Lô đất hẹp nối hai đường phố
House 1014 nằm trong trung tâm lịch sử Granollers, giữa một dãy nhà xây sát nhau. Lô đất chỉ rộng 6,5 mét nhưng kéo dài từ đường này sang đường khác. Hai bên là các tường giáp nhà kế cận. Công trình cũ đã xuống cấp; phần được giữ lại là mặt tiền hướng ra đường chính, còn đủ ổn định và có giá trị di sản. Phía đối diện tiếp giáp phố Miquel Ricomá, nơi bố trí lối xe vào.
HARQUITECTES thiết kế ngôi nhà từ năm 2010 và xây dựng trong giai đoạn 2012–2014. Chiều dài khu đất, hai đầu tiếp xúc đường và giới hạn xây dựng theo tuyến phố cùng tham gia vào cách chia công trình. Bên trong mặt tiền cũ không phải một dãy phòng kín chạy suốt đến cuối đất. Các khối ở hai phía được ngăn bằng một khu vườn trung tâm, cùng những sân có mái chuyển động đặt gần hai lối vào.
Hai phần nhà có thể sử dụng riêng
Chủ nhà yêu cầu phân biệt khu sinh hoạt gia đình hằng ngày với một khu khác có thể hoạt động độc lập. Phần thứ hai được dùng để ngồi riêng, đón khách hoặc tổ chức những bữa ăn đông người. Khu ở chính đặt về phía đường trung tâm; khối phía tây nằm bên kia vườn giữa. Sự tách biệt này được thể hiện bằng những khoảng ngoài trời, thay vì chỉ bằng một vách ngăn giữa hai phòng kề nhau.
Tầng trệt tạo thành chuỗi không gian dài khoảng 53 mét, diện tích 345 mét vuông, từ lối đi bộ đến lối xe. Các phòng dùng chung nằm trên chuỗi này. Từ đó, cầu thang dẫn lên những phòng riêng và xuống các không gian phụ trợ ở tầng hầm. Mặt bằng có các đoạn thấp, cao, kín, có mái và mở lên trời. Các khoảng chuyển tiếp cũng nằm trên tuyến sử dụng chính; đi từ một khối nhà sang khối còn lại sẽ đi qua những đoạn này và vườn giữa.
Sân vào và mái có thể thu mở
Hai đường tiếp cận hẹp, trong khi trục dài của đất theo hướng đông–tây. Vì vậy, những mặt tiền sát phố không cung cấp nhiều nắng cho phần sâu bên trong. Nhóm thiết kế đưa các phòng ở lùi sau đường ranh mặt tiền, tạo sân vào ở cả hai đầu. Phía đường chính là sân dành cho người đi bộ; phía Miquel Ricomá là khoảng đi vào bằng xe. Các sân nhận ánh sáng từ phía trên và tách cửa phòng ở khỏi mặt đường.
Mái một phần của sân có thể dịch chuyển. Theo mô tả thiết kế, khi đóng vào mùa đông, nó cho phép thu nhiệt từ nắng; khi mở vào mùa hè, sân thông với không khí ngoài trời. Trên mặt cắt, mái này có cao độ khác với mái khối phòng phía sau, để lại một không gian cao trước khi tới những phòng có sàn tầng trên. Khung thép, tấm kính, rãnh thu nước và chi tiết mái chuyển động đều được bố trí trong phần bao che của sân.
Vườn giữa và chuỗi cửa qua các phòng
Khu vườn trung tâm chia hai phần xây dựng, với cây nằm giữa những bức tường gạch chạy dọc ranh đất. Từ phòng ở hai phía có thể nhìn vào vườn thay vì nhìn xuyên sang phố. Trong mặt bằng, vườn có chiều rộng gần bằng bề ngang lô đất. Những khoảng có mái ở cạnh vườn tạo thêm một lớp trước khi đi vào các phòng kín. Bàn ăn, chỗ ngồi và sân vì thế xuất hiện ở các đoạn khác nhau trên cùng tuyến đi.
Những cửa giữa các phòng không mở hết chiều rộng tường. Khung cửa tạo thành các ô nhìn nối tiếp: từ một phòng có thể thấy cửa phòng kế, rồi đến ánh sáng ở sân. Mỗi phòng vẫn có giới hạn riêng, với chiều cao trần và vật liệu nền thay đổi. Ở ảnh nội thất, sàn gỗ tiếp giáp sàn khác tại ngưỡng cửa, trong khi gạch và cây tập trung ở các khoảng ngoài trời. Nhà có những không gian nhìn vào nhau theo chiều dài dù hai bên đất đều bị giới hạn bởi nhà hàng xóm.
