Thay thế Building 20 trong khuôn viên MIT

Stata Center mở cửa năm 2004 tại Massachusetts Institute of Technology ở Cambridge. Công trình đứng trên khu đất trước kia có Building 20, một tòa nhà gắn với nhiều hoạt động nghiên cứu của trường. Theo hồ sơ MIT, thiết kế mới được đặt trong yêu cầu tiếp nối môi trường làm việc có nhiều cơ hội trao đổi giữa các ngành. Tuy nhiên, quy mô và điều kiện kỹ thuật của trung tâm mới khác hẳn tòa nhà tiền nhiệm.

Chương trình tập hợp phòng thí nghiệm, văn phòng, lớp học và các tiện ích dùng chung. Trong hồ sơ thiết kế, những nhóm nghiên cứu máy tính, trí tuệ nhân tạo, hệ thống thông tin, ngôn ngữ học và triết học cùng nằm trong tổ hợp. Các nhóm cần không gian tương đối riêng cho công việc, đồng thời vẫn phải kết nối với hoạt động giáo dục và đời sống rộng hơn của khuôn viên. Chính sự khác biệt về mức độ tiếp cận này đi vào cách tổ chức công trình.

Tuyến phố sinh viên ở phần nền

Khu nghiên cứu được đặt chủ yếu về phía bắc, còn những chức năng giáo dục và công cộng nằm về phía nam, hướng về phần chính của khuôn viên MIT. Hai vùng gặp nhau dọc một hành lang được gọi là tuyến phố sinh viên. Đây vừa là đường đi, vừa là nơi các chức năng có tính chất khác nhau tiếp xúc. Tuyến này liên hệ với hệ thống giao thông nội bộ thường được gọi là Infinite Corridor của trường.

Dọc tuyến phố có giảng đường, các lớp học, quán cà phê, khu phục vụ sinh viên và chỗ ngồi chung. Chương trình còn có trung tâm chăm sóc trẻ và không gian thể chất, gồm phòng tập và phòng múa. Các tiện ích không bị đặt như một phần phụ tách khỏi công trình nghiên cứu. Chúng tạo thành một dải hoạt động có thể tiếp cận ở phần nền, trong khi các vùng làm việc chuyên biệt nằm sâu hơn hoặc cao hơn.

Sân giữa và các khối nhà còn đang thi công.Tư liệu: Hisao Suzuki, Whit Preston

Hai cánh tháp trên một khối đế

Khối phía đông mang tên William H. Gates; khối phía tây mang tên Alexander Dreyfoos. Trong phương án ban đầu, mỗi cánh tiếp nhận những nhóm nghiên cứu khác nhau. Cả hai đứng trên một phần đế hai tầng được gọi là warehouse, nơi bố trí các không gian thí nghiệm lớn có khả năng thay đổi. Cách ghép này cho phép từng nhóm có địa chỉ riêng nhưng vẫn sử dụng chung một số diện tích phía dưới.

Trên mái khối đế là sân ngoài trời nằm giữa hai cánh tháp. Các phòng họp và không gian giao tiếp của nhiều bộ phận được đặt quanh sân, thể hiện thành những khối riêng. Một tuyến giao thông uốn cong nối chúng lại, rồi kết nối xuống phần đế và tuyến phố sinh viên bằng các cầu thang lớn. Hai khoảng lấy sáng mở tạo quan hệ nhìn giữa những tầng khác nhau, thay vì để sân trên cao thành một mặt mái không có liên hệ với bên dưới.

Mô hình nghiên cứu cách ghép các khối chức năng.Tư liệu: Hisao Suzuki, Whit Preston

Các nhóm nghiên cứu theo từng cụm

Phòng thí nghiệm trong các cánh tháp được tổ chức thành những cụm thường trải qua hai tầng. Mỗi cụm có lõi thang, không gian ngồi chung cao hai tầng và những khu thí nghiệm tạo liên hệ theo chiều đứng. Thuyết minh thiết kế đặt phòng làm việc quanh chu vi, còn phần thí nghiệm nằm gần lõi hơn. Mức độ mở hay kín của phòng thí nghiệm phụ thuộc vào hoạt động nghiên cứu cụ thể.

Không gian chung cao tầng là điểm trung gian trước khi đi đến các phòng riêng. Các cụm này được xếp nối theo chiều cao, nhìn về sân giữa và các khoảng lấy sáng. Hệ kết cấu và hạ tầng được đề xuất để phục vụ thay đổi trong cách chia phòng. Do nhóm nghiên cứu có thể đổi quy mô và phương pháp làm việc, phần kiến trúc không gắn toàn bộ diện tích với một bố trí duy nhất cho mọi giai đoạn sử dụng.

Mô hình số thể hiện tổ chức tổng thể công trình.Tư liệu: Hisao Suzuki, Whit Preston

Kết cấu, sàn kỹ thuật và lớp vỏ

Kết cấu chính sử dụng sàn phẳng và cột bê tông đổ tại chỗ. Hồ sơ thiết kế mô tả sàn nâng tạo khoang cấp khí, đồng thời tiếp nhận hệ điện và một phần mạng dữ liệu. Vị trí đầu cấp khí có thể điều chỉnh theo vách ngăn. Những giải pháp này nằm trong tổ chức kỹ thuật phía sau hình thức bên ngoài, nhằm phục vụ các không gian nghiên cứu có yêu cầu thay đổi thường xuyên.

Bề mặt ngoài gồm gạch, thép không gỉ và nhôm sơn. Có những phần tương đối thẳng với cửa sổ riêng, những phần nghiêng ở chân và những khối kim loại uốn hoặc gấp cạnh. Một số cửa nằm trong hộp thép nhô khỏi mặt đứng. Các mảng kính lớn xuất hiện ở lối vào, khoảng chuyển giữa các khối và những nơi cần đưa ánh sáng xuống sâu. Cùng một tổ hợp vì thế có nhiều vật liệu, nhưng chúng được gắn với những bộ phận và vị trí cụ thể.

Mô hình phần sân giữa hai cánh tháp.Tư liệu: Hisao Suzuki, Whit Preston

Mô hình, công trường và mốc hoàn thành

Bộ tư liệu trong bài ghi lại quá trình phát triển và thi công trước khi Stata Center mở cửa. Các mô hình thể hiện nhiều cách ghép khối, thử vật liệu và tổ chức sân giữa. Ảnh công trường cho thấy một số phần đã được bọc hoàn thiện trong khi phần nền, sân và những khu vực khác vẫn đang thi công. Chúng không phải ảnh của tòa nhà ở trạng thái sử dụng hoàn chỉnh năm 2004.

MIT công bố lễ mở cửa vào ngày 7 tháng 5 năm 2004. Những mô hình và ảnh công trường trước đó cho thấy vị trí hai cánh tháp, các khối không gian chung và tuyến giao thông ở phần nền. Các phiên bản nghiên cứu có cách ghép vật liệu và hình khối khác nhau, trong khi sơ đồ hai cánh tháp cùng sân giữa vẫn hiện diện rõ trong tư liệu xây dựng.

Mô hình nghiên cứu không gian bên trong.Tư liệu: Hisao Suzuki, Whit Preston
Mặt phố của Stata Center trong giai đoạn thi công.Tư liệu: Hisao Suzuki, Whit Preston
Đọc thêm +