Khu đền trong lòng thành phố
Đền thường được gọi là Diana nằm giữa khu phố cũ của Mérida. Các mái ngói, tường nhà và đường phố bao quanh di tích ở khoảng cách gần. Trên ảnh từ trên cao, đền là một khối chữ nhật có hàng cột, nằm trong một khu đất không đều cạnh những lô nhà nhỏ. Dự án của José María Sánchez García can thiệp vào không gian xung quanh, tổ chức lại ranh giới và đường đi thay vì xây một bảo tàng kín phủ lên di tích.
Khu vực này từng thuộc không gian trung tâm của thành phố La Mã. Dấu tích không chỉ gồm ngôi đền còn đứng mà còn có nền, tường và những cấu trúc thấp nằm rải trong khu đất. Quá trình thiết kế diễn ra cùng nhóm khảo cổ. Kiến trúc sư mô tả việc xác định các quy tắc bố trí để tiếp nhận những thay đổi do phát hiện mới, trong một địa điểm có các lớp xây dựng cách nhau gần hai nghìn năm.
Đưa phần xây mới ra ranh đất
Mặt bằng đặt phần xây mới dọc mép khu đất, ở phía giáp các nhà hiện hữu. Một khoảng rộng quanh đền được giữ thoáng, còn các phòng và đường đi nằm ở rìa. Nhìn từ sân, công trình mới thấp hơn phần cột và mái đền. Nó hiện ra như một dải ngang màu sáng với những ô cửa, đoạn tường đặc và chỗ hành lang lùi vào bóng.
Ranh phía sau không thẳng đều vì phải gặp những lô nhà và tường cũ. Trái lại, mặt phía sân được tổ chức bằng các đoạn dài rõ hướng. Trong những chỗ rộng giữa hai đường ranh, mặt bằng bố trí các khối dành cho chương trình thương mại và văn hóa. Các khối này không che kín khoảng sân chính. Chúng được gắn với đường đi nâng cao, trong khi phần bên dưới tiếp tục chứa lối dạo và những dấu tích khảo cổ ở cao độ đất.
Mặt cắt hình chữ L
Cấu trúc chủ đạo có mặt cắt chữ L, gồm một sàn ngang và một tấm tường đứng ở mép sau. Sàn vươn ra phía quảng trường, tạo mái cho tầng đi bộ bên dưới. Trên mặt bằng, đường sàn này chạy quanh một phần chu vi; trên mặt cắt, nó đặt người đi ở gần cao độ bệ đền. Từ lối đi trên, người xem có một quan hệ khác với hàng cột so với khi đứng ở nền sân thấp.
Mép sàn dày và hàng cột bên dưới hiện rõ trong ảnh hoàn thiện. Ở một phía, sàn nằm sát một bức tường đá cũ; phía kia mở ra quảng trường và các cột đền. Những đoạn lan can hoặc tường chắn gắn với mép đường đi, trong khi các cửa phòng mở về phía tuyến này. Hai tầng không lặp công năng: tầng trên nối những không gian mới, còn tầng dưới giữ đường dạo có mái cạnh các lớp vật chất còn lại của khu đất.
Đường dạo dưới mái
Hành lang tầng thấp có cột tròn, trần phẳng và nền lát đá nhỏ. Một bên là tường xây mới, bên kia là sân hoặc phần di tích thấp. Các khe mở phía trên đưa ánh sáng vào giữa tường sau và sàn đi bộ, tạo những vùng sáng ngắt quãng trên nền. Trên một ảnh nhìn dọc, hàng cột lặp lại nhưng các mảnh tường cổ không chạy thành một đường thẳng đồng đều.
Một đoạn tường đá được giữ ngay giữa tuyến đi và quảng trường, với mép trên gồ ghề và những viên xây khác màu. Cấu trúc mới không mô phỏng bề mặt đó: cột và tường có mặt phẳng tương đối nhẵn, mạch ván khuôn và các lỗ kỹ thuật còn nhận ra. Chỗ gặp giữa hai phần được đọc qua khoảng cách, cao độ và vật liệu. Người đi có thể nhìn ngang qua những đoạn thấp về phía sân mà không phải lên ngay tầng trên.
