Nhà hát trong khu cảng đang chuyển đổi
Nhà hát Nieuwe Luxor được xây dựng tại Kop van Zuid, Rotterdam, sau cuộc thi năm 1996 và mở cửa năm 2001. Công trình nằm trên hướng nhìn từ cầu Erasmus, giữa các khối văn phòng và những phần bến cảng được chuyển đổi. Phía trước là sông Maas, phía sau là Rijnhaven. Vị trí nhiều mặt tiếp xúc khiến nhà hát không thể chỉ có một mặt chính và một mặt sau bị che khuất. BOLLES+WILSON tổ chức lớp bao quanh như một bề mặt liên tục hướng ra nhiều phía.
Khu vực trước đó đã xuất hiện trong những nghiên cứu đô thị của văn phòng. Một khối độc lập được đặt vào chỗ gặp của các hướng hình học khác nhau; chức năng nhà hát đến sau qua chương trình của thành phố và cuộc thi thiết kế. Tòa nhà hoàn thành có khoảng 1.500 chỗ ngồi, dành cho các chương trình biểu diễn với nhiều đợt thay đổi sân khấu. Những yêu cầu vận hành ấy tác động trực tiếp đến hình khối và tổ chức bên trong.
Đường xe tải nằm trong nhà
Một vấn đề quan trọng là đưa thiết bị tới sân khấu ở tầng trên mà không có một khoảng hậu trường rộng phía sau khu đất. Giải pháp của BOLLES+WILSON là một đường dốc nội bộ dành cho xe tải. Xe đi lên theo tuyến được bao kín, vòng quanh một phần khối nhà và tiếp cận khu vực cạnh sân khấu. Theo hồ sơ văn phòng, đường này cho phép ba xe dài 18 mét đứng cạnh khu sân khấu trong quá trình giao nhận.
Tuyến xe không bị giấu như một khoảng kỹ thuật không liên quan tới không gian khán giả. Phần mái của đường dốc trở thành một đường đi trong khu sảnh. Cùng một thể tích vì thế có hai mặt sử dụng: bên trong phục vụ vận chuyển, bên trên tham gia hành trình công cộng. Đoạn đường nhô ra phía cảng được nhìn thấy trong hình khối ngoài, cho thấy vòng quay và cao độ của xe đã đi vào kiến trúc của nhà hát.
Sảnh bao quanh khán phòng
Các sảnh nằm quanh khối khán phòng, nối nhiều cao độ và mở những hướng nhìn khác nhau ra thành phố. Khán giả di chuyển qua cầu thang, đường dốc và những đoạn ban công bên trong trước khi vào chỗ ngồi. Các mặt kính xuất hiện ở những vị trí khác nhau trên lớp vỏ, khiến tầm nhìn ra sông và khu cảng thay đổi theo hành trình. Sảnh không chỉ là một phòng chờ lớn nằm phía trước cửa khán phòng.
Trong ảnh nội thất, các bề mặt nghiêng, mép sàn và những mảng màu chia không gian thành nhiều lớp. Có nơi nhìn xuyên qua nhiều cao độ, có nơi đường đi áp sát lớp kính hoặc chạy cạnh một khối đặc. Những vị trí phục vụ và nghỉ chân nằm trong chuỗi ấy. Phần đường dốc xe tải bên dưới tiếp tục ảnh hưởng tới độ dốc và cao độ của sảnh, tạo mối liên hệ cụ thể giữa tuyến vận hành sân khấu với tuyến đi của khán giả.
Khán phòng và hệ kỹ thuật biểu diễn
Khán phòng có kích thước lớn nhưng được tổ chức để khán giả hướng về một vùng sân khấu rõ ràng. Các tầng ghế, lan can và những bề mặt phía trên tạo thành một không gian bao quanh, khác với tính mở và nhiều hướng nhìn của sảnh. Ảnh chụp từ trong phòng cho thấy ánh sáng, màu ghế và các bộ phận treo cùng tham gia xác định cảm giác của gian biểu diễn. Đây là nơi yêu cầu nhìn và nghe được xử lý đồng thời với số lượng chỗ ngồi.
Đơn vị tư vấn PBTA tham gia thiết bị sân khấu, âm học và vật lý công trình từ giai đoạn thiết kế đến hoàn thành. Hồ sơ của đơn vị này ghi nhận các bộ phận điều chỉnh âm học, hệ rèm, thiết bị treo, ánh sáng và âm thanh. Năm 2009, một hệ vỏ âm học có thể tháo lắp được bổ sung trên sân khấu để phục vụ hòa nhạc giao hưởng trong thời gian một phòng hòa nhạc khác của Rotterdam cải tạo. Sự bổ sung này thuộc lịch sử vận hành sau khi nhà hát đã mở cửa.
Lớp vỏ đỏ và những đường chồng tấm
Màu đỏ được xác định từ quá trình thiết kế, gắn với sự hiện diện công cộng của nhà hát. Trong cuộc trao đổi năm 2001, Peter Wilson giải thích việc dùng những tấm chồng lên nhau vừa liên quan đến khả năng uốn lớp bao che, vừa gợi tới cách ghép ván trên tàu và lịch sử các nhà hát bằng gỗ. Đây là những liên hệ do tác giả nêu, đi cùng các yêu cầu cụ thể về cấu tạo, liên kết và thời tiết của lớp vỏ.
Chiều cao tấm được giới hạn để giấu các điểm liên kết trong phần chồng. Nhờ đó, mặt ngoài không chỉ được giải quyết như một mảng màu mà còn bằng nhịp nhỏ của lớp ốp. Các vùng kính cắt vào bề mặt đỏ, mở ra những đoạn sảnh khác nhau. Khi nhìn từ mặt nước, khối nhà có một đường bao tương đối liên tục; khi đến gần, các mép tấm, cửa và chỗ thay đổi độ cong làm rõ cấu trúc nhiều lớp của mặt ngoài.
Tư liệu thiết kế và hình ảnh sau hoàn thành
Những mô hình thử cho Luxor đặt khán phòng, sảnh và đường xe trong cùng một khối cắt mở. Các bản phác không chỉ mô tả mặt ngoài mà còn thử quan hệ giữa những tuyến đi và thể tích sân khấu. Trong một số hình, mặt đỏ được mở ra để nhìn thấy các bộ phận bên trong. Quá trình này cho thấy hình dáng ngoài và sơ đồ vận hành được phát triển cùng nhau, qua nhiều mô hình có mức độ chi tiết khác nhau.
Nhà hát mở cửa trong năm 2001 và sau đó tiếp tục được sử dụng giữa một Kop van Zuid ngày càng dày đặc. Các tháp mới thay đổi tỷ lệ đường chân trời quanh công trình, trong khi Luxor vẫn giữ khối đỏ tương đối thấp cạnh bến. Những ảnh của giai đoạn đầu lưu lại khoảng trống và tầm nhìn rộng quanh nhà hát, còn lịch sử vận hành ghi nhận những điều chỉnh kỹ thuật phục vụ các loại hình biểu diễn mới trong cùng cấu trúc chính.
