Một công trình lưu trữ nghệ thuật ở Muharraq
Green Corner là công trình của Studio Anne Holtrop tại khu phố cũ Muharraq, Bahrain, được thực hiện trong giai đoạn 2018–2020. Ngôi nhà đứng cạnh một góc phố đã có vườn cây theo phương đứng do Patrick Blanc thiết kế. Tên công trình gắn với góc vườn này. Từ mặt đường, khối bê tông có các tầng ngang hiện lên trước một khoảng sân cứng; ở một phía, những khối nhà trát màu sáng nằm sát đường ngõ đi xuống.
Chương trình thuộc Trung tâm Văn hóa và Nghiên cứu Shaikh Ebrahim bin Mohammed Al-Khalifa. Đơn vị này giới thiệu Green Corner là nơi lưu trữ, bảo quản và phục hồi tài liệu, sách, tranh liên quan đến lịch sử nghệ thuật Bahrain, cùng một thư viện riêng về tự nhiên và môi trường. Những hoạt động đó được đặt trong một khối nhà hẹp có các phòng lớn, thay vì một tổ hợp nhiều khối bao quanh sân. Công trình có diện tích được công bố là 1.190 mét vuông.
Hai phòng và lõi ở giữa trên một mặt bằng hẹp
Tổ chức cơ bản của mặt bằng gồm hai phòng có kích thước bằng nhau, với một lõi đặt giữa. Chiều sâu công trình nhỏ so với chiều dài mặt đứng chính. Hai mặt đầu vì thế ngắn, còn phần lớn đường bao hướng ra không gian phố và góc vườn. Trên bản vẽ tầng điển hình, các phòng nằm hai phía của vùng trung tâm, với những cửa và khoảng liên hệ đi qua gần lõi.
Các chức năng phục vụ và tuyến lên xuống được tập hợp ở vùng giữa, để phần phòng còn lại không bị chia thành nhiều ô nhỏ. Mặt bằng các tầng thay đổi một số chi tiết sử dụng, nhưng vẫn nhận ra hai khoảng lớn và phần nối ở tâm chiều dài. Các ô kính nằm trên những mặt biên đó. Từ một phòng, người nhìn có thể thấy vườn qua một mặt kính và đoạn phố qua mặt khác, trong khi ở hướng quay về lõi là những bức tường và cửa trong nhà.
Những cấu kiện tường được đúc trên cát
Mặt đứng sử dụng các cấu kiện tường bê tông chịu lực có bề mặt nổi lõm. Theo thuyết minh của Holtrop, chúng được đúc trên nền cát tại khu đất cạnh công trình. Lớp cát tạo dấu trên bê tông, nên mỗi lần đúc cho ra một bề mặt khác nhau. Những vệt, hốc và phần nhô không được lặp như một họa tiết trang trí đều đặn. Ở các góc và cạnh cửa, chiều dày của cấu kiện hiện rõ khi mặt tường đổi hướng.
Nhìn từ xa, những tấm lớn tạo thành các dải nằm giữa mép sàn và mái, với mạch nối đứng ở từng vị trí. Nhìn gần, mặt bê tông có những phần giống nếp gấp, chỗ trơn hơn và chỗ lỗ rỗ. Các ô kính được đặt cạnh hoặc giữa những tấm ấy. Trong ảnh mặt đầu công trình, một cửa lớn mở trên tầng thấp nằm dưới mép sàn dày; ở phía trên, các cửa khác nằm xen giữa những mảng bê tông có hình bao và bề mặt không giống nhau.
Mặt dưới sàn tiếp tục cách tạo hình bằng cát
Phương pháp đúc trên cát còn được dùng cho các bản sàn bê tông. Vì thế, phần trần nhìn thấy từ trong phòng có độ lồi lõm cùng nhóm hình thức với tường ngoài. Những bề mặt này không được che hoàn toàn bằng trần treo phẳng. Trong các ảnh nội thất, mặt trần gồ lên và hạ xuống theo từng vùng, bên cạnh các đoạn tường đứng tương đối phẳng và lớp kính ở rìa phòng.
Các lỗ nhỏ và thiết bị gắn trần xuất hiện giữa những bề mặt đó. Mặt nền ở dưới có độ phẳng khác với mặt trần, để đồ đạc có thể đặt trên sàn trong phòng. Mặt cắt thể hiện các tầng xếp theo chiều đứng, với bản sàn nằm giữa những vùng sử dụng. Ở ảnh chụp dọc cửa sổ, một đường tiếp giáp chạy từ mặt kính tới trần, làm rõ chỗ lớp sàn, tường và khung cửa gặp nhau. Độ sâu của phòng được nhìn qua các lớp cấu tạo này.
