Một văn phòng và một lối đi công cộng

Tòa nhà KVW ở Münster được BOLLES+WILSON thực hiện trong giai đoạn 1998–2000. Hồ sơ ban đầu dùng tên ZKV-WVK; văn phòng hiện công bố công trình dưới tên KVW-Münster Office. Khu đất nằm giữa những công trình hành chính lớn từ thế kỷ XIX và các dãy nhà ở có quy mô nhỏ hơn. Dự án không có một mặt tiền đô thị duy nhất đủ lớn để tổ chức toàn bộ tiếp cận. Một tuyến đi công cộng xuyên qua khu đất trở thành điều kiện quan trọng của mặt bằng.

Khối nhà được bố trí dạng chữ U, bao quanh một khoảng sân có độ dốc. Tuyến xe đạp không bị đưa vòng hẳn ra ngoài mà đi qua một khoảng mở lớn bên dưới mặt nhà văn phòng. Vì vậy, công trình vừa chứa những phòng làm việc có ranh giới riêng, vừa tiếp nhận một chuyển động không thuộc hoạt động của cơ quan. Sự gặp nhau của hai hệ sử dụng diễn ra ngay ở tầng thấp, qua sân, cổng và những phần nhà bắc ngang đường đi.

Mô hình công trình trong ô phố.Ảnh: Hisao Suzuki / BOLLES+WILSON

Sự thay đổi quy mô quanh sân

Ba phía của khoảng sân không được xử lý như những mặt đứng hoàn toàn giống nhau. Các đoạn nhà có chiều cao và hình dáng khác nhau, để tiếp nối với điều kiện quanh khu đất. Trong ảnh chụp từ đường, một số phần nằm gần dãy nhà ở, còn phần cao hơn lùi về phía bên trong. Sự thay đổi được chia thành các bước, thay vì một khối lớn đồng đều đặt cạnh những công trình thấp hơn.

Mặt sân nghiêng khiến đường chân nhà và hướng nhìn thay đổi khi người đi tiến vào. Những bậc, cạnh nền và ghế dài xuất hiện như các bộ phận của không gian ngoài trời. Từ một đầu sân, phần nhà bên kia khép lại tầm nhìn; từ đầu khác, khoảng cổng mở tiếp đường đi sang phố. Chữ U do đó không tạo ra sân trong kín hoàn toàn. Nó giữ một hướng mở và đồng thời cho phép tuyến công cộng xuyên qua một trong những cạnh xây dựng.

Sân trong ở giai đoạn hoàn thành ban đầu.Ảnh: Hisao Suzuki

Cổng xe đạp dưới khối văn phòng

Khoảng xuyên dưới nhà có kích thước lớn hơn một cửa vào thông thường. Nó được đọc như một đoạn phố đi qua kiến trúc, với mặt nhà văn phòng nằm trên cao. Trong ảnh nhìn dọc tuyến, phần đặc và phần kính phía trên tạo thành một khung cho cảnh phố ở đầu kia. Người đi xe đạp vẫn có một hướng liên tục, trong khi các lối vào cơ quan nằm cạnh tuyến đó và được nhận biết bằng những bộ phận riêng.

Sự phân biệt giữa lối xuyên khu đất với lối vào tòa nhà thể hiện ngay trong mặt bằng. Một bên là chuyển động liên tục giữa hai phía đô thị; bên kia là chuyển động đi vào các tầng làm việc. Cổng lớn không thay thế sảnh, và khoảng sân không chỉ là một phần diện tích chờ trước cửa cơ quan. Hai hệ này nằm gần nhau nhưng có vị trí và mức độ tiếp cận khác nhau, tạo nên cấu trúc tầng thấp đặc trưng của công trình.