Quảng trường và dấu tích thấp
Nền quảng trường dùng lớp hoàn thiện màu đất. Phần sân mở nằm quanh bệ đền, với các dải khảo cổ được giữ và phân định theo hiện trạng. Mặt bằng xác định vị trí các bể nước bên đền, phần hành lang ngầm và tường La Mã. Những yếu tố này trở thành các phần của không gian ngoài trời, không bị gộp thành một nền trống phẳng không có dấu vết.
Các tuyến dốc và đoạn bậc xử lý sự chênh giữa phố, sân và các phần nền khảo cổ. Ở một góc, người xem đi dọc lan can nhìn xuống những ô nền có cao độ khác nhau. Ở góc khác, tầm nhìn đi qua hàng cột đền tới mặt nhà mới phía sau. Từ chính khoảng sân, có thể thấy đồng thời vật liệu đá cũ, đất, bê tông sáng và các cửa kính. Hình ảnh các nhà dân phía sau vẫn hiện trên đường mép công trình.
Những phòng nằm sau đường đi
Các không gian sử dụng mới được đặt ở vùng giữa cấu trúc chu vi và thành phố hiện hữu. Trên mặt bằng tầng trên, các phòng có hình dạng thay đổi theo ranh đất. Có phần rộng, có phần hẹp và có những chỗ nối tới lối vào từ phố. Cửa kính và các ô mở dài hướng ra tuyến đi ngoài trời. Các phòng vì thế hiện diện ở rìa quảng trường cùng với hành lang, thay vì thành một khối riêng đứng giữa sân.
Mặt đứng phía trong không là một hàng cửa giống nhau. Có những đoạn kính ngang, chỗ lùi tạo hiên và các khối tường nhô lên cao hơn sàn dạo. Ở đầu một đường đi, dãy cửa đối diện những bức tường nhà cũ bên kia khu đất. Các lối nối phố được thể hiện như những khe giữa công trình mới và cấu trúc lân cận. Qua các khe này, quảng trường không chỉ liên hệ với một cửa vào chính duy nhất.
Kết cấu và phần công xôn
Sàn đi bộ có những đoạn vươn ra tới năm mét. Thuyết minh kết cấu mô tả các khối đặt tựa vào tường chu vi tham gia cân bằng phần công xôn. Như vậy, tường đứng, sàn ngang và các thể tích phía sau làm việc cùng nhau. Các cột đỡ ở phía sân được tiết giảm về số điểm tiếp đất; móng dùng cọc nhỏ để hạn chế các vị trí can thiệp vào lớp khảo cổ bên dưới.
Các bản vẽ chi tiết tách riêng móng, tường, sàn và lớp lát. Trên ảnh, hệ kết cấu hiện ra bằng những mặt phẳng lớn và các cột tròn; phần làm việc ở móng không nhìn thấy từ quảng trường. Đường mép dài của sàn cùng các khoảng trống dưới nó cho thấy nơi có thể đi qua, nơi giữ di tích và nơi có các khối phòng. Nhóm Gogaite cùng CDE Ingenieros được ghi nhận ở phần thiết kế kết cấu của công trình.
Một vật liệu sáng cạnh đá cũ
Cấu trúc mới dùng hỗn hợp xi măng trắng và cốt liệu được lựa chọn gần màu bệ đá granite của đền. Kiến trúc sư gọi lớp vật liệu này là đá nhân tạo. Trong ảnh cận cảnh, bề mặt vẫn thể hiện cách đổ bằng ván khuôn, các đường ghép và những khác biệt nhỏ về sắc độ. Nó không được làm thành các khối đá giả với mạch xây tương tự di tích.
Khi trời nắng, mặt trên đường dạo và các đoạn tường nhận sáng mạnh, còn hành lang dưới sàn giữ màu tối hơn. Các cột đền có bề mặt đá không đồng đều, đứng tách khỏi nền màu sáng phía sau. Từ trong hàng cột nhìn ra, tường mới xuất hiện như một đường ngang có các ô mở. Từ trên đường đi nhìn vào, bệ đền và nền khảo cổ ở gần tầm mắt hơn. Những ảnh ở hai cao độ ghi lại các lớp xây dựng cùng hiện diện trong một khu đất.
