Ngôi nhà trong khu đất có nhiều cây
Nhà Levene nằm tại El Escorial, gần Madrid, được thiết kế và xây dựng trong giai đoạn 2002–2006. Khu đất có sườn dốc cùng những nhóm cây trưởng thành. Eduardo Arroyo và no.mad bắt đầu từ vị trí của các nhóm cây để xác định phần đất có thể xây. Những khoảng trống giữa chúng trở thành ranh giới của một hình nhà nhiều nhánh, thay cho một khối vuông đặt giữa vườn rồi điều chỉnh cây xung quanh.
Arroyo gọi phần đất trống ấy là “anti-forest”, có thể hiểu là phần không có cây trong một khu rừng. Thuật ngữ nói tới cách xác định vùng xây dựng, không phải việc tạo một cảnh quan đối lập với rừng. Từ vùng này, nhóm thiết kế thử nhiều đường bao và cao độ để đáp ứng đồng thời vị trí thân cây, độ dốc đất và quy định về mái. Hình nhà cuối cùng có nhiều cạnh gấp và không dựa trên một lưới phòng vuông đều.
Hình khối được hình thành từ nhiều ràng buộc
Quy định địa phương giới hạn độ dốc mái trong khoảng 22–35 độ. Khi các mặt mái tuân theo khoảng này còn chân nhà đi theo địa hình, chiều cao và các giao tuyến không thể giữ nguyên trên toàn bộ công trình. Những nhánh khác nhau vì thế có tiết diện khác nhau. Bộ sơ đồ thể hiện quá trình đi từ các cụm cây, khoảng trống, đường bao mặt bằng đến hình thể có đủ mái và tường.
Trong ảnh đã xây, các nhánh nhà lách giữa những thân cây đứng gần mặt ngoài. Có đoạn tường hẹp dần về đầu, có đoạn mái nâng lên để tạo một khoảng cao hơn. Đường mép mái gấp theo các hướng khác nhau và không tạo thành một đường ngang liên tục quanh nhà. Những thân cây vẫn là những vật thể riêng trước lớp vỏ, nên người nhìn có thể nhận ra quan hệ giữa vị trí cây và khoảng đất mà khối nhà chiếm chỗ.
Những nhánh riêng cho từng chương trình
Nhu cầu của chủ nhà gồm cả sinh hoạt riêng, tiếp khách, thể thao và những phòng cho con sử dụng theo từng thời điểm. Mỗi nhánh được gắn với một nhóm chức năng. Ở cao độ trên là các phòng dành cho con khi về thăm, phòng chơi và lối vào chính; nhóm này có khả năng tiếp cận riêng. Sự phân bố cho phép tồn tại hai phần sử dụng trong cùng một ngôi nhà, thay vì mọi hoạt động bắt buộc đi qua một hành lang chung duy nhất.
Đi xuống theo địa hình là phòng khách kết hợp quầy bar, rồi phòng chiếu phim và làm việc. Thấp hơn có bể bơi trong nhà, bếp và bàn ăn, một phòng đa dụng cùng hiên ngoài trời có mái. Khu phòng ngủ chính, phòng tắm, phòng tập và sauna nằm ở phần thấp cuối cùng. Đây là chuỗi cao độ nửa tầng liên tiếp, trong đó mức độ riêng tư được thay đổi theo vị trí và cách tiếp cận từng nhánh.
Mặt cắt đi cùng đường dốc
Tổ chức nửa tầng khiến một mặt bằng đơn lẻ không thể hiện hết các quan hệ trong nhà. Các phòng nằm ở những mức sàn khác nhau, được liên kết theo chiều dốc. Khi nhìn qua các cửa kính, nền đất ngoài vườn không có cùng cao độ ở mọi phía. Ở một nhánh, mặt đất gần sàn; tại nhánh khác, tầm nhìn đi qua thân cây ở cao hơn so với chân dốc.
Các ảnh nội thất cho thấy những mặt trần nghiêng và những đường biên gấp. Một số vùng rộng mở về phía rừng; những đoạn khác có chiều ngang hẹp hơn và hướng nhìn được kéo dài theo trục nhánh. Không phải tất cả các phòng đều có cùng kích thước, chiều cao hay hình cửa. Những khác biệt xuất hiện đồng thời ở mặt bằng, mặt cắt và bề mặt bao quanh, gắn với từng phần chương trình cụ thể của ngôi nhà.
Kính và đá ở những mức độ khác nhau
Lớp vỏ kết hợp đá và kính. Tỷ lệ trong, đục và in mờ thay đổi theo khoảng cách tới cây, bóng râm và nhu cầu riêng của phòng phía trong. Vì thế, một mặt nhà có thể vừa có vùng kính rõ để nhìn ra ngoài, vừa có vùng được che hoặc in dày hơn. Hệ cửa không đơn thuần là các ô giống nhau gắn đều lên một bức tường liên tục.
Ảnh của Roland Halbe ghi lại những mặt kính phản chiếu thân cây và bầu trời, xen với các mảng đá sáng màu. Khi đi vòng quanh nhà, lớp phản chiếu đôi lúc làm đường ranh khối nhà bớt rõ; ở góc khác, cạnh đá và mép mái hiện lên sắc nét. Những hiệu ứng này thay đổi cùng ánh sáng và hướng nhìn. Chúng nằm ngay trên lớp vỏ có chức năng bao phòng, trong khi cây thật vẫn hiện diện sát các khoảng mở.
Bề mặt hổ phách và không gian sưu tập
Bên trong, lớp resin màu hổ phách đi qua sàn, tường và một số mặt trần, kết hợp với các thanh gỗ. Vật liệu tạo một nhóm màu khác với đá và kính bên ngoài. Những mặt nghiêng hoặc đường gấp không chấm dứt ở cửa vào mà tiếp tục trong nội thất, khiến các vùng sinh hoạt có thể nhận ra bằng hình học cũng như bằng màu và độ phản xạ của bề mặt.
Một cấu trúc polycarbonate có ánh màu thay đổi chạy qua phần tầng trên, dành cho các đồ vật sưu tập của chủ nhà. Nó bổ sung một lớp giữa không gian sống và cảnh bên ngoài, khác với lớp kính ở chu vi. Trong cùng một ngôi nhà có nhiều cách tiếp xúc với khu rừng: nhìn trực tiếp qua cửa, nhìn qua vùng in mờ hoặc qua những lớp đồ vật và vật liệu bên trong. Các nhánh nhà giữ liên hệ với nhau qua cao độ, trong khi mỗi nhánh có một hoàn cảnh nhìn và sử dụng riêng.
