Nhà kho bên kênh
Sarphatistraat Offices được phát triển từ một kho vật tư y tế cũ bên kênh Singelgracht ở Amsterdam. Công trình hiện hữu có bốn tầng, xây gạch và tổ chức theo hình chữ U. Trong dự án thực hiện từ năm 1996 đến năm 2000, Steven Holl Architects cải tạo phần nhà cũ thành nơi làm việc cho tổ chức nhà ở Het Oosten, đồng thời thêm một khối sinh hoạt chung ở phía kênh. Khu làm việc và pavilion mới có những yêu cầu sử dụng khác nhau nhưng được nối thành một hệ không gian.
Nhà kho giữ lại hình dáng và chất liệu gạch quen thuộc. Khối thêm vào có vỏ đồng màu xanh, những ô mở lớn nhỏ và mặt bằng không đi theo nhịp cửa đều của nhà cũ. Nhìn từ bờ bên kia, đường tiếp giáp giữa hai giai đoạn xây dựng vẫn nhận ra rõ. Trong sân, mối quan hệ này được nhìn gần hơn qua sự thay đổi độ sâu cửa, vật liệu và cao độ các khối.
Những lớp không gian tiếp nối
Lối vào đi qua sân của công trình thế kỷ XIX rồi đến những không gian có mức độ mở tăng dần. Phần văn phòng giữ hệ tầng tương đối đều, trong khi pavilion chứa phòng họp, chỗ tập trung và những hoạt động có thể tiếp đón người ngoài. Khối mới vì thế có những khoảng cao, sàn lửng và vùng nhìn xuyên khác với cấu trúc phòng làm việc trong nhà cũ. Hai tính chất ấy gặp nhau ở đường đi nội bộ và các khoảng sân.
Pavilion không được chia thành những phòng kín có kích thước giống nhau. Các mặt phẳng sàn, trần và tường tạo những lớp nhìn chồng lên nhau; từ một vị trí có thể thấy phần phòng lớn phía dưới, ban công trong nhà và ánh sáng từ phía đối diện. Cầu thang nằm trong hệ không gian này, đưa người sử dụng qua các cao độ thay vì tách thành một lõi kín hoàn toàn.
Nhịp điệu và các lỗ mở
Holl liên hệ ý tưởng tổ chức pavilion với tác phẩm âm nhạc Patterns in a Chromatic Field của Morton Feldman. Trong thuyết minh thiết kế, liên hệ ấy nằm ở cách một trường gồm nhiều thành phần được biến đổi bằng nhịp lặp và sai khác. Ở công trình, cửa mở không tạo thành một mặt lưới đồng nhất: có ô lớn để nhìn ra ngoài, ô nhỏ phân bố trên bề mặt, và những khoảng rỗng sâu nối nhiều lớp vật liệu.
Một mô hình hình học xốp cũng được dùng để nghiên cứu quan hệ giữa khối đặc và phần bị lấy đi. Ý tưởng này xuất hiện trên các mặt khác nhau của pavilion, từ vỏ ngoài đến sàn lửng và trần. Mặt đứng nhìn từ kênh khá phẳng, nhưng những ô cửa có chiều sâu làm lộ các lớp phía sau. Sự thay đổi góc nhìn khiến các lớp lỗ mở lúc trùng nhau, lúc lệch nhau.
Đồng, gỗ và ánh sáng màu
Lớp ngoài bằng đồng và lớp trong bằng gỗ dán đục lỗ bao quanh các vùng sử dụng. Khoảng giữa các lớp chứa những thành phần phục vụ chiếu sáng và thông gió. Bởi vậy, bề mặt nhìn thấy trong phòng đồng thời che giấu một phần hệ kỹ thuật. Các ô xuyên qua lớp vỏ không chỉ khác kích thước mà còn khác vị trí tương đối, tạo những hình ảnh chồng lớp khi người xem di chuyển.
Ánh sáng màu xuất hiện trong khoảng giữa các bề mặt. L’Observatoire International, đơn vị thiết kế chiếu sáng, mô tả cách giấu nguồn sáng để người sử dụng chủ yếu nhận thấy tác động của ánh sáng lên các lớp đồng, bê tông và gỗ. Ban ngày, các cửa lớn và cửa mái đưa ánh sáng tự nhiên vào phòng. Ban đêm, những vùng sáng bên trong hiện qua mặt đứng và phản chiếu xuống kênh, làm thay đổi hình ảnh khối pavilion.
Phòng lớn và các cao độ nhỏ
Không gian chính có thể phục vụ các buổi họp và trình diễn, với bàn ghế đặt trong phòng lớn dưới những khoảng cao khác nhau. Các sàn lửng không phủ kín mặt bằng. Nhờ vậy, một số vùng vẫn giữ được chiều cao lớn và nhận ánh sáng từ mái, trong khi những vùng khác có trần thấp hơn. Ảnh nội thất cho thấy các cửa vuông lớn không nằm trên một đường ngang duy nhất mà phân bố theo những cao độ riêng.
Các vị trí ngồi và đường đi có quan hệ trực tiếp với những ô mở này. Ở tầng trên, tầm nhìn có thể hướng xuống phòng chính hoặc ra mặt nước; ở tầng dưới, những mặt sàn phía trên xuất hiện như các mảng nổi trong phòng. Bề mặt sáng màu bên trong phản xạ ánh sáng, trong khi các khoảng sâu và lớp đục lỗ tạo những vùng tối nhỏ trên cùng một trường nhìn.
Mép nước và phần đô thị được nối lại
Ở phía kênh, một lối đi bằng ván chạy dọc công trình được đưa trở lại sử dụng cộng đồng. Chi tiết này đặt pavilion trong quan hệ với tuyến đi bộ bên nước, bên cạnh chức năng văn phòng của chủ đầu tư. Khối mới vừa có mặt quay về sân nội bộ vừa có mặt quay ra kênh, nên công trình được tiếp cận bằng hai cách nhìn: từ chuỗi không gian bên trong và từ cảnh quan đô thị ở bên ngoài.
Bên dưới pavilion là chỗ đỗ xe cơ giới. Phía trên, các hoạt động tập trung, đọc và hội họp được bố trí quanh những khoảng mở đa dạng. Từ bờ kênh, phần giao tiếp với đô thị thể hiện qua mặt đồng đục lỗ và lối đi sát nước; từ trong phòng, nó hiện qua các cửa sâu nhìn ra dòng kênh. Nhà kho cũ, sân và khối mới cùng tham gia vào chuỗi sử dụng ấy.
