Kho và phòng xem tác phẩm

Kunst-Depot được xây cho Galerie Henze & Ketterer tại Wichtrach, gần Bern. Công trình vừa chứa tác phẩm nghệ thuật, vừa tạo nơi để khách xem những tác phẩm không đang trưng bày ở phòng triển lãm chính gần đó. Hai tầng trên mặt đất còn có thể dùng cho các triển lãm nghệ thuật đương đại. Chương trình vì thế nằm giữa kho lưu trữ, phòng giới thiệu tác phẩm theo hẹn và không gian triển lãm công cộng.

Hồ sơ Gigon/Guyer ghi quá trình thiết kế và xây dựng từ năm 2002 đến 2004. Khối nhà nằm cạnh đường và những ngôi nhà có mái dốc của khu dân cư. Mặt ngoài màu kim loại, phần mái gấp và các ô cửa ít nhưng lớn khiến nó khác với một bảo tàng có mặt tiền kính rộng. Bên trong, khoảng trống dành cho tác phẩm chiếm phần lớn diện tích, còn các bộ phận phục vụ được gom lại.

Một mặt bằng lệch theo khu đất

Khu đất có hình dạng không đều, rộng hẹp khác nhau theo từng đoạn. Mặt bằng công trình được tổ chức thành một hình thang gần với hình bình hành lệch, để sử dụng phần đất bên trong đồng thời dành chỗ cho tiếp cận và đỗ xe bên ngoài. Vì các cạnh không hoàn toàn song song theo một hệ vuông góc, hình dáng ngôi nhà thay đổi rõ khi đi từ phía đường sang phía đồng cỏ cạnh bên.

Quy định xây dựng tại trung tâm làng yêu cầu mái dốc và diềm mái có quan hệ với những nhà nông trại truyền thống. Dự án tiếp nhận dạng mái ấy nhưng dùng một lớp kim loại liên tục cho mái và tường. Các mặt mái gặp nhau thành những đường gấp khác với một mái chữ A đơn giản. Ảnh chụp từ góc cho thấy đường mái lên xuống trên cùng một khối, trong khi mặt tường phía dưới vẫn khá kín.

Công trình nhìn từ phía đường trong khu dân cư.Ảnh: Hisao Suzuki

Không gian lớn quanh lõi phục vụ

Mỗi tầng không bị chia thành một chuỗi phòng nhỏ cố định. Cầu thang, khu vệ sinh, phần bếp và một vách chịu lực chứa hệ kỹ thuật tổ chức mặt bằng. Các phần còn lại để mở cho lưu giữ hoặc trưng bày. Cách bố trí này cho phép các tác phẩm có kích thước khác nhau được đặt trong những vùng rộng, đồng thời giữ những chức năng phụ trợ ở những vị trí có thể nhận biết rõ.

Ở tầng trên, mái nghiêng tạo chiều cao không đồng nhất. Trong ảnh, một phần trần cao và sáng nằm phía trên không gian trưng bày dài, với hệ chiếu sáng treo theo tuyến. Tường trắng và sàn xám không thêm nhiều màu vào phòng. Những ô cửa bên ngoài xuất hiện như các khoảng sáng tập trung, đối lập với các mảng tường còn lại dùng để treo hoặc đặt tác phẩm.

Kunst-Depot trong quan hệ với đường và những nhà lân cận.Ảnh: Hisao Suzuki

Ánh sáng và điều kiện bảo quản

Mỗi tầng có hai cửa sổ lớn, cho phép xem tác phẩm dưới ánh sáng ban ngày và nhìn ra khung cảnh xung quanh. Các cửa này không mở thành một dải liên tục quanh nhà. Phần tường đặc giữ vai trò lớn trong cấu tạo vỏ công trình và trong bố trí trưng bày. Từ bên trong, lớp kim loại phía ngoài cửa lọc ánh sáng, để cảnh quan hiện qua một lớp lưới thay vì qua kính hoàn toàn trống.

Việc điều chỉnh nhiệt độ và độ ẩm sử dụng không khí làm môi chất, theo thuyết minh của nhóm thiết kế. Cách tổ chức kỹ thuật được lựa chọn nhằm giảm nguy cơ nước ảnh hưởng đến tác phẩm. Lớp cách nhiệt dày và khối lượng lớn của kết cấu cũng được tính vào yêu cầu ổn định môi trường. Đây là những phần của chương trình kho nghệ thuật, đi cùng không gian trưng bày thay vì tách thành một hệ thống không liên quan.

Ô cửa lớn trong phòng trưng bày tầng trên.Ảnh: Hisao Suzuki

Kết cấu nặng sau lớp kim loại nhẹ

Bên dưới lớp ốp là kết cấu chủ yếu bằng bê tông, bao gồm cả mái. Hồ sơ nêu lớp cách nhiệt dày hai mươi xentimét. Vỏ bên ngoài được chia thành các lớp tấm kim loại đục lỗ, trong đó lớp ngoài đứng tách khỏi phần cửa và tường phía sau. Khi nắng chiếu xiên, lớp này tạo bóng và làm thay đổi độ sáng của bề mặt, dù hình khối công trình không đổi.

Tấm kim loại Tetra vốn dùng cho các nhà kho được đưa lên cả mái lẫn mặt đứng. Các tấm phẳng được gấp qua mép mái theo những góc gắn với mặt bằng lệch bên dưới. Tại cửa, lớp ngoài giống một màn mỏng che trước kính. Trong ảnh cận cảnh, có thể thấy khoảng cách giữa mặt lưới và phần kín, cùng các chi tiết đỡ giữ tấm trước vỏ thực của tòa nhà.

Không gian dưới mái nghiêng với sàn và tường ít chi tiết.Ảnh: Hisao Suzuki

Một công trình phụ trợ có hoạt động triển lãm riêng

Galerie Henze & Ketterer sử dụng Kunst-Depot cho những tác phẩm khổ lớn và nghệ thuật đương đại, bên cạnh hoạt động của phòng trưng bày chính. Mối liên hệ này giải thích tại sao nhà kho có những phòng sáng, đường đi và bề mặt phù hợp để tiếp khách. Tác phẩm có thể ở trạng thái lưu giữ hoặc được đưa ra xem trong cùng một công trình, không nhất thiết luôn chuyển sang một tòa nhà khác.

Từ ngoài, hình ảnh mái dốc và vật liệu công nghiệp gắn công trình với cả nhà kho lẫn bối cảnh làng. Từ trong, khoảng trưng bày có tỷ lệ lớn, ánh sáng tập trung và những bề mặt ít chi tiết. Hai trạng thái được nối qua cùng một cấu trúc: mặt bằng mở, lõi phục vụ gọn, kết cấu có khối lượng lớn và lớp che kim loại tách phía trước cửa.

Lớp kim loại tách trước cửa kính.Ảnh: Hisao Suzuki
Đọc thêm +