Khu đất phía sau cơ sở Stassano

Trung tâm phục hồi chức năng Klimop nằm trong khu đất từng thuộc tổ hợp Stassano tại Eeklo, Bỉ. Phía trước khu đất còn một khối nhà công nghiệp; lối xuyên qua dưới khối nhà này nối trung tâm với đường phố. Công trình mới vì vậy không có toàn bộ mặt tiền trực tiếp trên đường. Nó nằm trong khoảng bên trong của một ô phố, giữa dấu tích công nghiệp và nhà ở.

Thiết kế bắt đầu năm 1998. Hồ sơ hiện tại của BEEL ghi thi công từ năm 2000 đến năm 2001; một số tư liệu kiến trúc dùng khoảng thời gian kết thúc năm 2002. Chủ đầu tư được văn phòng ghi là MSI vzw.

Lối xuyên qua và các mặt bị giới hạn

Điều kiện tiếp cận có sẵn trở thành một ranh giới của phương án. Lối đi xuyên dưới khối nhà cũ được giữ và đưa vào cách tổ chức công trình, thay vì coi như một khoảng đất có thể xây kín. Phía nam khu đất bị chắn bởi tường chung đặc; các hướng nhìn thuận lợi chủ yếu nằm về phía đông và bắc. Do vị trí lùi sâu, ánh sáng và tầm nhìn phụ thuộc vào những phần mặt ngoài còn tiếp xúc được với khoảng trống.

Yêu cầu sử dụng lại lớn hơn nhiều so với diện tích chiếm đất. Thuyết minh của kiến trúc sư cho biết tổng chương trình gần bằng bốn lần diện tích tầng trệt, đồng thời các phòng trị liệu phải nằm cùng một tầng. Hai yêu cầu này dẫn đến việc đặt khu trị liệu ở cao hơn, tại nơi mặt bằng có thể mở rộng. Khối trên nhô ra ngoài một số phần phía dưới; trong ảnh, mép sàn và khoảng trống bên dưới cho thấy rõ sự khác nhau về diện tích giữa các tầng.

Khối tầng trên rộng hơn các phần phía dưới.Ảnh: Hisao Suzuki

Một tầng liên tục cho hoạt động trị liệu

Khu trị liệu được tổ chức quanh một trục giao thông ở giữa, với phòng đặt hai bên. Cách bố trí đưa nhiều phòng chuyên môn về cùng một cao độ, thay vì rải đều qua các tầng. Những chức năng khác như hành chính, phòng họp, phòng tập và tiếp nhận nằm ở các tầng dưới. Mối quan hệ giữa các bộ phận không chỉ thể hiện trên mặt bằng từng tầng mà còn ở mặt cắt qua cầu thang trung tâm.

Các phòng trị liệu phía trên có một mặt sàn chung rộng hơn, còn khu phụ trợ được phân bổ bên dưới và nối trực tiếp với nó.

Dải cửa ngang tại khu trị liệu phía trên.Ảnh: Hisao Suzuki

Cầu thang và những chỗ dừng

Một cầu thang ở giữa nối cửa vào với khu trị liệu. Các chiếu nghỉ và khoảng mở rộng dọc thang được sử dụng làm chỗ chờ, khiến tuyến lên cao đi qua những vùng có thể dừng lại. Tiếp nhận, hành chính, tư vấn và các khu vực trao đổi liên hệ với tuyến này. Trong thuyết minh, kiến trúc sư mô tả nó như không gian trung gian cho bệnh nhân, người đi cùng và nhân viên.

Ảnh nội thất cho thấy bậc và sàn màu đỏ đi qua không gian tường trắng, có các mảng kính phân chia khu vực làm việc. Cầu thang không bị giấu hoàn toàn trong một buồng kín; nó hiện diện trong cách nhìn và cách di chuyển giữa các tầng. Những chỗ mở rộng bên đường đi vẫn thuộc tổ chức giao thông, nhưng không chỉ làm nhiệm vụ chuyển người từ một cao độ sang cao độ khác.

Không gian bên dưới phần khối nhà nhô ra.Ảnh: Hisao Suzuki

Các khoảng cắt vào khối nhà

Sân và hiên được tạo bằng cách khoét vào hình khối chính. Mỗi khoảng cắt có vị trí gắn với phần tiếp giáp cụ thể: có nơi tạo khoảng cách với công trình xung quanh, có nơi đưa ánh sáng vào sâu hơn. Bản vẽ thể hiện các khoảng này trong quan hệ với phòng và hành lang, không phải những sân được đặt đồng đều theo một lưới. Từ bên ngoài, chúng xuất hiện như chỗ lõm hoặc vùng trống bên dưới phần khối phía trên.

Mặt ngoài kết hợp những đoạn tường đặc với dải cửa kính ngang. Các ảnh chụp từ sân cho thấy lớp cửa ở phần trên kéo dài qua nhiều nhịp, còn tầng dưới có vùng đóng và vùng mở khác nhau. Ở một góc nhìn dưới phần nhô ra, có thể thấy chiều sâu mái che và đường sáng ở cạnh công trình. Phần nền, thân nhà và khối trên được nhìn thấy đồng thời từ khoảng sân, với các vùng bóng dưới sàn và những dải cửa sáng hơn ở phía cao.

Vách kính phân chia không gian bên cầu thang.Ảnh: Hisao Suzuki

Nhóm thực hiện và bộ ảnh công trình

Stéphane Beel làm việc cùng Jo Taillieu và các cộng sự, trong đó có Isabelle Blancke, Francesca de Fonseca, Jan De Vylder, Jan Mannaerts, Joris Van Huychem và Regis Verplaetse. Guy Mouton phụ trách kết cấu, Boydens phụ trách hệ thống kỹ thuật. Hồ sơ văn phòng ghi diện tích 800 m². Những thông tin này xác định phạm vi và các bộ môn tham gia, bên cạnh sơ đồ tổ chức đặc biệt của khu trị liệu.

Bộ ảnh trong bài là ảnh của Hisao Suzuki, ghi lại công trình ở giai đoạn đầu sau xây dựng. Các góc nhìn gồm mặt ngoài nhìn từ sân, phần khối nhô ra và cầu thang trong nhà. Chú thích ảnh mô tả đúng những không gian nhìn thấy, không dùng ảnh của một giai đoạn để xác nhận toàn bộ trạng thái vận hành hiện tại. Klimop tiếp tục được nhận diện trong hồ sơ kiến trúc qua vị trí nằm sau công trình cũ và mặt cắt đưa các phòng trị liệu lên cùng một tầng.

Cầu thang và các khoảng dừng trong nội thất.Ảnh: Hisao Suzuki
Tuyến thang nối các tầng của trung tâm.Ảnh: Hisao Suzuki
Đọc thêm +