Một trung tâm khoa học trên bán đảo
Le Dôme đứng trên esplanade Stéphane Hessel, thuộc bán đảo Caen, gần kênh Canal de l’Orne. Công trình được thiết kế bởi Bruther cho Relais d’sciences và hoàn thành năm 2015. Tên ban đầu của dự án là Maison de la Recherche et de l’Imagination. Tòa nhà được bàn giao vào tháng 6 năm 2015, đón sự kiện công chúng đầu tiên vào tháng 9 cùng năm và chính thức khánh thành với tên Le Dôme năm 2016.
Bối cảnh xung quanh gồm những công trình có quy mô lớn và đứng độc lập, trong đó có trường nghệ thuật và truyền thông ở phía đông, địa điểm âm nhạc Le Cargö ở phía nam. Trung tâm không kéo dài thành một dãy nhà thấp lấp hết khu đất. Nó tập trung diện tích vào một khối cao, với những lõi bê tông tách rõ ở chu vi. Ở góc nhìn qua mặt nước, các lớp sàn và phần mái nhẹ có thể được nhận ra trước khi thấy hoạt động bên trong.
Khối nhà tách khỏi nền đất
Phần lớn diện tích sử dụng nằm trong khối chính được nâng khỏi một phần mặt đất. Khoảng dưới có mái trở thành chỗ tiếp cận và đón người tới trung tâm, nối với quảng trường bên ngoài. Mặt kính ở các tầng trên nhô ra trước những bộ phận đỡ. Khi nhìn từ gần chân nhà, người xem có thể thấy đồng thời mặt dưới sàn, các cột hoặc lõi và bề mặt kính ở phía trên.
Tầng trệt không được xử lý như một bệ đặc chạy kín từ mép này sang mép kia. Những phần cần kín được gom vào các khối riêng, để lại khoảng trống dưới nhà và các hướng đi quanh công trình. Trên mặt bằng, tuyến tiếp cận từ quảng trường gặp khu vực đón tiếp trước khi lên các tầng hoạt động. Mặt cắt tiếp tục tuyến theo chiều đứng tới sân thượng, nơi một phần chương trình nằm ngoài lớp bao che chính của khối làm việc.
Ba phần sàn có chiều cao lớn
Chương trình gồm nơi làm việc, gặp gỡ, tổ chức hoạt động khoa học, xưởng thiết kế và chế tạo. Thay vì ấn định mỗi phòng nhỏ cho một chức năng duy nhất, các diện tích chính được đặt trong ba phần sàn lớn có chiều cao hai tầng. Khối trung tâm có bề ngang khoảng 22 m và chiều sâu hơn 17 m theo bản vẽ kiến trúc. Những phần sàn này không có cách chia phòng giống nhau.
Hai phần được bổ sung gác lửng, tăng diện tích ở một phía và giữ lại khoảng cao ở phía còn lại. Từ sàn thấp nhìn lên có thể thấy cạnh gác, cầu thang và hệ dầm; từ gác nhìn ra, mặt đứng kính tiếp tục qua chiều cao của cả gian. Sự khác biệt về cao độ và vị trí gác tạo các vùng dùng khác nhau trong cùng một tầng lớn, thay vì lặp lại một lớp hành lang có các phòng đóng kín ở hai bên.
Lõi bê tông ở ngoài các sàn chính
Cầu thang, thang máy, kho, vệ sinh và các phần kỹ thuật được bố trí trong những khối ở chu vi. Các lõi không đứng thành một hàng cột ở giữa sàn làm việc. Từ bên ngoài, mặt bê tông đặc của chúng tương phản với các dải kính và màng sáng của khối chính. Trên ảnh mặt đứng, những lõi này kéo dài theo chiều cao và tiếp tục vượt qua một số đường sàn.
Hồ sơ của Batiserf mô tả hệ chịu lực gồm hai cụm bê tông ở hai phía và các sàn vượt nhịp khoảng 18 m giữa chúng. Các sàn kết hợp thép với bê tông, để lại diện tích lớn ít bị ngắt bởi cột ở giữa. Ở trong, hệ dầm thép, tôn sàn và các giằng hiện rõ phía trên người sử dụng. Ở ngoài, các lõi cùng hệ khung mặt đứng biểu hiện nơi các sàn lớn được liên kết và truyền lực xuống đất.
