Thư viện bên trường học trong thị trấn
Thư viện công cộng Sint-Martens-Latem nằm trong một thị trấn gần Ghent, thuộc vùng Flanders của Bỉ. OFFICE phát triển công trình sau cuộc thi năm 2017; thư viện hoàn thành năm 2023. Công trình phục vụ cư dân địa phương và được trường học ngay bên cạnh sử dụng. Chương trình vì vậy có cả không gian sách, chỗ đọc và những phòng có thể tiếp nhận hoạt động chung của nhà trường cùng cộng đồng, tập hợp dưới một mái lớn.
Khu đất tiếp xúc với đường và những phần sân của các tòa nhà hiện hữu. Các ảnh bên ngoài cho thấy cây lớn, nhà thấp và một khối trường nằm gần thư viện. Tường trắng đi theo một đường cong kín, với những cửa vào và ô kính đặt tại một số vị trí. Phần mái kim loại nhô lên rồi hạ xuống theo hai hướng. Từ phố, công trình không cho thấy toàn bộ phòng đọc cùng lúc; có đoạn chỉ nhìn thấy tường cong và một phần ô vườn cắt vào mái.
Đường tròn và mái hai dốc
Mặt bằng vòng tròn được kết hợp với mái hai dốc, loại mái xuất hiện trên nhiều nhà ở xung quanh. Hai hệ hình học không trùng nhau ở đường bao: mặt tường cong gặp các mặt mái nghiêng, tạo những đường mép thay đổi cao độ. Ở một hướng, mặt đứng có hình gần với đầu hồi của một ngôi nhà; ở hướng khác, nó hiện thành đường cong thấp chạy dưới mặt mái dài. Cùng một công trình có những dáng đứng khác nhau khi đi vòng ngoài.
Mái phủ bằng những dải kim loại có gân chạy liên tục trên mặt nghiêng. Tường ngoài để sáng màu, không chia thành một dãy cửa đều quanh vòng tròn. Một phần mái được mở cho sân vườn bên trong. Tại mép khoảng mở, khung và cây phía sau hiện lên trên nền trời. Vì phần sân nằm trong đường bao tròn, sự có mặt của cây không đồng nghĩa với một sân mở trực tiếp ra đường; từ bên ngoài chỉ nhận ra những phần cây vượt lên khỏi cao độ mái.
Một hình vuông nằm trong đường bao tròn
Bên trong đường tròn, một hình vuông tổ chức mặt bằng. Một phía của hình này chứa phòng đa năng và các không gian kỹ thuật với tầng lửng; phía còn lại tạo một sân vườn mở. Các phần dành cho sách và đọc nằm giữa hệ chia vuông và đường cong chu vi. Trên mặt bằng, những vùng có chiều sâu thay đổi được nối với nhau bằng các lối đi, thay vì chia vòng tròn thành những múi phòng hướng về tâm.
Phòng đọc liên hệ trực tiếp với vườn qua một mặt kính cao. Các góc vuông của sân và các vách bên trong đặt cạnh đường cong liên tục của giá sách, làm cho cùng một lối đi có hai đường biên khác nhau. Ở phần cửa vào, đường kính ngoài uốn cong về phía các giá, còn phía vườn có những khung gỗ đứng thẳng. Những phòng sử dụng chung và bộ phận kỹ thuật được tập trung thành một khối trong hình vuông. Vì vậy phần dành cho người đọc vẫn có nhiều đoạn liên tục dưới mặt mái nghiêng.
Giá sách tham gia vào kết cấu mái
Dọc chu vi trong, hệ giá sách đi theo đường tròn và đồng thời là một phần kết cấu gỗ đỡ mái. Các thanh đứng và đợt ngang tạo những ô lặp lại, với sách nằm trong các khoảng của hệ này. Phía trên giá, mặt trần nghiêng thay đổi chiều cao theo mái hai dốc. Tại một số đoạn, giá lên rất cao; ở những đoạn khác, mép mái và tường hạ thấp, làm thay đổi tỷ lệ giữa vùng sách và phần trần phía trên.
Trong ảnh dọc lối đọc, đường cong của giá vẫn thấy rõ qua những nhịp đứng gần nhau. Các đầu hồi, cửa và lối qua được cắt vào hệ bao này tại vị trí riêng. Bề mặt gỗ của khung phía vườn sáng hơn các mảng màu tối ở phần giá và cửa bên trong. Kết cấu không được đặt thành một hàng cột rời hoàn toàn khỏi đồ chứa sách. Nó hiện diện ngay trong chiều dày của hệ giá. Mặt cắt xây dựng thể hiện quan hệ của phần gỗ đứng, bộ phận đỡ mái và các lớp bao che ở chu vi.
