Một công trình thấp trong khuôn viên trường
Trường mầm non Sondika do no.mad thiết kế năm 1998 trong khuôn viên Colegio Vizcaya, tại Zamudio ở vùng Bilbao. Hồ sơ dự án xác định đây là nơi cho trẻ dưới ba tuổi. Công trình là một dải nhà thấp tiếp giáp bãi cỏ, với các đoạn mái nâng lên thành những hình có chiều cao khác nhau. Tên Sondika được dùng trong các hồ sơ công bố, còn vị trí hành chính của khuôn viên được ghi là Zamudio.
Bộ ảnh của César Sanmillán cho thấy mặt nhà nhìn ra sân cỏ có một chuỗi khung cao thấp. Một số khung vươn qua đường mái của phần nhà bên cạnh, để lộ kính phía trên; một số vùng thấp hơn nối chúng lại. Cửa ra sân nằm ngay trong mặt kính, ở cự ly gần mặt đất. Đường mép công trình vì vậy được nhận ra qua cả các khoảng cao và phần mái thấp nối tiếp, thay vì một đường ngang chạy suốt.
Tỷ lệ đồ vật và những khung cửa
Trong thuyết minh, Arroyo đặt giới hạn thao tác của trẻ ở khoảng 1,15 mét. Một số cửa, vật liệu và vách ngăn được nghiên cứu theo tầm với ấy. Phần cao hơn vẫn dành chỗ cho ánh sáng và thể tích phòng. Mặt nhà có thể nhìn như một tổng thể từ xa, nhưng khi ở sát nó sẽ nhận ra nhiều đường chia nằm thấp hơn chiều cao của khung ngoài.
Trong ảnh mặt sân, một lớp kính lớn có những thanh chia nhỏ ở dưới. Có ô cửa nằm gần nền, trong khi phía trên tiếp tục là một khoảng kính cao. Tỷ lệ giữa các phần không đồng nhất: cùng một nhịp nhà có cả những vùng gần trẻ và một vùng ánh sáng vượt cao lên trên. Những đường khung sơn sáng hiện rõ trước phần nội thất tối hơn, giúp thấy cách các bộ phận nhỏ được đặt trong một hình bao lớn.
Kính trong, kính mờ và ánh sáng
Các phòng học về phía đông nhìn ra ngoài qua kính trong; phía đối diện có không gian sử dụng chung sau lớp kính mờ dạng U. Đây là hai quan hệ khác nhau giữa trong và ngoài. Tại mặt trong, cảnh quan có thể nhận ra qua cửa. Ở mặt kính mờ, cây và bầu trời không hiện rõ thành vật thể, nhưng ánh sáng vẫn đi qua và làm bề mặt sáng lên.
Ảnh phía kính mờ cho thấy những đường đứng dày đặt sát nhau. Tại một số vị trí, phần kính trong nằm bên dưới hoặc cạnh chúng, tạo hai mức độ nhìn trong cùng một mặt nhà. Khi trời tối, lớp mờ sáng thành một mảng dài, trong khi ở mặt kính rõ có thể nhìn sâu hơn vào các phòng. Những khác biệt này là trạng thái của các lớp bao che, không phụ thuộc vào việc gắn thêm một hình trang trí trên mặt ngoài.
Mặt bằng và các tuyến liên hệ
Mặt bằng được tổ chức với chuỗi lớp học và khu dùng chung. Những vách kính chuyển động cho phép điều chỉnh quan hệ giữa các phòng học; khu vệ sinh được đặt giữa các phòng và có liên hệ gần với mặt ngoài. Các cửa nhỏ nối từ sân chơi vào những vùng này. Cách tổ chức tạo thêm một tuyến liên hệ song song mặt kính, bên cạnh các khoảng sinh hoạt chính của trẻ.
Trên bản vẽ, đường biên mái và đường ngăn phòng có thể được nhận ra riêng. Mặt nhà không chia thành những ô vuông bằng nhau; các vùng có chiều sâu và hướng biên thay đổi. Những vị trí chuyển tiếp giữa phòng học, khu phụ trợ và phần chung xuất hiện thành các chỗ thắt hoặc mở rộng. Hình vẽ mặt bằng đặt các thành phần cạnh nhau ở cùng một cao độ, trong khi ảnh nội thất cho thấy chúng còn được phân biệt bằng chiều cao trần và loại ánh sáng.
Mái gấp và các khoảng cao bên trong
Mái có nhiều mặt gấp, với lớp thép phản sáng ở phía ngoài. Trong những ảnh nhìn từ góc nhà, các đoạn cao nhô lên trên vùng mái thấp, tạo thành những khung dốc. Một số mặt nhận ánh sáng trực tiếp sáng hơn phần khác; các đường giao mái vì vậy hiện lên khác nhau theo hướng chụp. Mặt đứng dài vẫn có tính liên tục nhưng không có cùng mặt cắt ở mọi nhịp.
Bên trong, chỗ trần nâng cao và cửa phía trên đưa thêm ánh sáng xuống sàn. Ảnh một gian trống cho thấy vùng kính sáng ở cuối, hai mảng bên và một khoảng thấp ở sát nền tạo những mức sáng riêng. Một ảnh khác nhìn qua phòng rộng ra ngoài sân cỏ, nơi phần kính lớn trở thành nền của không gian. Những hình ảnh này cho thấy các phòng không chỉ được xác định bằng vách ngăn; tiết diện mái cũng tạo sự khác nhau giữa chúng.
Công trình trong ánh sáng ban ngày và ban đêm
Các ảnh chụp ban ngày đặt khối nhà thấp trước bầu trời và mặt cỏ. Bề mặt kính trong có lúc tối vì phản xạ cảnh bên ngoài, trong khi phần khung sáng và các đường mái vẫn rõ. Ở một góc khác, ánh nắng làm sáng mặt kính mờ và để một phần mặt bên trong bóng. Người xem nhận ra nhiều lớp hình học của cùng công trình qua sự khác nhau giữa những hướng mặt nhà.
Ở các ảnh buổi tối, phòng phía sau kính trở thành nguồn sáng nhìn từ sân. Dải kính mờ và các khung cao không sáng đều nhau, nên hình bao ngoài vẫn có các nhịp khác nhau. Có nơi thấy rõ đường trần và cánh cửa; có nơi chỉ thấy ánh sáng khuếch tán thành mảng. Bộ ảnh ghi công trình qua những điều kiện chiếu sáng khác nhau, trong khi các phần cố định — mái gấp, kính và đường nền thấp — vẫn giữ cùng vị trí quanh sân cỏ.
