Một ngôi nhà giữa rừng Matarraña
Solo House là nhà nghỉ tại vùng đồi Matarraña, thuộc tỉnh Teruel ở phía đông Tây Ban Nha. Công trình được phát triển từ năm 2012 đến năm 2017 cho chương trình Solo Houses của Christian Bourdais. Ngôi nhà nằm trên một phần cao nguyên có rừng, với những dãy núi tiếp tục phía xa. Đường tiếp cận đi qua cây; từ bên ngoài, chỉ từng phần của mái và các khối thiết bị xuất hiện giữa thân cây, thay vì một mặt nhà liên tục hướng về phía đường.
Vị trí xây dựng nằm sát vùng chuyển tiếp giữa mặt đất tương đối bằng và sườn dốc. Nhìn từ trên cao, đường tròn của công trình hiện rõ trong rừng. Khi đứng trên vành sàn, nền đất bên ngoài hạ thấp ở một số đoạn, mở tầm nhìn ra các lớp cây và núi. Ở những đoạn khác, thân cây nằm gần mái, với đất và bụi thấp tiếp tục sát mép bê tông. Cảnh quan bao quanh vì thế có khoảng cách thay đổi đối với từng phần của nhà.
Hai vành bê tông và một khoảng sân
Mặt bằng nhà được xác định bằng hai tấm bê tông hình vành khăn: một tấm làm sàn, một tấm làm mái. Hai vành có cùng bề rộng và đường bao tương ứng trên mặt bằng. Phần đất giữa hai mép trong được để thành sân mở, vẫn có cây, bụi thấp và các khoảng nền tự nhiên. Đường cong của mái và sàn tạo một hành lang có mái che chạy quanh sân, trong khi toàn bộ trung tâm tiếp xúc trực tiếp với bầu trời.
Hai mặt bê tông không bao kín bằng tường theo toàn bộ chu vi. Có những đoạn là phòng có kính, những đoạn là chỗ ngồi ngoài trời và những đoạn chỉ là lối đi qua cột. Trên mặt bằng, các không gian sử dụng được đặt trong cùng bề rộng của vành; phần sân không bị chia thành những phòng nhỏ. Trong ảnh nhìn từ hồ bơi, mép mái phía đối diện tiếp tục như một đường nằm ngang qua nền cây, đồng thời mặt dưới mái ở gần tạo một khung tối hơn phía trên tầm mắt.
Những hàng cột cắt qua đường tròn
Hệ đỡ mái gồm bốn khung thép thẳng đặt theo các dây cung của mặt bằng tròn. Bốn khung cùng mô tả một hình vuông có các góc để mở. Các cột màu tối nằm trên đường thẳng, trong khi mép mái phía ngoài và phía sân tiếp tục uốn cong. Bởi vậy khoảng cách từ cột đến mép bê tông thay đổi dọc mỗi khung. Từ sân, có thể thấy từng dãy cột và những góc mở giữa các nhóm không gian.
Những dây cung này xác định các phần nhà có sử dụng và các đoạn chuyển tiếp. Phần mặt bằng nằm giữa hàng cột thẳng và cung tròn phía ngoài có chiều sâu thay đổi; một mặt kính thẳng có thể đi cùng một lớp tấm trượt cong ở bên ngoài. Tại các góc giữa hai khung, đường đi dưới mái liên tục qua khoảng trống. Trong ảnh chụp từ phía hồ, cột thép mảnh hiện lên trước cửa kính và nền cây; mặt dưới mái bê tông vẫn được để nhìn thấy, với dấu ván khuôn và các mạch bề mặt.
Các lớp kính và tấm trượt cong
Ba khu ở được khép bằng kính gắn vào các khung thép và những cung tấm cong có thể trượt. Các tấm sử dụng polycarbonate cùng lớp nhôm giãn dạng lưới. Chúng chạy theo chu vi ngoài của vành, tạo những đoạn bao che có độ kín khác nhau. Khi một tấm được đẩy sang bên, khoảng mở hướng thẳng ra nền rừng. Khi tấm đi qua trước phòng, ánh sáng qua lớp vật liệu có lỗ và xuyên sáng khác với ánh sáng qua mặt kính trong.
Dãy ảnh khu bếp thể hiện cùng một không gian ở trạng thái mở và khép một phần. Tủ bếp bằng kim loại được đặt dưới mái, phía sau là mặt kính thẳng; bên ngoài, các tấm cong có thể che một phần hướng nhìn về rừng. Những vị trí này không làm thay đổi mặt sàn hay hệ cột. Tại phòng ngủ cũng có cách bố trí tương tự: giường và vách gỗ nằm trong dải mái, còn lớp bao phía ngoài thay đổi theo vị trí tấm trượt. Mép cong tiếp tục đi qua trước từng phần phòng.
