Một địa chỉ mới của dàn nhạc Los Angeles
Walt Disney Concert Hall nằm tại Bunker Hill, trong khu trung tâm Los Angeles, cạnh tổ hợp Music Center. Công trình trở thành nơi biểu diễn thường xuyên của Los Angeles Philharmonic khi mở cửa ngày 23 tháng 10 năm 2003. Quá trình hình thành kéo dài từ năm 1987; vì vậy, mốc khởi đầu dự án và mốc hoạt động cách nhau mười sáu năm. Phòng hòa nhạc xuất hiện trong một khu vực đã tập trung các thiết chế văn hóa, với các mặt tiếp cận từ những đường phố xung quanh.
Chương trình không chỉ gồm chỗ ngồi nghe nhạc. Khu đất còn có vườn, các không gian đón khách, nơi diễn ra hoạt động trước buổi hòa nhạc, nhà hàng, cửa hàng và những bộ phận phục vụ nghệ sĩ. Trong cách bố trí này, khối phòng hòa nhạc nằm giữa một hệ thống không gian có những mức độ tiếp cận khác nhau: đường phố và sân vườn, sảnh công cộng, khu kiểm soát vé, rồi đến vùng hậu đài.
Các lối vào và khoảng vườn
Những bề mặt thép bên ngoài không tạo thành một hộp kín có mặt trước duy nhất. Chúng đổi hướng quanh công trình, để lại các khe, khoảng lùi và đường đi. Ở những góc nhìn từ vỉa hè, lớp vỏ cong có lúc che khuất phần phía sau, có lúc tách ra để lộ mảng kính và cấu trúc bên trong. Hệ thống vườn được tiếp cận từ cả nhà hát lẫn các phố lân cận, nối hoạt động đi bộ với nền công trình.
Sảnh chính kéo gần ra ranh giới đường phố. Các mảng kính lớn và những bộ phận có thể mở tạo liên hệ giữa khu đón khách với bên ngoài. Không gian tổ chức hoạt động trước buổi diễn phục vụ những buổi nói chuyện, chương trình giáo dục và biểu diễn nhỏ. Bên cạnh các khu vực mở cho khách, vườn dành riêng cho nhạc công nằm gần vùng kỹ thuật và hậu đài; hai loại sân vườn này có vai trò và đường tiếp cận khác nhau.
Khán giả bao quanh vị trí dàn nhạc
Trọng tâm của tòa nhà là phòng hòa nhạc 2.265 chỗ. Các cụm ghế được bố trí quanh bục dàn nhạc, bao gồm cả những chỗ phía sau khu biểu diễn. Hình thức này khác với việc đặt toàn bộ khán giả trước một sân khấu có khung màn. Từ các tầng ghế, người nghe nhìn thấy không chỉ nhạc công mà còn những nhóm khán giả ở phía đối diện. Các bậc cao độ và lan can chia một lượng chỗ ngồi lớn thành những cụm nhỏ hơn.
Tường và trần sử dụng gỗ, với các mảng trần uốn cong treo phía trên không gian nghe nhạc. Theo hồ sơ của Nagata Acoustics, gỗ thông Douglas được dùng cho trần và tường, còn sàn là gỗ sồi. Những mặt cong bên trong gắn với yêu cầu phản xạ âm của khán phòng. Cửa lấy sáng trên cao và cửa sổ ở phía sau đưa ánh sáng tự nhiên vào, khiến phòng không hoàn toàn phụ thuộc vào chiếu sáng nhân tạo trong những chương trình ban ngày.
Cây đàn organ trong kiến trúc phòng
Đàn organ chiếm vị trí nổi bật phía sau bục dàn nhạc, nằm giữa những cụm ghế phía cuối sân khấu. Các ống đàn mở ra theo nhiều hướng, tiếp nối chuyển động của những mảng gỗ bao quanh. Tuy nhiên, thiết kế nhạc cụ không chỉ là phần trang trí. Gehry làm việc với nhà chế tác đàn Manuel Rosales, rồi với Casper von Glatter-Götz, để chuyển ý tưởng hình thức thành một nhạc cụ có thể chế tạo, vận hành và chỉnh âm.
LA Phil ghi nhận đàn có 6.134 ống. Việc hoàn thiện kéo dài tới năm 2004, sau thời điểm mở cửa phòng hòa nhạc. Quá trình chỉnh âm đòi hỏi không gian yên tĩnh; người chế tác kiểm tra âm thanh ở nhiều vị trí ngồi. Bởi vậy, lịch sử của riêng cây đàn và lịch sử khánh thành tòa nhà có hai mốc khác nhau. Trong ảnh chụp giai đoạn hoàn thiện, hình dáng ống đàn đã hiện diện nhưng các hoạt động lắp đặt trong khán phòng vẫn còn thấy rõ.
Thép bên ngoài, gỗ bên trong
Lớp bao che chính bên ngoài là các tấm thép không gỉ. Bề mặt phản chiếu bầu trời và ánh sáng thay đổi theo hướng cong, làm những phần cùng vật liệu có độ sáng khác nhau. Các đường ghép tấm chia mặt vỏ lớn thành những đơn vị nhỏ, trong khi đường mép mái và đường giao giữa các khối vẫn tạo thành những nét liên tục. Những mặt kính được đặt ở các vị trí chuyển tiếp, đặc biệt gần lối vào và sảnh.
Ở bên trong, sắc gỗ của khán phòng và một số bộ phận sảnh xuất hiện cạnh các mảng tường sáng màu. Ảnh chụp cho thấy cầu thang, khoảng thông tầng và các cửa kính cao làm lộ nhiều lớp không gian. Vỏ thép ngoài phố, trần gỗ trong phòng và các bề mặt của khu đón khách không có cùng hình học. Mỗi hệ thống nằm trong một phần khác của chương trình, với những điều kiện riêng về âm thanh, ánh sáng và tiếp cận.
Những không gian nằm quanh phòng lớn
Vùng phục vụ kỹ thuật bao quanh phòng hòa nhạc và kết nối với khu dành cho nhạc công. Dưới các không gian chính là gara nhiều tầng, có đường xe vào từ các phố xung quanh. Giao thông ô tô, các đường đi bộ qua sân vườn và đường của nghệ sĩ vì thế được tổ chức ở những cao độ hoặc vùng khác nhau, dù cùng phục vụ một tổ hợp.
Một phòng biểu diễn riêng dành cho các chương trình của California Institute of the Arts nằm ở phần chân tòa nhà, với lối vào trực tiếp từ đường phố. Không gian này có sảnh, khu trưng bày và quán cà phê riêng. Nó tạo ra một quy mô hoạt động khác với phòng hòa nhạc lớn: các chương trình nhỏ có thể sử dụng một phần của tổ hợp mà không cần vận hành toàn bộ tuyến khán giả của dàn nhạc. Trong tổng thể, các phòng biểu diễn, vườn và khu phục vụ được ghép quanh lõi âm nhạc theo những chu trình sử dụng khác nhau.
