Bảo tàng tại quê hương Pierre Soulages

Musée Soulages được xây dựng tại Rodez, thành phố nơi họa sĩ Pierre Soulages sinh ra. Dự án phát triển từ việc Pierre và Colette Soulages trao tặng một bộ sưu tập lớn tác phẩm cùng tài liệu. RCR Arquitectes hợp tác với Passelac & Roques trong phương án được chọn năm 2008; bảo tàng mở cửa năm 2014.

Vị trí công trình ở phía bắc vườn Foirail, gần khu trung tâm lịch sử và những khu phát triển mới hơn của Rodez. Địa hình tại đây nhìn về cảnh quan ngoài thành phố và các dãy núi xa. Khi đặt bảo tàng, nhóm thiết kế xử lý đồng thời quan hệ với công viên ở một phía và sự thay đổi cao độ về phía còn lại.

Các khối nổi trên một phần đế dài

Tổng thể gồm năm khối nổi lên từ những phần đế kéo dài theo địa hình. Chúng không hợp thành một khối có cùng chiều cao trên suốt chiều dài. Khoảng giữa các khối để lại những hướng nhìn và những chỗ chuyển tiếp giữa công trình với cảnh quan. Người đi trong vườn có thể thấy qua một số khoảng mở về phía xa.

Mặt phía vườn giữ chiều cao tương đối thấp, trong khi phía bắc các khối hiện rõ hơn trên sườn đất. Cùng một tòa nhà vì thế có những tỷ lệ nhìn khác nhau tùy phía tiếp cận. Cách đặt các khối theo rìa vườn giữ một đường phát triển ngang, dù một số phòng bên trong cần chiều cao lớn hơn các phòng khác.

Bảo tàng nhìn qua hàng cây.Ảnh: Hisao Suzuki

Kích thước phòng gắn với loại tác phẩm

Bộ sưu tập không chỉ gồm những bức tranh theo một khổ thống nhất. Nó bao gồm tác phẩm trên giấy, tranh khổ lớn và tư liệu liên quan đến quá trình làm kính cho nhà thờ tại Conques. Những loại hiện vật đó cần các kích thước phòng và điều kiện trưng bày khác nhau.

Thiết kế trưng bày phân biệt các không gian thấp, có ánh sáng dịu cho đồ họa với các phòng rộng và cao hơn cho tác phẩm lớn hoặc các bản nghiên cứu kính màu. Phòng triển lãm tạm thời có tường sáng và ánh sáng từ trên cao. Sự khác biệt chương trình này được đặt trong một hệ công trình có nhiều khối, thay vì buộc mọi tác phẩm vào những phòng lặp lại hoàn toàn giống nhau.

Khối nhà và đường chân trời Rodez.Ảnh: Pep Sau

Ánh sáng trong trưng bày

Pierre Soulages tham gia sâu vào việc thảo luận điều kiện trưng bày. Hồ sơ thiết kế bảo tàng ghi nhận mối liên hệ giữa tính chất của tác phẩm với chiều cao và cách chiếu sáng từng phòng. Những phòng thấp dành cho tác phẩm trên giấy không có cùng yêu cầu với phòng chứa các khổ tranh lớn.

Các khoảng mở và tuyến đi trong bảo tàng cũng đưa cảnh quan trở lại giữa những đoạn xem tác phẩm. Nhờ đó, trải nghiệm không chỉ gồm các phòng kín liên tiếp. Cửa, khoảng nhìn và các đoạn chuyển tiếp nằm trong hệ khối nhà để người tham quan có thể nhận ra vườn, thành phố và địa hình bên ngoài ở những vị trí khác nhau.

Thép Corten ở mặt ngoài

Những bề mặt lớn được bao bằng thép Corten, loại thép có lớp oxy hóa bảo vệ hình thành khi tiếp xúc với thời tiết. Sắc nâu đỏ của vật liệu thay đổi theo bề mặt và điều kiện ánh sáng. Công trình không sử dụng màu sơn đồng nhất để giữ tất cả các khối ở một trạng thái hình ảnh cố định.

Mặt kính xuất hiện cùng những diện thép. Từ ngoài, các phần đặc xác định khối phòng và những phần mở làm hiện ra chiều sâu hoặc cảnh quan phía sau. Vật liệu thép được sử dụng trên các khối có độ cao khác nhau, nên sự thống nhất của tổng thể đến từ bảng vật liệu chung, còn sự thay đổi nằm ở kích thước, cách đặt khối và các khoảng giữa chúng.

Các thể tích vươn cao của bảo tàng.Ảnh: Pep Sau

Vườn Foirail và các thành phần hỗ trợ

Bảo tàng được đặt trong quan hệ với việc tổ chức lại vườn Foirail. Vườn không chỉ là vùng cây xanh làm nền cho một mặt tiền. Các đường đi, khoảng mở và vị trí công trình cùng tham gia vào cách nối trung tâm cũ với những khu vực mới hơn. Sự thay đổi địa hình cho phép một phía của nhà giữ thấp trong vườn, còn phía khác nhìn ra ngoài thành phố.

Công trình còn có những chức năng bổ trợ cho việc tham quan và sinh hoạt, trong đó có Café Bras. Các không gian đó nằm trong tổ hợp nhưng không đồng nhất với các phòng trưng bày bộ sưu tập. Tổng thể hoàn thành vì vậy gồm những thành phần có yêu cầu khác nhau: phòng cho tác phẩm, vùng chuyển tiếp, nơi đón khách và không gian liên quan đến khu vườn. Mỗi phần được đặt trong hệ khối dài theo sườn đất của bảo tàng.

Lối đi bên trong bảo tàng.Ảnh: Hisao Suzuki
Đọc thêm +