Bến tàu như một khoảng công cộng

Café Noray nằm trong lòng cảng Alicante, trên một bến dành cho vận tải đường biển địa phương. Công trình có một tầng, đặt trên mặt bến và đưa một phần sàn về phía mặt nước. Trong ảnh nhìn từ trên cao, mái nhỏ nằm giữa đường dạo ven cảng và hệ thuyền neo, với các khối nhà thành phố ở phía sau. Công trình không đứng giữa một khu đất rộng có hàng rào riêng mà tiếp giáp các khoảng đi bộ công cộng.

Hồ sơ của García-Solera ghi giai đoạn 1998–2000. Bến được thiết kế vừa phục vụ hoạt động lên tàu vừa là nơi người dân có thể đi qua hoặc dừng lại. Mặt bằng không đối xứng của bến tạo phần đất mở quanh khối quán, giữ sự khác nhau giữa tuyến đi dọc bờ và hướng tiếp cận mặt nước.

Khối quán một tầng và cột cờ nhìn từ đường dạo.Bộ ảnh: Duccio Malagamba, Roland Halbe, José Carlos M. Robles, David Frutos

Một khối thấp và cột cờ cao

Mặt đứng từ phía thành phố là một hình chữ nhật thấp, có phần tường đặc hai bên và khoảng mở ở giữa. Cột cờ nhô lên cao hơn nhiều so với mép mái. Trong ảnh chính diện, tương quan giữa hai bộ phận này rất rõ: mái chạy ngang, cột cờ đứng giữa nền trời. Các cột buồm ở phía cảng tạo thêm những nét đứng phía sau, trong khi đường mép nước giữ chiều ngang của cảnh quan.

Khi nhìn từ phía biển, công trình có vẻ mở hơn. Dãy bàn ghế và phần mái che hiện ra trước các mặt kính. Một số ảnh đen trắng chụp người ngồi trên ghế công cộng hoặc đi dạo bên ngoài, cho thấy quán chỉ chiếm một phần của hoạt động trên bến. Lối đi vẫn tiếp tục ở cạnh khối xây dựng.

Phần sàn và mặt kính vươn về phía mặt nước.Bộ ảnh: Duccio Malagamba, Roland Halbe, José Carlos M. Robles, David Frutos

Mặt kính và phần sàn vươn ra nước

Ở đầu hướng về cảng, các thanh đỡ mảnh tạo khung quanh một khoảng kính lớn. Mép sàn nhô ra và mặt nước xuất hiện ngay bên dưới, làm ranh giới bến tàu dễ nhận biết. Ảnh chụp chếch cho thấy hai mặt kính gặp nhau ở góc, với những đường khung thẳng chạy từ sàn lên mái. Cảnh thuyền và mặt nước được nhìn qua kính đồng thời phản chiếu trên bề mặt đó.

Bên trong, bàn ghế đặt gần lớp bao quanh. Từ một vị trí ngồi có thể nhìn ra khoảng nước rộng, còn từ phía ngoài có thể thấy người và đồ vật trong quán. Các ảnh vào giờ có ánh nắng thấp cho thấy bóng ghế, bàn và cột kéo dài trên sàn. Lớp mái tạo vùng tối ở trên, trong khi mặt nước đưa ánh sáng vào vùng nhìn ngang.

Chỗ ngồi cạnh kính nhìn ra cảng.Bộ ảnh: Duccio Malagamba, Roland Halbe, José Carlos M. Robles, David Frutos

Vật liệu và cách lắp dựng

García-Solera mô tả công trình bằng phương pháp lắp dựng khô, với gỗ và kim loại, liên kết bằng những thao tác ghép và bắt vít gần với cách đóng tàu. Tài liệu bảo trì của chủ công trình xác nhận các nhóm vật liệu chính gồm thép, gỗ, nhôm và kính. Mặt ngoài sáng màu khác với phần gỗ tối hơn bên trong; các mép kim loại mảnh xuất hiện cạnh kính và đường viền mái.

Ảnh nội thất có quầy kéo dài ở một bên. Các mặt gỗ màu nâu đỏ chạy theo cả quầy lẫn những mảng phía trên, còn bàn ghế kim loại nằm trước mặt kính. Trần ở khu ngồi tạo các đường song song, tiếp tục hướng nhìn về phía cảng. Phần khung và lớp hoàn thiện không bị che bởi một hệ trang trí độc lập có hình dạng khác.

Quầy gỗ và bàn ghế trong nội thất quán.Bộ ảnh: Duccio Malagamba, Roland Halbe, José Carlos M. Robles, David Frutos
Ghế công cộng trên bến cạnh khối quán.Bộ ảnh: Duccio Malagamba, Roland Halbe, José Carlos M. Robles, David Frutos

Không gian sử dụng và ký ức về cảng

Trong bài viết về cảng và ký ức đô thị, chính García-Solera đặt Noray trong một thảo luận rộng hơn về kiến trúc phục vụ các hoạt động hàng hải. Ông liên hệ các công trình nhỏ này với những công việc tổ chức bờ nước và tạo chỗ cho con người sử dụng hạ tầng. Bài viết không chỉ nói về hình dáng quán mà còn về sự thay đổi của các cảng khi những khu vực gần trung tâm thành phố chuyển sang hoạt động giải trí.

Các ảnh lịch sử của Noray ghi được nhiều cách sử dụng cùng một địa điểm: người ngồi uống nước, người đứng nhìn thuyền và người đi bộ qua bến. Trong các khung hình đó, bàn ghế của quán, ghế công cộng và thuyền tạo những nhóm vật thể khác nhau. Khối nhà thấp nằm giữa những hoạt động ấy mà không che kín mặt nước phía sau.

Bản vẽ vị trí quán và bến trong hệ đường ven cảng.Bản vẽ: García-Solera Arquitectos

Hồ sơ sửa chữa sau thời gian sử dụng

Tháng 10 năm 2023, García-Solera lập dự án sửa chữa và bảo trì cho Cơ quan Cảng Alicante. Tài liệu ghi nhận các thay đổi nội thất, việc bỏ một số vách kho và bổ sung đồ dùng phục vụ ăn uống đã làm khác cấu hình ban đầu. Phạm vi đề xuất gồm sửa mái, mặt ngoài, nội thất, khôi phục một số phần đã bị thay đổi và cải thiện tiếp cận. Đây là hồ sơ công việc dự kiến, không phải một xác nhận mọi hạng mục đã hoàn tất.

Tài liệu cũng phân biệt tình trạng các cấu kiện: nhiều phần khung chính còn tốt, trong khi một số chi tiết kim loại phía dưới sàn vươn ra biển bị ăn mòn nặng hơn. Vị trí của chúng thường xuyên chịu hơi ẩm bên trên mặt nước. Diễn biến này bổ sung một mốc sau xây dựng vào lịch sử Noray, bên cạnh những ảnh chụp ghi lại hình dạng và cách sử dụng ở các giai đoạn trước.

Mặt cắt qua khối quán, sàn và mép nước.Bản vẽ: García-Solera Arquitectos
Đọc thêm +