Sáu góc nhà trên một khu đất hình thang

Ngôi nhà được Gigon/Guyer thiết kế trong giai đoạn 2001–2003 trên một sườn dốc tại Zurich. Khu đất có dạng hình thang, còn khối xây dựng có sáu cạnh. Mặt chính quay về phía nam, trong khi cửa vào nằm ở phía bắc, gần đường. Hình học của nhà không xuất phát từ một khối chữ nhật đặt nguyên vẹn lên địa hình: các cạnh, góc và mái đều thay đổi theo giới hạn của khu đất.

Theo hồ sơ thiết kế, nhóm kiến trúc sư sử dụng chiều cao được phép tại từng góc của khối nhà. Khi những điểm này được nối lại, mái thành một mặt nghiêng. Từ phía đường, ngôi nhà hiện ra với một mảng tường cao và phần hẫng che cửa. Từ phía vườn thấp, số tầng và các cửa sổ mở ra nhiều hơn, để lộ rõ cách công trình nằm trên nền đất dốc.

Cửa vào dưới phần hẫng

Ở phía bắc, một phần khối tầng trên nhô ra, tạo khoảng ngoài trời có mái trước cửa chính. Đây là vùng chuyển tiếp giữa đường, chỗ tiếp cận và không gian kín. Cửa không nằm giữa một mặt đứng đối xứng; nó ở dưới phần khối đặc, cạnh những đoạn tường và khoảng trống của tầng vào. Mái nghiêng phía trên và phần hẫng phía dưới tạo hai đường chéo khác nhau khi nhìn từ ngoài.

Bên trong, khu vào được chia bằng những vách có chiều dày đủ để chứa tủ, chỗ treo đồ và vệ sinh khách. Các vách này không chỉ ngăn phòng mà còn gom những chức năng nhỏ thường chiếm nhiều diện tích ở sảnh. Phòng làm việc và phòng ngủ cạnh đó có thể được tách bằng cửa trượt. Khi mở, các đoạn không gian nối nhau quanh phần vách dày; khi đóng, chúng trở thành những phòng có ranh giới rõ hơn.

Phần hẫng che lối vào ở phía đường.Ảnh: Hisao Suzuki

Tầng thấp nối với vườn

Các phòng trẻ em được đặt ở tầng thấp hơn, nơi địa hình cho phép mở trực tiếp về phía vườn. Một không gian chung ở giữa dẫn đến phòng vườn, có thể dùng cho khách, chơi hoặc làm việc theo chương trình của ngôi nhà. Không phải mọi hoạt động sinh hoạt đều tập trung trên tầng cao nhất. Phần tiếp xúc đất ở phía thấp cũng có các phòng dùng hằng ngày và những cửa mở nhìn ra cây.

Ảnh mặt đứng phía vườn cho thấy cửa kính được đặt trong những lỗ mở sâu trên bề mặt bê tông. Các cửa không đồng nhất hoàn toàn về kích thước và vị trí. Khoảng cỏ phía trước, hàng cây ở biên đất và những mảng tường đặc tạo các lớp cảnh nhìn khác nhau. Từ bên trong tầng thấp, mặt đất ở gần tầm mắt hơn so với phòng sinh hoạt phía trên.

Các cửa mở trên mặt đứng hướng vườn.Ảnh: Hisao Suzuki

Sinh hoạt dưới mái nghiêng

Tầng trên cùng chứa không gian sinh hoạt chính. Trần biến đổi từ khoảng 2,4 đến 5,2 mét do hình dạng mái, tạo những vùng cao thấp trong cùng một phòng. Một vách trung tâm có các chức năng tích hợp tiếp tục chia không gian thành các khu ở, nấu ăn, làm việc và chơi. Các vùng không có cùng bề rộng hay chiều cao, dù vẫn liên hệ qua những lối đi quanh vách.

Trong ảnh nội thất, bàn ăn, chỗ ngồi và bếp nằm dưới những phần khác nhau của mặt trần. Các cửa lớn mở ra nhiều hướng, trong khi bức vách trung tâm có màu mạnh và kéo dài tới mái. Khoảng trống phía trên đồ đạc không được chia đều thành các phòng giống nhau. Người ở có thể đi quanh phần vách và thấy các khu sử dụng từ nhiều vị trí, thay vì chỉ tiếp cận chúng qua một hành lang kín.

Không gian sinh hoạt dưới mái nghiêng, với vách màu hồng đỏ.Ảnh: Hisao Suzuki

Cửa trượt và kết cấu bê tông

Tường ngoài và mái được làm bằng bê tông chịu lực. Các cửa kính lớn có thể trượt vào khoảng giữa lớp bê tông ngoài và lớp tường phía trong. Khi cửa mở, phần cánh được đưa vào một túi trong tường, làm cho lỗ mở ít bị cánh cửa chiếm chỗ. Ở mặt bắc, các cửa có khung rộng và được đặt gần như phẳng với bề mặt ngoài, tạo cách xử lý khác với những hốc sâu ở phía vườn.

Bê tông bên ngoài có màu xám sẫm và vàng xanh gần sắc rêu. Ranh giới giữa hai màu có thể đi qua một mặt tường, không nhất thiết dừng tại góc nhà. Cách phân màu vì thế không chỉ tô riêng từng mặt đứng. Trong các ảnh nhìn quanh nhà, cùng một khối có lúc hiện rõ sắc xanh, lúc lộ phần xám, trong khi những mép mái và cửa vẫn giữ đường nét liên tục.

Cầu thang và vách màu ở khu vào.Ảnh: Hisao Suzuki

Các lớp màu trong đời sống ngôi nhà

Màu nội thất được phát triển cùng nghệ sĩ Adrian Schiess. Ở tầng vào, xanh đậm và cam nhạt xuất hiện trên những bề mặt riêng. Với vách lớn ở tầng sinh hoạt, nhóm thiết kế dự kiến thay đổi màu theo từng thời kỳ. Hồ sơ ban đầu nói đến vàng xanh; ảnh chụp về sau trong bộ tư liệu cho thấy một mảng hồng đỏ. Đây là những trạng thái khác nhau của cùng một bức vách, không phải hai phòng khác nhau.

Ngoài biên đất, cây bụi và các loài cây có quả tạo một lớp trồng dày bao quanh khoảng vườn. Bên trong lớp cây ấy, ngôi nhà vẫn có mặt hướng đường tương đối kín và các mặt mở rộng về phía cảnh quan. Mái nghiêng, vách chứa chức năng, cửa trượt và màu sắc cùng hiện diện trong tổ chức sinh hoạt, với những thay đổi về cao độ và tầm nhìn giữa tầng vườn, tầng vào và tầng ở trên cùng.

Đường đi quanh vách chứa các chức năng trong nhà.Ảnh: Hisao Suzuki
Đọc thêm +