Một bảo tàng tại nơi người họa sĩ sinh sống
Roger Raveel sống và làm việc tại Machelen-aan-de-Leie, một làng gần Ghent. Các vật thể và không gian trong đời sống thường ngày xuất hiện nhiều trong hội họa của ông: vườn nhà, bức tường, xe kéo, người thân và đồ dùng. Bảo tàng được xây tại chính ngôi làng này để lưu giữ và giới thiệu bộ sưu tập của Roger Raveel Foundation. Dự án của Stéphane Beel bắt đầu năm 1995, thi công từ năm 1997 và hoàn thành năm 1999.
Khu đất nằm trong cấu trúc thửa dài của làng, cạnh nhà xứ và gần nhà thờ. Đây không phải một khuôn viên biệt lập bên ngoài nơi cư trú. Đường phố, vườn sau nhà, trường học và các công trình có trước cùng tạo nên những mặt tiếp giáp. Kiến trúc mới sử dụng chiều dài khu đất để tổ chức các phòng và lối đi, đồng thời giữ nhà xứ cũ trong hệ thống trưng bày.
Ba dải đất chạy song song
Tổng mặt bằng gồm ba dải kéo dài cạnh nhau: vườn riêng của bảo tàng, phần nhà trưng bày và một dải công viên công cộng nối hai đường phố. Cách chia này xác định các mức tiếp cận khác nhau. Có phần ngoài trời thuộc tuyến tham quan, có phần là đường đi công cộng, và có phần kín hơn gắn với bảo tàng. Không phải mọi khoảng xanh quanh công trình đều có cùng chức năng hay cùng cách sử dụng.
Khối nhà mới đặt dọc khu đất nhưng không giữ một mái ở độ cao duy nhất. Những phòng trưng bày có chiều cao khác nhau tạo thành đường nét nhấp nhô trên mặt đứng. Khi nhìn từ đường làng, các mảng tường trắng xuất hiện cạnh mái dốc và tường gạch của công trình cũ. Nhóm thiết kế liên hệ chuỗi khối này với nhịp nhà và đầu hồi trong làng, đồng thời vẫn dùng hình khối và bề mặt của một công trình mới.
Chuỗi phòng có kích thước và ánh sáng khác nhau
Các phòng nối nhau với tỷ lệ, chiều cao và cách lấy sáng thay đổi. Một phòng có cửa nhìn ra vườn, phòng khác nhận ánh sáng từ trên, có đoạn lối đi hẹp rồi mở vào không gian trưng bày rộng hơn. Người xem không đi qua một đại sảnh duy nhất chia bằng vách tạm. Tuyến tham quan được tạo bởi nhiều phòng có ranh giới rõ, nhưng các cửa nối cho phép liên tục di chuyển giữa chúng.
Phòng lớn nhất nằm ở tầng trên, gần cuối khối nhà. Vị trí ấy đưa tuyến tham quan đi sâu qua khu đất đến phía đường đối diện, nơi có công trình trường học. Trong các ảnh giai đoạn đầu, tường và trần sáng màu, mặt sàn tương đối liên tục, còn tác phẩm được bố trí tại những đoạn tường kín. Những vùng sáng trên trần, cửa ở cuối hành lang và các ô nhìn ra vườn làm thay đổi điều kiện quan sát từ phòng này sang phòng khác.
Nhà xứ cũ và đường đi qua vườn
Nhà xứ được đưa vào bảo tàng bằng cách kết hợp các cửa có sẵn với những cửa mới. Các phòng nhỏ của công trình cũ bổ sung cho dãy phòng mới, tạo những kích thước trưng bày khác. Tuyến di chuyển vì vậy đi qua cả hai thời kỳ xây dựng. Nhà xứ không chỉ làm nền cảnh bên ngoài; nó tham gia vào đường tham quan và quan hệ giữa bảo tàng với vườn.
Những đoạn ngoài trời kéo dài trải nghiệm qua sân và khu vườn, trong bối cảnh các vườn rau, nhà kính, vườn cây và sân sau vốn có của làng. Hàng cây dương chạy cùng chiều với khối mới giúp nhận biết ranh giới giữa chỗ công cộng và khu vực kín hơn. Từ các cửa kính, người xem có thể thấy phần nhà khác, thảm cỏ hoặc công trình xung quanh. Các góc nhìn này đi cùng việc di chuyển qua phòng, không tập trung về một cảnh quan duy nhất.
Kết cấu và hệ thống kỹ thuật giai đoạn đầu
Stéphane Beel thực hiện dự án cùng Maur Dessauvage, Luc Reuse và các cộng sự, trong đó có Jan De Vylder. BAS, gắn với kỹ sư Dirk Jaspaert, phụ trách kết cấu; Boydens phụ trách hệ thống kỹ thuật. Hồ sơ của văn phòng ghi diện tích 1.708 m².
Boydens mô tả hệ sưởi dùng khí đốt với điều khiển theo thời tiết và các mạch sưởi khác nhau. Ở nhà mới, thiết bị đối lưu được bố trí gần cửa kính; trong nhà xứ có bộ tản nhiệt thép. Chiếu sáng được tổ chức theo chuỗi phòng và yêu cầu hạn chế tia tử ngoại đối với tác phẩm. Các cảm biến và việc điều khiển đèn từng vùng thuộc hệ thống ban đầu, khác với những hạng mục được nâng cấp trong lần cải tạo kỹ thuật gần đây.
Cải tạo khí hậu bảo quản sau nhiều năm sử dụng
Bảo tàng đóng cửa từ tháng 2 năm 2025 để thực hiện một đợt cải tạo kỹ thuật. Cơ quan quản lý công trình của Flanders ghi nhận việc bổ sung hệ điều hòa khí hậu nhằm đáp ứng yêu cầu bảo quản và trao đổi tác phẩm giữa các bảo tàng. Đây là giai đoạn thay đổi hệ thống vận hành, diễn ra sau hơn hai thập niên sử dụng kiến trúc ban đầu.
Các công việc được công bố gồm thay hệ cửa ngoài, đổi chiếu sáng, tăng cách nhiệt mái phần nhà mới và cách nhiệt sàn áp mái của nhà xứ. Một số phòng được thêm che nắng bên ngoài. Những ảnh trong bài được ghi nhận trước lần nâng cấp này; chúng thể hiện tổ chức phòng, hình khối và quan hệ với làng ở giai đoạn đầu. Tư liệu kỹ thuật mới bổ sung lịch sử sử dụng của công trình, trong khi bộ ảnh lịch sử không được xem là ảnh xác nhận hiện trạng sau cải tạo.
