Polderbos trong vành đai xanh Ostend
Nhà hỏa táng Polderbos nằm trong vùng đồng bằng ven biển ở ngoại vi Ostend, Bỉ. Khu đất thuộc vành đai xanh quanh thành phố, trên địa điểm từng có một cơ sở sản xuất gạch. Công trình được giao qua cuộc tuyển chọn công khai mà OFFICE thực hiện cùng Richard Venlet và Bureau Bas Smets. Quá trình thiết kế và xây dựng kéo dài đến năm 2021; chủ đầu tư là tổ chức liên đô thị OVCO, phục vụ Ostend cùng những địa phương lân cận.
Tòa nhà chỉ là một phần trong khu cảnh quan rộng hơn. Những đường đi, bãi cỏ, cây và khoảng nước nằm quanh một mái thấp. Trong ảnh từ xa, công trình xuất hiện giữa nhiều lớp cây bụi; đường chân trời vẫn chủ yếu là tán cây của đồng bằng. Một phía có mặt nước sát mép cảnh quan, phía khác là sân và tuyến tiếp cận. Không có một khối tháp đứng riêng cạnh tòa nhà; các bộ phận vượt mái đều được đưa vào cùng một bố cục phía trên mái.
Một mái nghiêng trên khối nhà một tầng
Khối nhà có mặt bằng chữ nhật và các chức năng chính trên một tầng. Mái bê tông nghiêng từ vùng cửa vào thấp lên phía có thiết bị kỹ thuật cao hơn. Hàng cột tròn đỡ phần mái vượt ra ngoài các phòng, làm thành hiên bao quanh. Nhìn từ bên, có thể thấy mép mái đi qua các cột có chiều cao thay đổi; cùng một đường mái nhưng cao độ trần phía dưới không đồng đều theo chiều đi của công trình.
Mặt cắt bố trí phòng lò dưới phần cao nhất của mái. Khoảng cao này chứa các thiết bị hỏa táng và hệ thống xử lý không khí, trong khi khu đón nằm ở phần thấp hơn. Những khu dùng cho khách và những khu kỹ thuật không được tách thành hai tòa nhà có hình thức khác nhau. Chúng nằm dưới một mặt mái chung. Trên mặt bằng mái, các khối nhô và ô lấy sáng được phân bố theo không gian phía dưới; ở mép mái vẫn là đường bê tông liên tục.
Các dải phòng có bề rộng khác nhau
Mặt bằng tổ chức thành những dải song song có bề rộng khác nhau. Phòng chờ, hai phòng nghi lễ ở giữa và phần kỹ thuật được xen với các dải hẹp hơn chứa lối đi cùng công năng phụ. Trên bản vẽ, cách chia này thể hiện bằng các vách dài và những đoạn nối ngang. Những phòng lớn chiếm các bề rộng riêng, thay vì lặp một môđun phòng giống nhau trên toàn khu nhà. Khu văn phòng có một đoạn biên hình bán nguyệt.
Hướng của các dải phòng lệch so với đường bao mái. Vì vậy phần mái nhô ở các cạnh tạo những khoảng hiên sâu và cao khác nhau. Ở một góc, dãy phòng lùi vào sau các cột; ở một góc khác, vách gần sát mép hiên hơn. Sự lệch hướng được nhìn thấy rõ khi đi dọc bên ngoài: hàng cột vẫn tiếp tục nhưng khoảng sàn có mái che không giữ cùng một bề rộng. Các cửa phòng và lối qua nhà được bố trí trong những đoạn vách đứng phía sau hàng cột đó.
Hiên đón và không gian chờ
Lối vào chính tiếp cận từ phía đông qua một khoảng hiên. Mái bê tông vượt ra trước cửa, với cột tròn đặt gần mép ngoài và mặt sàn lớn không chia bậc trong góc ảnh. Từ đây có thể nhìn theo dãy cột về cảnh quan trồng cây mới. Vách phía trong kết hợp những phần đặc, cửa kính và lớp thanh đứng. Đường vào đi qua vùng mái thấp của công trình trước khi dẫn đến các không gian chờ và nghi lễ ở phía sau.
Phòng chờ có một mặt kính cao nhìn ra bãi cây. Trần bê tông và hai vách bên tạo khung cho cửa mở, trong khi một ô sáng tròn nằm trên trần. Đồ đạc gồm những ghế rời đặt cách nhau trên sàn. Mặt kính có khung đứng chia nhỏ, và bên ngoài vẫn có thể thấy lớp bao che cùng các thân cây. Ánh sáng đi vào từ cạnh phòng và từ mái; mức sáng gần cửa cao hơn những vùng nằm sâu dưới trần. Cửa màu vàng xuất hiện trên một phần vách bên cạnh.
