Một khu đất nhìn về Sierra Nevada

Casa en Ladera được xây trên một sườn đồi ở Otura, gần Granada, trong giai đoạn 2003–2006. Trên khu đất có cây hạnh nhân và tầm nhìn rộng về dãy Sierra Nevada. Độ dốc đặt ngôi nhà vào một tình thế khác với những lô đất bằng xung quanh: mặt đất vừa che công trình, vừa trở thành cao độ tiếp cận các phần ở.

Santos làm dự án cùng Carmen Moreno Álvarez, người tham gia thiết kế và giám sát thi công. Công trình được tổ chức thành hai khối ở các cao độ khác nhau, liên kết qua một đoạn đi ngầm. Nhóm sinh hoạt ban ngày và nhóm phòng riêng không nằm trong cùng một khối xếp tầng. Khoảng đất giữa chúng tiếp tục tham gia hệ đường đi, sân và những phần mái có thể sử dụng.

Đi vào từ mái nhà

Lối vào chính bắt đầu ở phía cao của sườn đồi. Người đến nhà tiếp cận một vườn trên mái, cũng là khoảng nhìn ra cảnh quan trên phần phòng khách. Mặt mái không chỉ kết thúc khối bê tông mà tiếp nối cao độ khu đất. Từ đó, các hoạt động ngoài trời có thể diễn ra ngay trên phần không gian ở nằm bên dưới.

Cầu thang đưa người sử dụng xuống các phòng, tạo một trình tự từ nền trời và vườn đến những khoảng được che bởi đất và bê tông. Từ bên ngoài, công trình hiện lên như vài mặt tường và cạnh mở giữa sườn đồi, trong khi phần chiều sâu ở phía sau khó nhận biết đầy đủ. Những ảnh từ nhiều hướng cho thấy độ hiện diện của khối nhà thay đổi rõ theo địa hình.

Bể nước và phần nhà bê tông nhìn từ phía thấp của khu đất.Ảnh: Hisao Suzuki

Phòng khách và cửa nhìn lớn

Khối sinh hoạt mở ra cảnh quan bằng một cửa kính lớn. Không gian phía trong có tường và trần bê tông để lộ, các mặt sàn liên tục và một số vùng hoàn thiện trắng. Cửa lớn tập trung hướng nhìn ra núi, thay cho việc rải đều nhiều cửa nhỏ quanh phòng. Ánh sáng từ mặt ngoài và từ những chỗ mở cao tạo các vùng sáng khác nhau trên bề mặt bê tông.

Một số đồ dùng được bố trí sát tường hoặc thành những mặt thấp kéo dài. Trong ảnh, không gian sinh hoạt ít lớp bao che phụ, nên các cạnh kết cấu, ô mở và chiều cao trần vẫn hiện rõ. Cảnh quan không bao quanh phòng bằng một dải kính liên tục; nó xuất hiện ở những vị trí được xác định trong mặt bằng và mặt cắt.

Cầu thang đi xuống phần không gian nằm trong lòng đất.Ảnh: Hisao Suzuki

Phòng ngủ dưới mặt nước

Nhóm phòng riêng được đặt thấp hơn, có những phần đào vào đất. Phía trên phòng ngủ là một bể nước và sân dài sáu mét. Mặt nước phản chiếu bầu trời và dãy núi, còn khoảng sân mở trong bể đưa ánh sáng và không khí xuống các phòng ở bên dưới. Hệ thống này làm bể, sân và phòng cùng xuất hiện trên một mặt cắt.

Quan hệ giữa phòng và ngoài trời vì vậy không chỉ dựa vào mặt đứng. Một phòng có thể nhận sáng từ khoảng rỗng nằm trong bể nước phía trên. Đường đi giữa hai khối nằm trong lòng đất, tách với những chỗ mở trực tiếp ra cảnh quan. Trong chuỗi di chuyển, các đoạn kín, cầu thang sáng và khoảng nhìn xa nối tiếp nhau ở những cao độ khác nhau.

Phòng sinh hoạt với trần bê tông và khoảng nhìn lớn ra cảnh quan.Ảnh: Hisao Suzuki

Các lớp của mái và tường

Bản vẽ chi tiết ghi tường và sàn bê tông cốt thép, các lớp chống thấm, cách nhiệt, đất trồng và lớp ngăn rễ ở mái vườn. Những lớp này nằm trên hoặc ngoài khối kết cấu, trong khi bề mặt bê tông bên trong được giữ lại. Chi tiết quanh bể nước và cửa kính có cách cấu tạo riêng, tương ứng với vị trí nước tiếp xúc hoặc nằm gần không gian ở.

Các phần ốp trắng được đặt có chọn lọc ở vùng nhận sáng, không phủ toàn bộ tường và trần. Cầu thang được bao bởi những mặt sáng đó, còn phòng chính vẫn có nhiều bề mặt bê tông. Ảnh hoàn thành cho thấy vết ván khuôn và mối nối của vật liệu tiếp tục hiện diện bên cạnh khung kính, sàn và đồ dùng sinh hoạt.

Một phòng có các lớp hoàn thiện trắng bên cạnh tường bê tông.Ảnh: Hisao Suzuki

Công trình và các tư liệu hoàn thành

Khối nhà có hình ảnh gần với các công trình hạ tầng trong vùng, đặc biệt là bể nước và những cấu trúc bê tông đặt trên sườn đồi. Đây là liên hệ được Santos nêu trong thuyết minh thiết kế. Phần mái vườn và mặt nước giữ nhiều quan hệ với thời tiết: trời, mây và cây xuất hiện trong những mặt phản chiếu ở gần phòng.

Casa en Ladera được đề cử giải Mies van der Rohe năm 2007. Các bộ ảnh của Hisao Suzuki và Fernando Alda ghi công trình đã xây, nhưng thuộc hai bộ chụp khác nhau. Bộ ảnh Hisao Suzuki ghi các góc ngoài nhà, cầu thang, phòng khách và bể nước. Chúng ghi lại trạng thái công trình ở thời điểm chụp, bên cạnh các bản vẽ giải thích phần không gian nằm trong lòng đất.

Khoảng sáng và cây nhìn qua phần sân nhỏ.Ảnh: Hisao Suzuki
Không gian sinh hoạt và mặt kính mở ra ngoài nhà.Ảnh: Hisao Suzuki
Tường, trần bê tông và cửa nhìn về cảnh quan.Ảnh: Hisao Suzuki
Đọc thêm +