Một phương án với các khoảng chung trên cao
Phương án 96 căn hộ xã hội tại Valencia được no.mad phát triển năm 2006. Bộ tư liệu gồm các bản vẽ, sơ đồ và phối cảnh thiết kế; chúng không phải ảnh công trình đã được xây dựng. Chương trình đặt những căn hộ cùng các khoảng sử dụng tập thể trong một khối cao tầng. Những khoảng ngoài trời này được phân bố ở nhiều mức, có hướng và độ mở khác nhau, thay cho một khu sân chung duy nhất ở chân nhà.
Trong cách giải thích của Eduardo Arroyo, sống trên cao gắn với khả năng nhìn tới những cảnh quan mà tầng sát đất không tiếp cận được. Thiết kế phân phối một phần khả năng ấy cho không gian chung, thay vì chỉ dành cho từng phòng riêng. Các hướng được nghiên cứu gồm vùng vườn, khu lịch sử, cảng và bờ biển. Đây là những hướng nhìn dự kiến của phương án, không phải ghi chép về một tòa nhà đang được cư dân sử dụng.
Vòng không gian phục vụ của căn hộ
Một căn hộ có các phần cần đường ống, cấp điện, thông gió và lối ra vào, nhưng các nhu cầu ấy không giống nhau. Nhóm thiết kế tập hợp bếp, cửa vào, phòng tắm, phòng vệ sinh và chỗ phơi thành những đơn vị phục vụ. Các đơn vị được kết hợp theo quy mô căn và yêu cầu tiếp xúc với mặt ngoài. Khi ghép nhiều căn, chúng tạo một vòng hạ tầng ở phía trong của tổ chức tầng.
Vòng này kết nối với các tuyến kỹ thuật đứng và sảnh tiếp cận. Nó không làm mọi phòng giống nhau: một số bộ phận cần tiếp giáp mặt ngoài theo quy định, một số có thể nằm sâu hơn. Việc ghép được điều chỉnh cho từng loại căn. Bởi vậy, hệ vòng là cách phối hợp các quan hệ sử dụng và kỹ thuật, trong khi các đường ngăn cụ thể vẫn thay đổi theo vị trí và kích thước của nhà ở.
Chiều sâu căn hộ thay đổi theo hướng
Các loại căn được phát triển cùng độ sâu khác nhau của phần nhà theo từng hướng. Ở phía có khoảng chung chen vào, diện tích và cách xếp phòng cũng thay đổi. Các bản vẽ tầng không lặp hoàn toàn một đường chia căn cố định. Vị trí của sân tập thể, hướng nắng và cao độ trong khối đều tham gia vào việc xác định từng dạng mặt bằng.
Các phòng ở hướng ra ngoài, còn các thành phần phục vụ liên hệ với vòng phía trong. Khoảng giữa hai hệ có chiều sâu biến đổi, tạo những căn rộng nông hoặc sâu hơn tùy phía. Những sơ đồ và mặt đứng được trình bày cùng nhau để thể hiện quan hệ ấy. Một khoảng lõm nhìn thấy trên phối cảnh có thể tương ứng với một sân chung lớn, trong khi phần đặc bên cạnh chứa các căn có một tổ chức riêng.
Những quảng trường theo chiều đứng
Các khoảng dùng chung được mô tả như một chuỗi quảng trường xếp ở các tầng khác nhau. Chúng mở về các hướng cảnh quan khác nhau và có điều kiện nắng, nhiệt không giống nhau. Chương trình dự kiến gồm nghỉ nắng, chơi cho trẻ, minigolf hoặc các hoạt động phù hợp với người lớn tuổi. Đó là những khả năng sử dụng được gắn với từng vị trí, không phải một lời khẳng định rằng tất cả hoạt động đã diễn ra.
Không gian chung có ranh giới nằm trong thể tích nhà nhưng tiếp xúc với ngoài trời. Trên phối cảnh, chúng xuất hiện thành những khoảng khoét sâu và cao, tạo những ngắt quãng lớn giữa các vùng nhà ở. Khi chuyển từ một tầng sang tầng khác, hướng mở của chúng cũng thay đổi. Chuỗi sân vì vậy không tạo thành một khe đứng duy nhất có cùng mặt cắt suốt từ dưới lên trên.
Lõi đứng và đường nối các sân
Bên trong vòng phục vụ là hệ thống giao thông và tiếp cận. Những bộ phận này đáp ứng yêu cầu thoát nạn và khả năng tiếp cận, đồng thời được kết hợp thành một trục nối các sân chung. no.mad mô tả nó như một đường phố đứng có các quảng trường gắn vào. Cách gọi chỉ một tổ chức không gian: thang, sảnh và các khoảng mở tạo thành một chuỗi có thể đi tới từ nhiều tầng căn hộ.
Các sân không được coi là phần phụ chỉ dành cho những căn nằm ngay cạnh. Chúng thuộc hệ không gian tập thể của tòa nhà. Mặt cắt và những bản vẽ ở các mức khác nhau thể hiện vị trí của các khoảng này so với lõi giao thông. Mối liên hệ theo chiều đứng bổ sung cho hành lang ở từng tầng, khiến việc tiếp cận không gian chung trở thành một phần của cấu trúc chung, thay vì một lối đi riêng của một nhóm căn.
Khối nhà được nhìn qua bản vẽ và phối cảnh
Bộ mặt đứng cho thấy các mảng phòng ở xen với khoảng lõm, trong khi mặt cắt diễn tả chiều cao và độ sâu của những sân. Các bản vẽ tầng được chọn ở nhiều mức, từ tầng thấp tới những tầng cao hơn, để cho thấy đường bao và cách chia công năng biến đổi. Chúng cung cấp những thông tin khác nhau của cùng một tổ chức, không thể thay thế hoàn toàn bằng một ảnh tổng thể.
Trên các phối cảnh, tòa nhà có một đường bao tương đối tập trung nhưng chứa những khoảng rỗng lớn. Các hướng nhìn từ trong sân ra ngoài và từ phố nhìn vào có quy mô khác nhau: một bên gắn với từng khoảng chung, bên kia cho thấy vị trí của chúng trong toàn khối. Phương án năm 2006 giữ các quan hệ ấy ở cấp độ thiết kế. Các hình công bố thể hiện cấu trúc dự kiến của nhà ở và không gian tập thể, không ghi nhận hiện trạng xây dựng hay thay đổi sau sử dụng.