Bếp, bàn ăn và phòng khách trên vành sàn
Không gian bếp và ăn sử dụng một phần của dải có mái che. Khối bếp kim loại thấp đứng tách khỏi mặt kính, với bồn và bề mặt thao tác ở phía trên. Đèn treo có chao nhỏ hạ xuống từ mái bê tông. Khi các lớp bao mở, cây và đất bên ngoài hiện ngay sau khối bếp; đường đi giữa đồ đạc và mép sàn không kết thúc bằng một bức tường đặc. Các thiết bị và hệ kỹ thuật được tập trung theo những vị trí cột của nhà.
Bàn ăn ngoài trời đặt ở một đoạn vành nhìn vào sân. Bàn tròn cùng ghế nhỏ đứng trên mặt bê tông, dưới mép mái cong; bên trong mép sàn là đất và cây thấp. Phòng khách sử dụng ghế và một lò sưởi đứng có ống thoát lên mái. Trong ảnh, vách gỗ phía sau đồ đạc phân định một phần khu ở, còn cửa kính vẫn cho thấy các dãy cột và cây của sân. Những đồ vật này nằm trong hệ mái và sàn chung, với khoảng hở còn lại cho tuyến đi vòng quanh.
Phòng ngủ và các góc mở
Khu ngủ nằm trong một cung khác của ngôi nhà. Giường được đặt giữa hai đường bao của vành, với tấm gỗ đứng ở đầu giường và mặt kính bên cạnh. Ảnh ở trạng thái mở cho thấy mép sàn cong ngay phía ngoài, nối tiếp đất rừng. Ở trạng thái khép, tấm trượt chắn bớt góc nhìn mà vẫn giữ nguyên vị trí đồ đạc và cột. Trần bê tông không bị che bằng một lớp trần riêng trong những góc nhìn này.
Các phòng không tạo một khối nhà đặc chiếm hết vòng tròn. Những góc hở giữa bốn khung thẳng cho phép đi từ mặt ngoài về sân qua dưới mái. Từ các vị trí đó có thể thấy phần phòng đối diện qua sân cây, đồng thời nhìn dọc mép mái đang đổi hướng. Ở bên ngoài vùng được kính bao, sàn vẫn là phần có thể sử dụng dưới mái che. Đường cong của sàn làm thay đổi khoảng trống trước mỗi mảng kính, nên hình dạng chỗ đứng ngoài phòng khác với hình chữ nhật của đồ đạc bên trong.
Hồ bơi nằm trong sân cây
Phần thứ tư của hệ khung làm thành một khu có mái cạnh hồ bơi. Bể nước nằm trong sân trung tâm, sát vành sàn của nhà; phía còn lại tiếp giáp cây và nền đất dốc. Mép sàn cạnh bể nối khu có mái với mặt nước, còn phần đất trong sân tiếp tục nâng lên phía cây. Trong ảnh chụp từ dưới mái, mặt nước phản chiếu mép bê tông và các cột ở phía đối diện. Bờ bể đi cùng một đoạn cong, còn cây được giữ ở những phần đất bên cạnh.
Những ghế nằm bằng lưới kim loại của Muller Van Severen đặt tại khu hồ. Các thanh và ô lưới nhỏ cho thấy nền sàn xuyên qua đồ vật, khác với khối đặc của mái bê tông. Bên cạnh các phòng có thể đóng, khu hồ có những khoảng hoàn toàn để mở ra phía sân và rừng. Từ đây, có thể nhìn qua nước, các bụi thấp và thân cây tới những phần nhà khác. Tuyến đi dưới mái tiếp tục qua khu này, nối hồ với các đoạn bàn ăn, bếp và phòng khách quanh cùng một khoảng sân.
Thiết bị trên mái và nhóm thực hiện
Khu đất không nối với các mạng hạ tầng thông thường. Hồ sơ thiết kế vì vậy bố trí các hệ phục vụ năng lượng và nước cho ngôi nhà ngay tại chỗ. Những thiết bị cần thiết được đặt trên mái trong các khối riêng biệt. Một số có dạng trụ, một số là hộp cao, nổi lên trên đường mái thấp. Từ sân và từ ngoài rừng đều có thể thấy những hình này; chúng nằm ngoài dải không gian ở phía dưới mái.
Pieter Vermeersch tham gia xử lý bề mặt các khối thiết bị, còn Richard Venlet và Muller Van Severen thực hiện những đồ vật cho ngôi nhà. Nhóm kiến trúc có Kersten Geers, David Van Severen, Jan Lenaerts và các cộng sự; UTIL Struktuurstudies phụ trách kết cấu. Các mặt cắt cho thấy quan hệ giữa hai tấm bê tông, khung đỡ và đất của cao nguyên. Trong những ảnh nhìn xa, mái tiếp tục là một vành thấp giữa cây; các thiết bị là những phần vượt cao lên khỏi vành đó.
