Một ngôi nhà giữa năm bức tường
Roces bắt đầu từ một ngôi nhà sân trong tại khu San Matías, trung tâm lịch sử Granada. Công trình ba tầng có từ đầu thế kỷ XX, thường được gọi là Casa de la Coja. Nó nằm giữa năm bức tường ranh và đường Álvarez de Castro rất hẹp. Những nhà sân trong có trước, các thửa đất nhỏ và tuyến phố quanh co tạo thành một cấu trúc xây dựng dày, với ít khoảng mở trực tiếp ra ngoài.
Từ năm 1989, chính quyền thúc đẩy việc phục hồi khu phố. Santos được giao cải tạo ngôi nhà trong bối cảnh nhiều công trình cũ bị thay thế và quan hệ giữa các hộ đang đổi khác. Phương án của ông phát triển từ cấu trúc nhà hình chữ L đã tồn tại. Thay vì chỉ phân chia lại diện tích trong một ranh giới cố định, việc cải tạo kéo dài đến năm 1999 qua nhiều đợt trao đổi không gian với các nhà bên cạnh.
Những thứ có thể trao đổi
Các hộ có những nhu cầu và điều kiện không giống nhau. Một nhà có sân rộng; nhà khác cần lối đi, một khoảng lấy sáng hoặc chỗ để mở rộng phòng. Santos đề xuất các cuộc trao đổi dựa trên những phần mà mỗi bên có thể nhường. Ngôi nhà ban đầu không có sân phù hợp, nhưng sau thỏa thuận, người ở có thể đi qua sân của nhà láng giềng để tiếp cận nơi ở của mình.
Những thay đổi không diễn ra đồng thời. Sơ đồ dự án ghi các giai đoạn trao đổi từ năm 1990 đến 1994, cùng những vị trí cầu thang và phần diện tích được tiếp nhận hay nhường đi. Mỗi thỏa thuận lại làm thay đổi quan hệ giữa mặt bằng, ranh đất và đường đi. Bản vẽ vì vậy chứa dấu vết của nhiều trạng thái kế tiếp, thay cho một hình thức hoàn chỉnh xuất hiện ngay từ đầu.
Lối đi xuyên qua các ranh giới
Quyền đi qua trở thành một thành phần cụ thể của dự án. Một tuyến tiếp cận có thể nằm trong phần đất thuộc người khác, còn một phòng lại được bổ sung ở trên hoặc sát một khoảng sân không thuộc ngôi nhà ban đầu. Các quan hệ đó đòi hỏi thỏa thuận pháp lý, chứ không chỉ là việc tháo một vách hay mở một cánh cửa trong quá trình thi công.
Theo lời kể của kiến trúc sư, nhóm đã làm việc với người am hiểu luật sở hữu để xác định các quy tắc cho việc trao đổi. Khi những nhà khác cùng tham gia, hệ thống mở rộng theo từng quan hệ mới. Dự án gắn với những thỏa thuận riêng trong khu phố này; các bản vẽ ghi lại chúng bằng các mảng màu, đường nối và sự thay đổi của từng tầng.
Một mặt ngoài tương đối kín
Nhà không mở toàn bộ đời sống bên trong ra đường. Mặt phố được xử lý như một bức tường liên tục, còn phần lớn không gian sống hướng về các khoảng sân và những mối nối với nhà liền kề. Trong một khu phố có ngõ hẹp, quyết định đó làm sự riêng tư phụ thuộc nhiều hơn vào cách tổ chức chiều sâu của ngôi nhà.
Một số điểm tiếp xúc với phố vẫn được giữ: sảnh vào và cửa sổ nhìn ra khoảng quảng trường nhỏ mới mở. Những điểm này khác với một mặt đứng gồm nhiều cửa lặp lại. Chúng gắn với vị trí cụ thể trên tuyến phố và với các phần diện tích mà ngôi nhà có được sau thương lượng. Từ ngoài đường khó nhận biết đầy đủ hệ thống phòng và đường đi ở phía sau.
Sân, cầu thang và chiều cao
Các mặt bằng cho thấy không gian phát triển ở nhiều cao độ, không dừng ở việc ghép thêm phòng theo phương ngang. Cầu thang nằm sát những bức tường ranh và đổi quan hệ với phòng, sân qua từng tầng. Những phần nhô ra, phần nằm trên nhà khác và các đoạn nối khiến mặt cắt trở thành một cách ghi lại quá trình tiếp nhận không gian.
Ảnh nội thất ghi các bề mặt sáng, cầu thang và khoảng mở trong nhà, đối lập với vẻ kín ở mặt ngoài. Sân không phải một khoảng trống độc lập chỉ thuộc một thửa đất. Nó tham gia vào lối vào, ánh sáng và tầm nhìn của nhiều phần nhà xung quanh. Một số bức tường cũ tiếp tục hiện diện trong cấu trúc mới, xác định chỗ tiếp giáp giữa các giai đoạn xây dựng.
Công trình qua nhiều giai đoạn
Roces là tên chung cho nghiên cứu về các cuộc tiếp xúc, trao đổi và sử dụng tạm thời trong khu lịch sử; Casa de la Coja là ngôi nhà cụ thể nằm trong quá trình ấy. Khi mô tả công việc năm 2004, Santos cho biết một nhà có thời gian được dùng làm văn phòng thành phố. Việc sử dụng và các thỏa thuận quanh công trình vẫn còn thay đổi sau những đợt xây dựng chính.
Các hình ảnh của ngôi nhà hoàn thành và sơ đồ thương lượng ghi lại hai mặt khác nhau của cùng dự án. Ảnh cho thấy những nơi người ở đi qua và sử dụng, trong khi sơ đồ thể hiện phần diện tích và quyền tiếp cận đã dịch chuyển. Những dấu vết của nhà cũ không được xóa hết; chúng tồn tại cạnh các phòng, cửa và cầu thang hình thành từ chuỗi điều chỉnh kéo dài một thập niên.
