Khu vườn trước khi có ngôi nhà mới

Piedra Roja House được thiết kế và xây dựng trong giai đoạn 2009–2012 tại Santiago. Khu đất rộng khoảng 2.200 mét vuông, với những cây đã được trồng từ khoảng bốn mươi năm trước thời điểm làm dự án. Một số cây cao tới ba mươi mét. Đây là một khu vườn có sẵn trong thành phố, gồm cây lớn, các tầng cây thấp và mặt đất hơi dốc, chứ không phải khoảng sân được trồng mới sau khi nhà hoàn thành.

Radić kể rằng khu vực xung quanh đang chịu áp lực xây dựng, với những công trình năm tầng đã xuất hiện gần đó. Chủ nhà muốn một nơi ở cho ba mươi năm tiếp theo. Ông giải thích việc tổ chức các phòng hướng vào vườn như một cách giữ không gian sinh hoạt riêng trước những thay đổi ấy. Diện tích xây dựng của dự án là 565 mét vuông; phần vườn lớn nằm ở giữa các khối phòng và đường nối.

Cổng kín và hàng cây ở mặt tiếp cận từ đường phố.Ảnh: Hisao Suzuki

Hai khối phòng bao quanh một khoảng cây

Mặt bằng gồm hai khối phòng đặt ở hai phía đối diện của vườn, liên kết bằng hai tuyến đi dài. Khoảng vườn chính có kích thước khoảng 18 × 20 mét. Những cây lớn đã có trên đất được giữ trong khoảng này. Bốn cạnh xây dựng tạo thành đường bao nhìn thấy từ mặt bằng, nhưng cao độ của đất và của nhà thay đổi khi đi từ đầu khu đất tới phía sau.

Khối gần lối vào tập trung các không gian sinh hoạt chung, gồm phòng khách, chỗ ăn và bếp. Dãy phòng ngủ nằm ở phía đối diện. Hai tuyến nối chạy dọc hai bên khu vườn, đưa người sử dụng từ phần nhà này sang phần nhà kia. Bản vẽ cho thấy chúng không có cùng một lớp bao: có đoạn kính lớn quay vào cây, có đoạn là lối ngoài trời sát tường bê tông và lan can kim loại.

Cây lớn và thảm cỏ nằm giữa những dải nhà bao quanh.Ảnh: Hisao Suzuki

Từ cổng kín tới hành lang nhìn vào cây

Phía đường phố, cổng và hàng rào tạo thành một mặt dài sẫm màu, thấp hơn tán cây phía sau. Lối dành cho người đi bộ nằm cạnh cổng lớn, với tường bê tông ở hai bên. Sau cửa vào là chuỗi không gian chuyển tiếp trước khi gặp các phòng sinh hoạt và tầm nhìn về vườn. Mặt nhìn từ phố vì vậy không thể hiện ngay toàn bộ khoảng cây nằm bên trong.

Trong nhà, một hành lang dài có kính gần hết chiều cao ở phía vườn, còn phía đối diện là tường và các cửa phòng. Trần sáng màu chạy liên tục phía trên. Ở một đầu hành lang, cầu thang hẹp dẫn lên phòng làm việc trên cao. Những mặt cắt thể hiện sự chênh cao giữa đường đi, sàn phòng và đất vườn. Dọc tuyến nối, có thể nhìn sang dãy phòng đối diện hoặc xuống mặt đất dưới phần nhà được nâng lên.

Phòng ăn mở về sân qua cửa kính khung tối màu.Ảnh: Hisao Suzuki

Phòng khách, chỗ ăn và dãy phòng ngủ

Phòng khách và chỗ ăn nằm cạnh nhau, cùng mở về khu vườn bằng các ô kính lớn. Chỗ ăn có cửa ở góc, với một phần mái để hở ngay bên ngoài. Khi nhìn từ khoảng này, có thể thấy bàn ăn, phiến đá đứng trong nhà, dãy hành lang đối diện và các thân cây ở giữa. Một số cửa dùng khung gỗ sẫm, trong khi các mặt tường bên cạnh giữ màu bê tông.

Dãy phòng ngủ ở phía bên kia có cửa kính thành một dải ngang hướng ra cây. Những phòng tắm và phần phụ trợ được bố trí kèm các phòng ở, thay vì tập trung thành một khối riêng ở giữa vườn. Phía bên ngoài dãy phòng, mặt đất thấp hơn sàn tạo khoảng trống dưới nhà. Các bậc thang ở đầu khối nối từ cao độ ở xuống khu vườn; bể bơi nằm ở vùng đất mở cạnh phần nhà này.