Hai lớp mặt đứng hướng ra cảnh quan
Các phòng được bao bằng lớp kính và lớp tấm kim loại đục lỗ ở bên ngoài. Hai lớp không trùng nhau hoàn toàn: có khoảng đứng giữa kính và phần lọc sáng, còn hàng cột của hiên nằm ngoài vùng sử dụng. Trong các ảnh chụp chéo, mặt đứng hiện như một dải thanh mảnh, với nền cây nhìn thấy qua những khe và lỗ. Một số đoạn có cửa đi, một số là vách cố định kéo dài theo cạnh phòng.
Khi nhìn từ trong, khung kính tạo những nhịp đứng trước cảnh quan. Tấm kim loại phía ngoài làm cho cùng một hướng nhìn xuất hiện thêm một lớp bề mặt. Mặt cắt của công trình đặt lớp bao này dưới mép mái vượt ra, nên kính không nằm ngay ở tận cùng bê tông. Những khoảng hiên, lớp tấm và kính cùng tham gia vào phần ranh giới giữa phòng và bên ngoài. Vật liệu của các lớp giữ màu xám, trắng và sắc tự nhiên của kim loại; phía sau là cây và bãi cỏ.
Không gian của các buổi nghi lễ
Hai phòng nghi lễ nằm ở giữa hệ dải. Phòng nhỏ có những hàng ghế quay về một phần vách thấp và khu vực phía trước. Một ô lấy sáng tròn lớn khoét vào trần bê tông, gần vùng cao của không gian. Bên cạnh là dải kính cao, chia bởi những thanh đứng. Trong ảnh, ánh sáng từ mái hiện thành một mặt trắng cong rõ trên nền trần, còn những hàng ghế tạo các đường ngang thấp ở phần dưới phòng.
Phòng lớn cũng sử dụng trần bê tông để lộ và hàng ghế sắp theo tuyến nhìn về phía trước. Phần lấy sáng trên mái có hình dạng khác với ô tròn của phòng nhỏ, tạo một dải sáng dài ở trên. Các vách và cửa có bề mặt gỗ sáng; ghế ngồi có phần lưng tối. Dù cùng nằm trong một khối nhà, hai phòng có kích thước, dạng ô sáng và cách chia mặt đứng riêng. Cửa, vách và lối đi bên phòng tiếp tục kết nối với các dải hỗ trợ trên mặt bằng.
Cửa, vách và các tuyến đi bên phòng
Các dải hẹp giữ những tuyến di chuyển và bộ phận phục vụ bên cạnh không gian nghi lễ. Ảnh dọc mặt kính cho thấy sàn gỗ, khung kính cao và trần nghiêng đi theo chiều sâu của nhà. Những phần vách trắng có cạnh gỗ xuất hiện giữa các phòng. Một số tấm có thể mở, để lộ chiều dày và phần khung. Các tuyến này được đặt song song với các không gian lớn, thay vì tập trung vào một sảnh cao ở giữa.
Ở cạnh phòng nghi lễ, vách có thể thay đổi trạng thái mở trong khi mặt kính bên ngoài vẫn liên tục. Đường đi sát kính nhận ánh sáng dọc chiều dài; phía trong là vùng có vách và cửa đặc hơn. Trên mặt bằng, những đoạn nối ngang đưa người dùng từ khu chờ sang phòng nghi lễ, còn phần kỹ thuật chiếm dải riêng phía sau. Các công năng phụ nằm trong những bề rộng hẹp xen giữa. Quan hệ này có thể nhận ra trong các mặt cắt, nơi một mặt mái chung đi qua nhiều chiều cao và loại phòng.
Các khối trên mái và cảnh quan bao quanh
Trên mái có những hình khối che ô lấy sáng, ống khói, đường thoát nước và các bộ phận kỹ thuật. Richard Venlet tham gia vào bố cục các phần này cùng OFFICE. Từ bên ngoài, có thể thấy một số hình tròn, khối nghiêng và hộp sáng màu nằm trên tấm mái lớn. Chúng không được giấu sau một tầng kỹ thuật chạy kín theo chu vi; mỗi phần giữ vị trí riêng trên mặt mái, tương ứng với những yêu cầu phía dưới.
Bureau Bas Smets thực hiện cảnh quan, với những hàng cây tiếp tục hướng của các dải trong nhà ra phần đất ngoài. Các cây mới trồng có cọc chống, nằm cạnh cỏ cao, cây bụi và mặt nước. UTIL Struktuurstudies phụ trách kết cấu, hp engineers phụ trách kỹ thuật. Polderbos bắt đầu những ca vận hành kỹ thuật vào tháng 3 năm 2021 và tổ chức nghi lễ từ cuối tháng 4. Bên cạnh hoạt động tang lễ, đơn vị quản lý cũng sử dụng các phòng cho những buổi thuyết trình và chương trình âm nhạc phù hợp.