Cửa và tấm che bằng nhôm đúc
Các cửa sổ có những tấm che lớn di chuyển được, còn lối vào cũng sử dụng một cánh cửa có bề mặt nổi lõm. Chúng được chế tạo bằng nhôm đúc trên cát. Khác với các cấu kiện bê tông, phần nhôm là một cấu tạo rỗng; mặt tạo hình hướng vào bên trong. Thuyết minh của nhóm thiết kế phân biệt rõ hai vật liệu dùng cùng cách tạo dấu nhưng có cấu tạo và hướng bề mặt khác nhau.
Trong ảnh phòng ở tầng thấp, một tấm nhôm mở xoay trước khoảng cửa, để lộ chiều dày ở mép và mặt gồ ghề sẫm màu. Phần kính đứng sau cánh mở vẫn tiếp tục ở vị trí cũ. Ở ảnh khác, tấm che nằm gần song song với mặt kính, tạo một lớp thứ hai ở rìa phòng. Khi nhìn từ ngoài đường, những cánh và các phần rỗng phía sau có thể được thấy qua cửa. Mép chuyển động của nhôm nằm cạnh phần bê tông cố định, không hòa thành một mặt tường đặc duy nhất.
Lớp kính ở những góc và đầu phòng
Các mặt kính được đặt giữa những cấu kiện lớn của mặt đứng. Một số ô kéo qua gần góc phòng, mở ra hai hướng nhìn liên tiếp. Ảnh bên trong cho thấy vườn cây theo phương đứng đứng ngay ngoài kính ở một phía; ở phía khác là các cửa và tường của khu nhà đối diện. Những cảnh này xuất hiện trong cùng một khoảng phòng, được ngắt bởi cạnh bê tông, khung kính và tấm nhôm mở trước cửa.
Từ bên ngoài, mép các sàn nhô qua lớp tường và chạy ngang theo chiều dài khối nhà. Dưới các mép đó, kính phản chiếu cây và những mặt đứng gần bên. Một số cánh nhôm đang mở ra khỏi vị trí đóng làm hình bao của ô cửa thay đổi theo góc nhìn. Tuy nhiên, đường ngang của các sàn và những đoạn tường chịu lực vẫn xác định các tầng chính. Cấu tạo mặt ngoài vì vậy có cả phần đứng yên và những phần chuyển vị được trong giới hạn của từng ô mở.
Những phòng có ít vách ngăn và đồ đạc rời
Bộ ảnh hoàn thiện ghi lại nhiều phòng trong trạng thái còn ít đồ. Ở một phòng tầng thấp có ghế ngồi, bàn nhỏ và một tấm tác phẩm trên vách; ở tầng khác là ghế sofa, một ghế đơn và các thanh kệ ngang gắn lên tường. Những món đồ này đứng cạnh cửa lớn, trong khi phần lớn diện tích nền vẫn mở. Giữa các đồ rời, hướng nhìn đi tới mép kính hoặc tấm nhôm, rồi tiếp tục ra bề mặt phố và vườn bên ngoài.
Các phòng không được phủ một lớp vật liệu giống nhau ở mọi phía. Mặt nền và một số vách có màu xám tương đối đều; trần và những tấm che lại có mặt nổi sâu, tạo các vùng tối khác nhau trong ảnh. Qua những ô cửa ở đầu phòng, ánh sáng đi sát mép tường và chạm vào lớp nhôm gồ ghề. Các bản vẽ mặt bằng và ảnh chụp cùng ghi lại vị trí của những thành phần cố định ấy, trước các cách bố trí cụ thể của hoạt động lưu trữ và làm việc.
Giai đoạn hoàn thiện và những người tham gia
Hồ sơ dự án ghi Anne Holtrop phụ trách kiến trúc, Mario Monotti đảm nhiệm kết cấu, Ismail Khonji Associates là đơn vị kỹ thuật địa phương và GCT thực hiện xây dựng. Art Foundry Kemner tham gia phần nhôm đúc. Các tên này gắn với công việc thực hiện khối nhà, những cấu kiện tường và các cánh cửa có hình thức riêng. Hồ sơ nhiếp ảnh của Jesús Granada ghi nhận đợt chụp tháng 11 năm 2020, sau khi phần kiến trúc công trình đã hình thành.
Trung tâm Shaikh Ebrahim ghi ngày mở cửa là 30 tháng 1 năm 2021. Mốc này thuộc giai đoạn đưa công trình vào hoạt động sau thời gian thiết kế và xây dựng. Những ảnh nhìn từ phố, từ góc vườn và từ bên trong cho thấy cùng một hệ tường, sàn, kính và tấm che ở các khoảng cách khác nhau. Hình mặt đứng dài trên bản vẽ tiếp tục được nhận ra trong ảnh toàn cảnh, với góc vườn xanh nằm sát một đầu của khối bê tông.