Khoảng cổng cho tuyến đi xuyên khu đất.Ảnh: Hisao Suzuki

Các phòng làm việc phía sau lớp kính

Chương trình văn phòng được tổ chức bằng những phòng theo ô, nối với hệ giao thông và các phòng họp. Mặt ngoài bằng kính đưa ánh sáng vào các phòng và làm rõ nhịp sử dụng bên trong. Tuy nhiên, lớp kính không phải một mặt phẳng không chia. Trong thiết kế ban đầu, nó được đỡ bằng hệ khung gỗ ghép, tạo ra những cạnh đứng và ngang có chiều sâu nhìn thấy từ phòng làm việc.

Ảnh nội thất giai đoạn đầu cho thấy cửa sổ nằm trong một khung rõ, phía dưới có vùng thiết bị và bề mặt chân tường. Bóng đổ của các thanh đứng tạo nhịp trên sàn và trên các bề mặt bên cạnh. Khi nhìn từ sân, các ô cửa hợp thành một mặt lớn, nhưng ở khoảng cách của người ngồi làm việc, từng ô có cấu tạo và tỷ lệ riêng. Quan hệ giữa phòng nhỏ với mặt đứng toàn khối được duy trì qua hệ lặp ấy.

Bản vẽ mặt bằng.Ảnh: BOLLES+WILSON
Mặt đứng hướng vào khoảng sân.Ảnh: Hisao Suzuki

Vật liệu và các mặt tiếp giáp

Những mảng tường đặc màu đỏ và các vùng kính sáng phân biệt từng phần của khối nhà. Phía sân có những ô cửa với các mảng màu nhẹ, trong khi các đầu hồi và phần tường tiếp đất giữ bề mặt đặc hơn. Những ảnh chụp gần cho thấy các góc nhà không chỉ được tạo bằng đường bao hình học; cách nối kính, tường, mái và nền cũng làm rõ vị trí chuyển từ bộ phận này sang bộ phận khác.

Trong mô hình, các công trình xung quanh được giữ lại để thể hiện khoảng cách và cao độ giữa nhà mới với khu phố. Mặt bằng chữ U nằm trong một cấu trúc đã có nhiều cạnh khác nhau, chứ không ở giữa một khu đất trống độc lập. Những phần lùi, khoảng xuyên và chỗ đổi chiều cao liên quan trực tiếp tới vị trí ấy. Cây xanh và các mặt tường cũ ở rìa khu đất tiếp tục xuất hiện trong ảnh hoàn thành, cùng với sân mới và các mặt kính.

Các ô kính và mảng tường đặc trong cấu tạo ban đầu.Ảnh: Hisao Suzuki

Từ mặt đứng ban đầu tới đợt nâng cấp

Bộ tư liệu giai đoạn hoàn thành năm 2000 ghi lại mặt đứng kính trên khung gỗ và tổ chức sân, cổng, phòng làm việc ban đầu. Năm 2026, BOLLES+WILSON công bố việc nâng cấp mặt đứng kính nhằm cải thiện hiệu năng năng lượng. Đây là một giai đoạn can thiệp sau khi công trình đã hoạt động nhiều năm, không phải mốc xây mới toàn bộ tòa nhà. Các ảnh lịch sử vì vậy mô tả cấu tạo và diện mạo trước đợt nâng cấp đó.

Qua những giai đoạn này, sơ đồ đô thị ban đầu vẫn là một nội dung riêng có thể nhận biết: một cơ quan hành chính bao quanh khoảng sân mở và một tuyến công cộng đi xuyên tầng thấp. Hồ sơ thiết kế thể hiện đồng thời mô hình khối, mặt bằng, chi tiết cửa và ảnh đường phố. Ở mỗi tỷ lệ, các ngưỡng tiếp cận được mô tả khác nhau, từ chỗ xe đạp đi dưới nhà đến khoảng cửa sổ của một phòng làm việc.

Cửa sổ nhìn từ phòng làm việc, cấu tạo trước năm 2026.Ảnh: Hisao Suzuki
Đọc thêm +