Chỗ đọc nhìn vào vườn
Các bàn đọc được đặt ở vùng giữa giá sách chu vi và mặt kính quay vào vườn. Bàn nhỏ, ghế rời và những khoảng trống cho lối đi nằm dưới cùng một mặt trần. Khung gỗ của kính chia cảnh vườn thành các ô cao, có một số phần có thể mở thành cửa. Nhìn từ bàn, có thể thấy nền lát, thân cây và phần thư viện ở phía đối diện sân. Ánh sáng đi vào từ mặt kính này và lan tới hệ giá ở bên ngoài đường cong.
Trần không giữ một cao độ đều dọc toàn bộ phòng đọc. Nó nâng lên theo mái, đồng thời gặp những cạnh thẳng của các vách trong. Các thiết bị chiếu sáng dạng trụ đen và các điểm nhỏ được đặt trên trần, đứng tách khỏi các nhịp gỗ của kính. Sàn có màu xám, tiếp tục qua những đoạn lối đi quanh sân. Trong các ảnh không có sự chia phòng kín tại mỗi bàn; đồ đạc được phân bố trong một không gian liên tục, với các khoảng nhìn chéo qua vườn và tới khu sách.
Phòng đa năng và khu dùng chung
Phòng đa năng nằm trong một phần riêng của mặt bằng và có lối tiếp cận ở phía tây. Các bản vẽ gọi đây cũng là khu nhà ăn. Ảnh chụp cho thấy một phòng lớn với những bàn được ghép thành hàng, ghế nhỏ xếp quanh và mặt sàn thoáng ở các cạnh. Mái nghiêng đi qua phía trên, tạo vùng cao ở một phía và thấp ở phía còn lại. Mặt kính cuối phòng nối không gian này với phần sân của khu đất.
Khu sử dụng chung không cần đi xuyên qua toàn bộ các giá sách để tiếp cận từ mọi vị trí. Những cửa và tuyến nối được đưa vào hệ phân chia hình vuông trong vòng tròn. Cầu thang dẫn lên tầng trên nằm gần vùng này, với vách và lan can sáng màu. Trên trần, đèn dài cùng những bộ phận kỹ thuật được đặt theo các đoạn cụ thể, thay vì làm một lớp trần phẳng che hết hình mái. Phần tường dưới mái giữ các mặt trắng lớn, còn những chỗ chuyển tiếp đưa người dùng trở về vùng hành lang và phòng đọc.
Tầng lửng và dải bàn đọc trên cao
Tầng trên chứa hành lang đọc cùng các phòng sử dụng nhiều mục đích. Một dải bàn dài chạy dọc mặt kính cao nhìn vào sân, với ghế đặt liên tiếp phía dưới. Từ đây, người đọc có tầm nhìn ngang qua phần cao của cây và mái phía đối diện. Sàn gỗ phân biệt vùng này với mặt sàn xám ở tầng dưới. Mặt trần vẫn đi theo mái, và các khung gỗ tiếp tục vươn lên cao dọc mặt kính.
Những phòng bên cạnh có mặt bằng khép hơn, với cửa hoặc vách cho phép sử dụng riêng. Có phòng đặt một ghế dài, có phòng dùng các ghế đôn thấp trên sàn. Cửa kính ở cuối cho thấy khung của mặt đứng hoặc không gian ngoài. Các ảnh tầng trên thể hiện những chiều sâu và cao độ trần khác nhau trong cùng vỏ mái. Cầu thang là điểm nối giữa các khu, còn hành lang sát kính tạo một tuyến nhìn liên tục xuống sân vườn ở giữa thư viện. Những phần này không trải thành một tầng kín phủ hết vòng tròn.
Sân vườn, tác phẩm và nhóm thực hiện
Sân vườn mở có cây trồng trong những vùng đất xen với mặt lát. Mặt kính của thư viện và các khung gỗ bao quanh sân ở nhiều cạnh. Một bệ thấp do Richard Venlet thực hiện đặt trong khu này. Từ ảnh chụp trong sân, có thể thấy dây và thanh nối ngang ở vùng cao, những thân cây ở giữa cùng bàn đọc phía sau kính. Phần mái dừng lại tại mép vườn, để bầu trời thành một mặt mở phía trên.
OFFICE phối hợp với Richard Venlet trong dự án; UTIL Struktuurstudies phụ trách kết cấu, hp engineers phụ trách kỹ thuật và Landinzicht thực hiện cảnh quan. Chủ đầu tư là chính quyền Sint-Martens-Latem. Diện tích được văn phòng ghi là 865 mét vuông. Công trình có các lối tiếp cận từ ngoài cho những phần hoạt động khác nhau, nhưng các phòng vẫn cùng nằm trong một đường bao tròn. Sân ở giữa, những giá đỡ mái và hình vuông bên trong là các bộ phận chính để nhận ra cách chia không gian của thư viện.
