Khu đất giữa thành phố và bờ sông
Bảo tàng Nadir Afonso nằm tại Chaves, trên bờ phải sông Támega. Khu đất thuộc chương trình chỉnh trang Polis và được xác định thành một dải hình chữ nhật song song với sông, trong phạm vi cảnh quan công viên ven bờ. Một phía liên hệ với các tuyến đường của thành phố, phía còn lại hướng ra mặt nước. Hình dạng kéo dài của công trình tiếp tục hướng chính ấy.
Bảo tàng mở cửa ngày 4 tháng 7 năm 2016. Hồ sơ thiết kế được lập trước đó nhiều năm, nên các mốc trong quá trình thiết kế không đồng nghĩa với năm khai trương. Chương trình dành chỗ cho tác phẩm của Nadir Afonso cùng các hoạt động triển lãm, nghiên cứu và giáo dục. Ngoài phòng trưng bày còn có thư viện, khán phòng, quán cà phê và xưởng làm việc, được tổ chức trong cùng một tầng chính.
Nâng tầng sử dụng bằng các tường chịu lực
Điều kiện nước sông ảnh hưởng trực tiếp tới mặt cắt. Thay vì đặt sàn sử dụng ngay trên nền tự nhiên, Siza nâng khối nhà lên một bệ bê tông. Bệ này được đỡ bằng các tường đặt vuông góc với dòng sông. Khoảng đất bên dưới tiếp tục tồn tại giữa các tường, trong khi phần không gian kín của bảo tàng nằm cao hơn.
Theo thuyết minh, mục đích của việc nâng sàn là ứng phó với khả năng ngập tại khu đất. Đây là một quyết định về cao độ và kết cấu cụ thể. Các tường đỡ cũng hiện rõ trong hình thức công trình: chúng tạo những khoảng mở dưới khối trưng bày dài. Khi nhìn từ bên sông, người xem thấy sự tách biệt giữa mặt đất, hệ chân đỡ và các phòng phía trên, thay vì một khối đặc đặt trực tiếp xuống bờ.
Đường dốc nối phố với tầng bảo tàng
Lối vào chính bắt đầu từ đường đi ở cao độ không ngập rồi lên tầng bảo tàng bằng một đường dốc nhẹ. Hồ sơ thiết kế ghi độ dốc 6%. Người đến bảo tàng không phải leo một bậc thang lớn ngay dưới mặt đứng; tuyến tiếp cận kéo dài dần, đi từ cảnh quan bên ngoài tới khoảng đón tiếp trên bệ.
Bên cạnh đường dốc là các tuyến thang và thang máy đi từ mặt đất tự nhiên. Những tuyến phục vụ công chúng được phân biệt với tuyến giao nhận hàng và tiếp cận khu lưu trữ. Gần phần trưng bày còn có thang thoát riêng. Mặt cắt nâng cao do vậy không chỉ được giải quyết bằng một đường đi duy nhất: lối công cộng, lối dịch vụ và đường thoát cùng nối tầng chính với các cao độ bên ngoài.
Ba phần chương trình theo chiều dài
Những không gian sử dụng được bố trí thành các nhóm chạy dọc công trình. Ở khu đón tiếp có sảnh, quầy thông tin, thư viện, cửa hàng sách, quán cà phê và khán phòng khoảng 100 chỗ. Chúng phục vụ các hoạt động không hoàn toàn trùng với việc xem triển lãm. Từ sảnh, khách tiếp tục tới phần trưng bày ở khu vực trung tâm.
Các phòng trưng bày được tổ chức thành những dải song song. Chương trình phân biệt trưng bày thường xuyên, triển lãm tạm thời và lưu trữ. Ở đầu phục vụ có khu an ninh, hành chính, phòng nhân viên, các xưởng và giao thông dành cho hàng hóa. Việc xếp theo chiều dài cho phép những nhóm chức năng cùng nằm trên tầng chính, nhưng không buộc mọi hoạt động đi qua các phòng triển lãm.
Ánh sáng trên mái và cửa hướng sông
Các phòng không nhận ánh sáng theo cùng một cách. Một phần được chiếu sáng qua dải lấy sáng trên mái, trong khi một phần có cửa ngang nhìn ra sông. Hai kiểu mở này tạo điều kiện khác nhau cho tường trưng bày và hướng nhìn của khách. Ánh sáng từ mái đi vào phần sâu của mặt bằng; cửa ngang giữ quan hệ trực tiếp với cảnh quan ở một bên.
Xưởng làm việc cũng được bố trí với ánh sáng trên cao và tầm nhìn về sông. Đối với phòng triển lãm tạm thời, việc hạn chế ánh sáng tự nhiên là một phần của cách tổ chức. Vì vậy, không thể đọc toàn bộ bảo tàng như một gian sáng đều duy nhất. Những phần kín, những dải cửa và các ô mái tương ứng với nhu cầu sử dụng của từng khu vực.
Vật liệu của khối nhà và không gian trong
Hệ tường chịu lực sử dụng bê tông trắng để lộ bề mặt. Sàn bên trong lát gỗ; các phần tường và trần hoàn thiện bằng tấm thạch cao, còn khu ướt dùng đá cẩm thạch trắng. Cửa và khung được thực hiện bằng các tổ hợp gỗ, kim loại tùy vị trí. Sự khác nhau giữa vật liệu ngoài và trong đi cùng vai trò của từng lớp: hệ chịu lực, lớp hoàn thiện, cửa và bề mặt đi lại.
Phần lớn mái có lớp trồng cây; những vùng lấy sáng và thiết bị kỹ thuật được xử lý riêng. Ở ngoài nhà, lối vào và thang sử dụng các tấm granite, còn một số sân dùng đá trắng. Các tuyến này nối khối bảo tàng với cảnh quan ven sông. Từ mặt đất đến tầng trưng bày, đường đi qua những bề mặt khác nhau nhưng vẫn nằm trong một hệ tiếp cận thống nhất.