Cầu thang và những khoảng thông tầng
Các gác lửng không chiếm toàn bộ mặt bằng. Tại mép gác, cầu thang xoắn bằng thép nối hai cao độ trong cùng một gian lớn. Lan can và các bậc có tỷ lệ mảnh hơn những lõi bê tông ở phía sau. Khi nhìn qua phòng, đường cong của thang xuất hiện giữa các đường thẳng của dầm, khung cửa và mép sàn. Phía trên, khoảng cao vẫn tiếp tục tới hệ kết cấu mái của phần sàn ấy.
Ở một số vùng sát lõi, lối đi có bề rộng và chiều cao khác với gian hoạt động bên cạnh. Ánh sáng đi qua cửa kính tạo các vệt trên nền; những phần tường bê tông để lộ đứng ở đầu hành lang. Đồ vật, bàn và thiết bị được đặt vào những vùng khác nhau nhưng không xóa đi khung sàn chung. Trên mặt cắt, cả phần gác, khoảng cao và các lõi đều có thể đọc cùng nhau, vì chúng không bị phủ bởi một hệ trần phẳng liên tục.
Kính và màng bao che ở mặt đứng
Lớp bao che kết hợp các phần kính với những vùng dùng màng ETFE, một loại vật liệu polymer nhẹ. Trong ảnh từ bên trong, vùng gần sàn cho nhìn rõ cây, mặt nước và đường đi; vùng cao hơn có độ mờ và hình phản chiếu khác. Cấu tạo mặt đứng chia các vật liệu theo cao độ, nên một gian phòng không chỉ nhận ánh sáng qua một hàng cửa sổ ngang tầm người đứng.
Hệ che nắng cuốn được đặt trước một số diện tích mặt đứng, chạy theo các dây dẫn. Trong các bản vẽ chi tiết, có thể phân biệt nó với lớp rèm làm tối nằm về phía trong. Hai hệ này không có cùng vị trí hoặc nhiệm vụ trong cấu tạo. Các thanh khung, mép sàn, tấm bao che và bộ phận che nắng cùng xuất hiện khi nhìn xiên dọc mặt nhà. Từ những góc khác nhau, độ trong của lớp ngoài thay đổi, làm các tầng lúc hiện rõ chiều sâu, lúc gần thành một mặt sáng phản chiếu.
Trần để lộ hệ kết cấu và kỹ thuật
Bên trong các sàn chính, mặt dưới của tôn sàn, dầm thép và các đường ống được để nhìn thấy. Đèn dài treo song song hoặc cắt qua hướng dầm, còn các đường cáp tập trung trên những giá đỡ riêng. Ảnh không gian hội họp ghi một phần sàn rộng, mặt kính ở hai bên và các bộ phận kỹ thuật phía trên; các khu vực sử dụng nằm bên dưới hệ thống này.
Vật liệu không được hoàn thiện theo cùng một cách ở mọi vị trí. Lõi bê tông giữ bề mặt đặc và các dấu ghép ván khuôn, thép hiện thành những tiết diện có cạnh rõ, còn kính và màng tạo lớp sáng ở chu vi. Sàn đủ liên tục để bàn ghế và thiết bị có thể được bố trí theo từng hoạt động. Các ảnh chụp vào những thời điểm khác nhau cho thấy diện tích mở, chỗ có bàn dài và những phần xưởng, trong khi các vị trí lõi và dầm vẫn giữ nguyên.
Sân thượng dưới một mái nhẹ
Phía trên các tầng hoạt động là sân thượng có tầm nhìn quanh bán đảo Caen. Một kết cấu vòm nhẹ đứng trên mái, có khung thép và lớp bao phủ sáng. Nó không phải một tầng bê tông kín có cùng chiều cao với các tầng bên dưới. Trên mặt bằng mái, khu có mái che này nằm cạnh phần sân ngoài trời, với lan can chạy dọc mép công trình.
Trong ảnh chụp gần, sàn sân thượng được chia thành các tấm, lớp kính hoặc màng của vòm bắt ánh sáng khác với khung thép. Các lõi đi lên tới khu vực mái và có thể được thấy từ phía sân. Người ở trên mái nhìn qua lan can tới các công trình và mặt nước xung quanh; từ xa, đường cong của vòm tạo phần kết thúc cho những đường ngang của sàn dưới. Tên Le Dôme cũng gắn với thành phần mái này trong hình ảnh của trung tâm khi hoàn thành.
