Ngôi nhà của Weatherhead School

Peter B. Lewis Building là công trình của Weatherhead School of Management thuộc Case Western Reserve University tại Cleveland. Tòa nhà nằm ở góc Ford Drive và Bellflower Road, trong khu University Circle với nhiều cơ sở giáo dục và văn hóa. Theo lịch sử do trường công bố, xây dựng bắt đầu năm 1999 và lễ khánh thành diễn ra ngày 9 tháng 10 năm 2002. Nó được thiết kế để tập hợp phòng học, nơi làm việc của giảng viên và các không gian sinh hoạt học thuật.

Chương trình gồm những phòng có kích thước và cách sử dụng khác nhau: lớp học chuyên dụng, phòng giảng dạy máy tính, phòng họp, phòng học nhóm, văn phòng và quán cà phê. Thay vì đặt tất cả trong một khối hình hộp đồng nhất, Gehry chia công trình thành vành đai ở ngoài và các khối lớn nằm phía trong. Khoảng trống giữa chúng tạo thành nơi giao thông và gặp gỡ xuyên suốt nhiều tầng.

Công trình trong bối cảnh cây xanh và các nhà lân cận.Ảnh: Hisao Suzuki

Vành đai gạch và các khối thép

Các bộ phận dành cho giảng viên và hành chính tạo thành một vành đai gần hình chữ U. Hình học của chúng chủ yếu là những khối tương đối thẳng, bao quanh vùng trung tâm. Bốn phòng học lớn nằm trong khu vực bên trong, được gom thành hai khối nổi lên giữa tòa nhà. Sự khác biệt giữa phần bao quanh và phần trung tâm xuất hiện rõ cả trong mặt bằng lẫn trên đường viền mái.

Gạch đỏ được dùng cho các khối bên ngoài, tạo liên hệ vật liệu với những tòa nhà trong khuôn viên trường. Các khối phòng học được bọc thép không gỉ và có đường cong lớn. Từ phố, lớp kim loại có chỗ tràn xuống gần lối vào, có chỗ vượt lên trên mặt gạch. Ảnh chụp ở các góc khác nhau cho thấy hai hệ vật liệu giao nhau nhiều lần, thay vì chia tòa nhà thành hai nửa tách biệt.

Khối phòng học bọc thép ở lối tiếp cận.Ảnh: Hisao Suzuki

Khoảng thông tầng như một khe lớn

Khoảng giữa vành đai văn phòng và các khối phòng học tạo thành sảnh thông tầng có hình dáng không đều. Các cạnh tường cong và các phần nhô ra làm bề rộng thay đổi khi di chuyển. Những hành lang phía trên nhìn xuống khoảng trống này. Trong ảnh nội thất, mặt tường trắng đón ánh sáng từ cao, còn các phần gạch xuất hiện tại một số vị trí, nối ngôn ngữ vật liệu ngoài phố với bên trong.

Các phòng dành cho sinh viên, phòng học nhóm và quán cà phê được đặt dọc mép sảnh ở những tầng thấp. Bởi vậy, vùng trung tâm không chỉ có người đi qua để tới lớp. Các cửa phòng, bàn ghế và khoảng dừng cùng hướng vào nó. Những nhịp nhìn xuyên qua nhiều tầng cho phép nhận ra các đường đi ở phía đối diện, mặc dù bề mặt cong thường che một phần hành lang và làm lộ không gian theo từng đoạn.

Khoảng thông tầng giữa các khối phòng.Ảnh: Hisao Suzuki

Các phòng học với tổ chức khác nhau

Hồ sơ thiết kế nêu mười phòng học chuyên dụng, hai phòng dạy máy tính và một không gian hội họp có thể dùng như lớp học khi cần. Các phòng không được thiết kế theo một mẫu bàn ghế duy nhất. Chúng phục vụ những phương pháp giảng dạy khác nhau, từ thuyết trình tới thảo luận. Một số phòng có thiết bị nghe nhìn và khả năng phục vụ học từ xa, bên cạnh việc hỗ trợ người nghe trong chính phòng học.

Ảnh chụp một phòng lớn cho thấy các dãy bàn uốn theo vòng cung, đặt trên các bậc cao độ. Trần có các thành phần riêng phía trên vùng ngồi, trong khi cửa và lối lên xuống nằm bên cạnh. Cấu hình này tạo một không gian khác với phòng làm việc hay phòng họp nhỏ quanh sảnh. Các khối cong nổi bật bên ngoài vì thế liên quan trực tiếp tới những phòng học có chiều cao và quy mô lớn, chứ không chỉ là một lớp mái thêm lên trên các tầng đều nhau.

Ánh sáng trên những mặt tường trắng của sảnh.Ảnh: Hisao Suzuki

Thi công các hình dạng không lặp lại

Các mặt cong của tòa nhà đòi hỏi sự phối hợp giữa hình học thiết kế và quá trình tạo khuôn. Nhà thầu Donley’s ghi nhận việc sử dụng bản vẽ AutoCAD ba chiều để thiết kế và chế tạo những khuôn bê tông riêng cho công trình. Dữ liệu được chuyển tới công trường để các bộ phận thi công theo hình dạng do nhóm thiết kế xác định. Công việc này diễn ra bên cạnh các hạng mục gạch, thép và kính có cách sản xuất khác nhau.

Bề ngoài tòa nhà có những đoạn cửa sổ lặp theo tầng, nhưng đường mái và các góc giao không lặp lại theo cùng nhịp. Trong ảnh chụp gần, tấm kim loại được chia nhỏ, còn các bức tường gạch giữ những hàng xây rõ ràng. Khi hai phần gặp nhau, mép tường, khe kính và lớp vỏ tạo thành những chi tiết chuyển tiếp riêng. Sự phức tạp của công trình nằm ở các vùng giao đó cũng như ở hình dáng tổng thể của các khối phòng học.

Góc nhìn qua nhiều tầng trong lòng nhà.Ảnh: Hisao Suzuki

Những đường nhìn qua khuôn viên và nội thất

Từ các đường lân cận, tòa nhà xuất hiện giữa cây xanh và những công trình có tỷ lệ khác nhau. Các mặt đứng gạch với hàng cửa sổ tạo một nền tương đối đều, trong khi phần thép cong có thể nhìn thấy từ phía xa qua tán cây. Tại một số lối vào, lớp kim loại hạ thấp và mở sang bên, làm cửa được đặt trong một vùng chuyển tiếp sâu hơn mặt phố.

Bên trong, hệ hành lang và các khoảng thông tầng tạo ra những góc nhìn chéo. Ảnh chụp từ tầng cao cho thấy người dùng có thể nhìn xuống khu ngồi hoặc sang một nhánh giao thông khác. Các khu làm việc vẫn giữ ranh giới phòng riêng quanh vùng chung. Peter B. Lewis Building do đó chứa đồng thời những lớp học kín, các văn phòng nhỏ và một khoảng trung tâm liên tục, với từng loại không gian được nhận ra qua hình học, vật liệu và vị trí trong tòa nhà.

Phòng học với những dãy bàn vòng cung.Ảnh: Hisao Suzuki
Nhịp cửa sổ trên mặt đứng gạch.Ảnh: Hisao Suzuki
Đọc thêm +