Tường chịu lực và các dải gạch
Kết cấu dùng các tường xây bao quanh từng không gian. Vị trí tường quyết định chiều rộng phòng và kích thước cửa liên thông. Khi hai bộ phận kết cấu gặp nhau với tải trọng hoặc cao độ khác nhau, phần xây được gia cường để truyền lực qua khoảng mở. HARQUITECTES sử dụng các dải gạch đặc có cốt thép và dầm xây được nén trước. Những hàng gạch này hiện diện trên mặt tường, tại vùng giữa bậu và đỉnh cửa.
Công trình có nhiều loại gạch, gồm viên đặc mỏng và viên rỗng có chiều cao lớn hơn. Các lớp khác nhau tạo thành những dải ngang, thay đổi độ đặc và cách nhìn thấy lỗ gạch. Dưới thấp có những hàng gạch đặc mỏng; ở phần trên xuất hiện viên dày và rỗng. Mặt tường vì thế không đồng nhất về nhịp mạch. Trong cùng một mặt sân có thể thấy những đoạn xây có độ dày hàng khác nhau và các ô mở với phần gạch gia cường phía trên.
Sàn, cửa gỗ và mái trồng cây
Chi tiết xây dựng cho thấy sàn gỗ thông rụng lá tại các phòng, kết hợp cửa bằng gỗ ghép cùng loại. Một số sàn dùng dầm nhỏ và ô chèn gốm; những vị trí khác dùng sàn liên hợp tấm thép với bê tông hoặc tấm gỗ kết cấu. Ở một số phòng, mặt dưới tấm thép vẫn nhìn thấy thành các gân song song trên trần. Các loại sàn được dùng theo vị trí, không tạo thành một mặt trần giống nhau trên toàn bộ ngôi nhà.
Ngoài gỗ và bê tông, mặt nền ở sân sử dụng gạch. Những mái thấp có cấu tạo trồng cây gồm lớp chống thấm, giữ nước, thoát nước, lớp lọc và đất trồng. Chi tiết ghi một lớp thực vật thuộc nhóm sedum và Delosperma ở phần mái này. Các lớp ấy nằm phía trên kết cấu và lớp cách nhiệt. Mép mái, rãnh thu nước và ống xuống được thể hiện riêng, trong khi mái mở phía sân có cấu tạo khác với phần mái trồng cây cố định.
Lớp cách nhiệt và các bộ phận chắn nắng
Tường ngoài hai lớp gạch có lớp sợi gỗ cách nhiệt ở giữa. Phần thuyết minh ghi chiều dày lớp này là mười centimet. Khối tường phía trong được giữ trong vùng sử dụng của nhà, trong khi lớp cách nhiệt hạn chế trao đổi nhiệt qua phần bao che. Các sân có mái mở đóng nằm trước những phòng này và tạo thêm vùng chuyển tiếp. Nhóm thiết kế mô tả chúng như những khoảng có điều kiện nhiệt khác với cả đường phố lẫn các phòng kín.
Các tấm chắn nắng được treo ở phía ngoài lớp gạch, tách khỏi khung cửa sổ. Chúng không nằm chìm trong cùng ô cửa mà trở thành một bộ phận có thể thay thế riêng. Chi tiết có rèm bằng lá nhôm điều chỉnh được, đồng thời có cửa và khung gỗ ở phía trong. Trạng thái của mái sân, rèm và cửa thay đổi độc lập. Trong mô tả của tác giả, việc tách các bộ phận này còn nhằm hạn chế cầu nhiệt tại vị trí tiếp nối giữa che nắng và khung bao.
Hệ trao đổi nhiệt và hồ sơ thực hiện
Hệ điều hòa nhiệt của nhà kết hợp địa nhiệt với sàn bức xạ. Ngoài các ống trong sàn, một số sàn liên hợp tấm thép cũng được nối với hệ trao đổi nhiệt với đất. Theo HARQUITECTES, các bề mặt này tham gia tỏa nhiệt hoặc hấp thụ nhiệt, hỗ trợ thải nhiệt trong mùa hè. Vai trò ấy được mô tả cùng khối lượng của các tường gạch và khả năng điều chỉnh những mái sân, cửa và lớp che nắng.
DSM arquitectes phụ trách kết cấu, Igetech và Àbac Enginyers phụ trách hệ thống kỹ thuật. Fátima Vilaseca tham gia nội thất và Anna Esteve phụ trách cảnh quan. Cùng bốn thành viên HARQUITECTES, nhóm dự án có Blai Cabrero Bosch, Montse Fornés Guàrdia và Carla Piñol Moreno. Nhà được đưa vào danh sách rút gọn EUmies Awards năm 2017. Hồ sơ kiến trúc sư ghi diện tích xây dựng 673 mét vuông; phần tầng trệt dài 53 mét là một thành phần trong tổng diện tích ấy, bao gồm cả những khu ở tại các tầng khác.