Phiến đá dựng trong phòng khách, phía sau ghế dài.Ảnh: Hisao Suzuki

Phòng làm việc trên cao

Một phòng làm việc nhỏ nhô cao hơn mặt mái của các phần nhà còn lại. Khối bê tông này nằm cạnh khu vườn, có một mặt kính lớn và một cột tròn bên dưới. Cầu thang đi lên nằm trong hành lang kính. Từ ngoài vườn, phần phòng trên cao và dãy hành lang tạo ra hai tầng nhìn khác nhau: một dải kính thấp kéo dài, phía trên là ô cửa của phòng làm việc.

Bên trong phòng, hai dãy giá sách cao đặt sát tường, để lại lối đi ở giữa. Bàn làm việc nằm trước cửa kính, với tủ thấp ở một bên và sàn gỗ phía dưới. Cửa được chia thành các ô ngang, có ô nhỏ mở được ở phần thấp. Qua lớp kính là tán lá ở cùng độ cao với bàn và giá sách. Phòng này không có cùng chiều dài với các dãy phòng bên dưới; nó là một thể tích riêng xuất hiện trên mái.

Hành lang kính nhìn ra vườn, với cầu thang ở cuối tuyến.Ảnh: Hisao Suzuki

Phiến đá xoay giữa khu sinh hoạt

Giữa khu sinh hoạt có một phiến đá lớn dựng đứng, gần từ sàn lên trần. Hai mặt rộng tương đối phẳng, còn các cạnh giữ dáng không đều của khối đá. Ở trạng thái ghi trong ảnh, một phía có ghế sofa, phía kia là bàn ăn. Phiến đá đứng tại chỗ chuyển giữa hai khu vực ấy, cạnh những mặt tường và cửa kính có đường biên thẳng.

Chi tiết kỹ thuật của dự án xác định đây là một bình phong đá có trục xoay. Bản vẽ mặt bằng và mặt cắt thể hiện vị trí liên kết ở trên và dưới, cùng phạm vi chuyển động của phiến đá. Bộ phận này vì vậy có chức năng phân chia không gian thay đổi theo vị trí xoay. Nó khác với cột đỡ dưới dãy phòng phía sau, dù cả hai đều có kích thước lớn và xuất hiện rõ trong các ảnh chụp khu vườn.

Phòng làm việc có giá sách hai bên và cửa lớn hướng cây.Ảnh: Hisao Suzuki

Các mặt bê tông và lớp cửa dài

Bê tông cốt thép là hệ kết cấu chính của ngôi nhà. Bản vẽ phân biệt bê tông có bề mặt nhẵn, bề mặt thô và bê tông có màu. Trong ảnh, những dải tường giữ dấu ván khuôn nằm cạnh cửa kính và trần sáng màu. Phần nhà phía đất thấp được nâng trên các gối đỡ có mặt nghiêng; bên dưới có thể thấy trần bê tông chạy qua khoảng vườn, cùng cây thấp và đường đi.

Các chi tiết cửa kết hợp gỗ, kính và cấu kiện kim loại. Ở dải phòng phía sau, một giàn kim loại hẹp chạy phía trên mặt kính, với các thanh treo xuống gần bậu. Sàn trong nhà cũng không dùng một lớp hoàn thiện duy nhất: có nền bê tông, gỗ và gạch ở các vị trí khác nhau. Hồ sơ cấu tạo ghi riêng lớp cách nhiệt, màng chống thấm và những chỗ gặp giữa tường, sàn, mái và khung cửa.

Phần nhà nâng khỏi mặt đất ở phía bể bơi và khu vườn.Ảnh: Hisao Suzuki

Phần vườn đi qua dưới nhà

Mặt đất tiếp tục dốc nhẹ về phía sau, trong khi dãy phòng được giữ ở cao độ cao hơn. Khoảng trống dưới khối này nối vườn ở giữa với phần đất ngoài đường bao mặt bằng. Ảnh chụp cho thấy một lối đi bằng những phiến nhỏ xuyên qua bãi cỏ, đi giữa các chân đỡ; bể bơi có hàng rào kim loại ở bên cạnh. Dọc ranh đất, các bụi cây thấp đứng dưới tầng cây lớn đã có từ trước.

Smiljan Radić thực hiện dự án cùng Eduardo Castillo và Patricio Alvarado. BYB Ingeniería Estructural phụ trách kỹ thuật kết cấu và ghi công trình trong danh mục dự án của đơn vị. Các ảnh dùng trong bài do Hisao Suzuki chụp. Một bộ ảnh khác của Cristóbal Palma ghi lại ngôi nhà tại Santiago năm 2014; đây là thời điểm của hồ sơ ảnh, sau giai đoạn thiết kế và xây dựng 2009–2012 của công trình.

Đọc thêm +