bắt đầu sau hệ kết cấu, để lại chiều sâu giữa khung thép và cảnh quan. Ở một số góc, các thanh chéo nằm ngang tầm nhìn khi người đứng trên sàn. Ở góc khác, khoảng mở rộng giữa chúng giữ một dải nước dài. Gian trên vừa là nơi tiếp cận, vừa có các phần để dừng lại và nhìn về mặt hồ, bờ đất cùng hoạt động thuyền phía dưới.

Đường dốc cùng hệ cáp treo nhìn từ phòng tập.Ảnh: Hisao Suzuki

Khoảng hở và đường dốc treo

Giữa sàn trên có một khoảng mở lớn nhìn xuống phòng tập. Đường dốc nối hai cao độ được đặt trong khoảng hở này, gồm hai đoạn có chiếu nghỉ đổi hướng. Những dây treo thẳng đứng nối hệ đường dốc với kết cấu ở trên. Trên ảnh nhìn từ lối vào, lan can mảnh và mặt dốc đi xuống giữa các thanh thép, với nền phòng lớn hiện ra thấp hơn phía trước.

Khoảng hở không chỉ dành cho di chuyển. Nó đưa ánh sáng từ gian mái kính xuống tầng đế, nơi nhiều bức tường đặc hơn và nằm sát đất. Từ dưới nhìn lên, người xem nhận ra đáy dốc, các dây treo và những phần giàn thép ngoài mái. Mặt cắt thể hiện đường đi này cắt xuyên vùng sàn, không đặt trong một buồng thang kín. Các bóng của lan can, cáp và dầm vì thế cùng hiện trên nền và trên những bề mặt xung quanh.

Phòng rộng với thuyền đặt sát tường và kết cấu lộ ở trần.Ảnh: Hisao Suzuki

Một phần đế nằm trong sườn đất

Công trình dùng địa hình chênh cao để đặt các không gian cần kín hơn ở tầng thấp, còn lối vào chính ở tầng trên. Trong ảnh toàn cảnh, một cạnh của phần đế gần như tiếp tục với nền đất phía sau. Ở cạnh hướng hồ, mặt bê tông hiện rõ hơn cùng các ô mở. Cách đặt này khiến chiều cao nhìn thấy thay đổi theo phía tiếp cận, dù mái trên giữ một mặt phẳng chung.

Các bức tường bê tông có những khoảng khoét sâu, tạo thành miệng mở thay vì chỉ là các ô kính mỏng trên mặt đứng. Nền và sân phía trên cùng thuộc một khối đế có hình dạng theo khu đất. Ở những chỗ tiếp giáp đường dốc ngoài trời, mép bê tông trở thành tường chắn thấp. Bản vẽ mặt cắt phân biệt nền đất, tầng sử dụng và mái, cho thấy chỗ nào được đào vào sườn, chỗ nào mở ra không gian phía hồ.

Ánh sáng từ khoảng mở trên sàn đi xuống phòng tập.Ảnh: Hisao Suzuki

Nhịp kết cấu ở hai tầng

Giàn thép trên mái vượt qua phòng vuông, giữ phần giữa phòng thấp tương đối thoáng. Các cấu kiện dùng những tiết diện thép tiêu chuẩn, với dầm và thanh chéo có thể nhận ra trực tiếp. Cấu trúc của gian trên cũng tham gia treo đường dốc. Trên ảnh, các nút nối không bị giấu sau một lớp hoàn thiện liên tục; những lớp dầm, tấm sàn và cáp tạo ra các đường ở nhiều hướng.

Thuyết minh của kiến trúc sư ghi nhận cách xây lắp bằng các phần thép chế tạo sẵn và lắp tại chỗ, gần với kỹ thuật của các công trình nông nghiệp và nhà xưởng trong vùng. Điều này được thể hiện ở những chi tiết thẳng, lặp lại và ở việc giữ bề mặt vật liệu lộ ra. Bê tông của đế là lớp tương đối đặc, còn thép và kính của gian trên tạo các khoảng nhìn xuyên. Hai hệ này gặp nhau tại sàn trên phòng tập.

Đường dốc treo và khoảng sáng trên sàn nhìn từ phòng tập.Ảnh: Enrico Cano

Mép sân và các chỗ ngồi

Dọc mép phần đế, một số đoạn được làm thành bậc ngồi thấp. Chỗ ngồi nằm trong hình cắt của mép sân thay vì là những hàng ghế rời đặt trước mặt kính. Theo thuyết minh, phần này đồng thời giải quyết giới hạn an toàn của sân và giữ tầm nhìn ra hồ. Ảnh từ phía ngoài cho thấy đường ngang của bê tông kéo dài dưới gian mái, với mặt nước xuất hiện sau hoặc cạnh những thanh giàn.

Ở cao độ dưới, lối ra cho thuyền nối phòng lớn với khu vực phía hồ. Ở trên, tuyến đi qua gian kính và các chỗ dừng nhìn về cảnh quan. Giữa hai cao độ, đường dốc treo vẫn giữ quan hệ nhìn giữa người đi và hoạt động ở phòng tập. Toàn bộ những đường di chuyển này nằm trong một mặt cắt có đế bê tông, sàn ngang và mái thép; mỗi phần có thể nhận ra qua ảnh từ trong nhà, từ sườn đất và từ phía bờ nước.

Đọc thêm +