Tường rào trước khi có ngôi nhà

Khu đất tại Ullastret ban đầu được bao quanh bằng một bức tường đá. Người đi ngoài đường chỉ nhìn thấy những tán cây vượt lên phía trên. Tường chạy theo ranh đất không đều, có hình dạng và bề mặt gắn với con đường bên ngoài. Nó vừa xác định giới hạn sở hữu vừa che phần vườn phía trong.

Khi đường được mở rộng theo quy hoạch, một phần đất phải nhường cho giao thông và bức tường không thể giữ lại. HARQUITECTES thực hiện dự án trong hoàn cảnh ranh giới cũ ấy biến mất. Nhà mới hoàn thành năm 2017, với cách bố trí bám quanh vườn thay vì đứng riêng ở chính giữa khu đất.

Những ô cửa nhỏ trên mặt tường.Ảnh: Adrià Goula

Ngôi nhà chạy theo mép vườn

Toàn bộ chương trình ở nằm trên một tầng kéo dài. Hình dạng ngôi nhà điều chỉnh theo địa hình và đường phố sau khi mở rộng. Mặt phía đường tiếp tục tạo một ranh giới xây dựng, còn mặt quay vào trong mở về cây và khoảng đất còn lại.

Do nhà nằm ở rìa, vườn trở thành phần không gian rộng được các phòng cùng hướng tới. Mối liên hệ giữa từng phòng và ngoài trời thay đổi dọc tuyến nhà. Những chỗ tường dày hơn chứa các hoạt động cần kín đáo; phía trước chúng là dải đi lại và sinh hoạt có quan hệ trực tiếp hơn với vườn.

Chi tiết ô cửa trong tường xây.Ảnh: Adrià Goula

Đá cũ trong tường mới

Đá thu hồi từ bức tường bị tháo được trộn cùng cốt liệu có trên khu đất, vôi và xi măng. Thành phần còn có hạt thủy tinh tái chế dạng nở nhằm bổ sung khả năng cách nhiệt. Vật liệu cũ vì vậy xuất hiện trong một cấu tạo mới, không được xếp trở lại nguyên dạng tường đá ban đầu.

Hỗn hợp được thi công trong ván khuôn. Kiến trúc sư mô tả cách làm kết hợp giữa kỹ thuật dựng tường theo lớp và tường có những viên đá lớn nằm trong khối vữa. Các tường này chịu lực cho công trình. Đá, chất kết dính và phần hạt nhẹ cùng nằm trong tiết diện xây dựng, thay vì chia thành một lớp trang trí bên ngoài và một hệ chịu lực riêng phía sau.

Góc ngồi cạnh cửa kính.Ảnh: Adrià Goula

Hai bề mặt của cùng một bức tường

Mặt quay ra đường được đục nhám để làm lộ đá trong hỗn hợp. Phần nhìn thấy từ đường có bề mặt không đồng nhất, với kích thước và màu sắc đá khác nhau. Mặt phía trong được để lại dấu ván khuôn. Cùng một kết cấu nhưng cách xử lý bề mặt làm hai phía có hình thức khác nhau.

Đường bao của tường cũng không giữ một bề dày cố định. Có đoạn tương đối mỏng và có đoạn mở rộng thành những phần đủ sâu để chứa chỗ ngủ, phòng tắm, tủ, chỗ giặt hoặc kho thực phẩm. Các chức năng này nằm trong dải xây dựng dọc ranh đất, xen với những khoảng rộng hơn của căn nhà.

Không gian phòng ngủ.Ảnh: Adrià Goula

Các phòng nằm trong phần tường dày

Những khu vực ít dịch chuyển trong sinh hoạt được gắn vào phía tường đặc. Giường, thiết bị vệ sinh và nơi cất giữ không nằm rải giữa dải giao thông chính. Cách bố trí này để phần tiếp cận vườn có thể nối tiếp từ phòng này sang phòng khác, đồng thời giữ những khoảng kín cho sinh hoạt riêng.

Không gian thay đổi từ các hốc nhỏ, phòng riêng tới những vùng chung lớn hơn rồi ra vườn. Mặt bằng không phải một khối chữ nhật chia phòng theo lưới đều. Nó kéo dài, đổi hướng và thay đổi chiều sâu theo ranh giới khu đất. Những khác biệt đó được giải quyết trong hình dạng tường và vị trí các phòng bên trong.

Hiên nối các phòng với vườn.Ảnh: Adrià Goula

Dải hành lang thay đổi theo mùa

Trước các khu vực riêng là một chuỗi không gian kéo dài nhìn ra vườn. Vào mùa đông, các mặt đóng bằng kính cho phép phần này tiếp nhận bức xạ mặt trời. Nó vừa nối các phòng vừa tạo một vùng trung gian giữa những phòng nằm sâu trong tường và không khí ngoài trời.

Khi thời tiết phù hợp, các mặt kính mở hoàn toàn để dải này hoạt động như hiên. Từ phòng kín tới hiên rồi đến vườn là những trạng thái không gian khác nhau trong cùng mặt bằng. Phần nhà bám đường vẫn giữ cấu trúc chịu lực nặng và liên tục, trong khi lớp tiếp xúc với vườn có thể đóng hoặc mở theo thời điểm sử dụng.

Lối đi dọc theo tường.Ảnh: Adrià Goula
Cửa mở ra phần sân có cỏ.Ảnh: Adrià Goula
Đọc thêm +