Bổ sung thư viện trong một khu trường có sẵn
Dự án tại khu Khoa Kinh tế và Quản lý ở Strasbourg gồm xây thư viện, căng tin và tổ chức lại một phần tòa nhà hiện hữu. XDGA đoạt giải nhất cuộc thi năm 2013. Hồ sơ hiện nay của văn phòng ghi giai đoạn dự án 2013–2022, trong khi hồ sơ kỹ sư kết cấu ghi 2013–2021. Đây là một công trình đã được thực hiện, gồm cả phần mở rộng lẫn cải tạo.
Khu trường có một khoảng sân bên trong, trước đó chủ yếu phục vụ hậu cần. Đó cũng là khoảng ngoài trời duy nhất của khu đất. Chương trình bổ sung đặt ra yêu cầu về diện tích mới, nhưng khoảng sân vẫn có khả năng trở thành nơi sinh hoạt chung. Phương án của XDGA tổ chức thư viện ở dưới một mặt sân được nâng một phần lên, thay vì đặt toàn bộ khối mới lên trên mặt sân hiện hữu.
Một tầng thư viện dưới mặt sân
Để bố trí thư viện, phương án loại bỏ những bộ phận không còn cần thiết, trong đó có một phần đỗ xe ít được sử dụng. Thư viện mới được tổ chức trên một tầng, nằm dưới bề mặt công cộng phía trên. Như vậy, phần diện tích dành cho đọc và làm việc được bổ sung đồng thời với việc tạo lại khoảng sân của trường.
Hai chức năng chiếm cùng một phạm vi mặt bằng nhưng ở hai cao độ khác nhau. Ở phía dưới là không gian thư viện cùng các phòng làm việc, phòng nhân viên và những phần phục vụ. Ở phía trên là mặt sân có thể tiếp cận từ khu trường. Quan hệ giữa chúng được thể hiện qua mặt cắt, các khoảng mở và đường dốc. Sân không còn chỉ là nền đất bao quanh tòa nhà; nó đồng thời là phần mái của thư viện được đưa vào dưới khoảng trống hiện hữu.
Căng tin và đường hậu cần trên cao
Căng tin được đặt trên mặt sân mới, trong một khối pavilion. Hình dạng của khối này liên quan đến đường vòng cần thiết để phương tiện giao hàng tiếp cận sân. Đường hậu cần vẫn có vị trí trong tổ chức công trình sau cải tạo. Mặt bằng và mặt cắt phối hợp giữa hoạt động của căng tin, phần sân ngoài trời và tuyến phục vụ.
Pavilion không lấp đầy toàn bộ mặt sân. Một khoảng rỗng lớn xuyên qua khối, liên hệ với tầng thư viện bên dưới. Phần sân có đoạn nâng dần lên, tạo sự thay đổi cao độ quanh công trình mới. Trong bản vẽ tầng trên, các thành phần được phân biệt gồm căng tin, sân hiên, đường giao hàng và khu sảnh thư viện. Tổ chức ấy đưa hoạt động ăn uống lên gần khoảng ngoài trời, trong khi thư viện nằm dưới nhưng vẫn tiếp xúc với ánh sáng qua những vị trí được mở trong mặt sân.
Ba cách đưa ánh sáng xuống thư viện
Thuyết minh của XDGA nêu ba thành phần đưa ánh sáng tự nhiên xuống tầng thư viện. Thành phần thứ nhất là khoảng rỗng lớn xuyên qua pavilion. Thành phần thứ hai gồm ba giếng sáng có hình thức gắn với các băng ghế trên sân. Thành phần thứ ba là phần mặt sân nâng dần ở phía trước, để tầng thấp có thêm vùng tiếp xúc với bên ngoài.
Các cửa lấy sáng vì thế không tập trung thành một mặt kính duy nhất ở một cạnh công trình. Chúng phân bố qua những bộ phận của không gian phía trên. Giếng sáng vừa thuộc mái thư viện vừa xuất hiện trong thiết bị của sân trường. Khoảng rỗng của pavilion nối hai cao độ, còn đoạn sân dốc làm thay đổi quan hệ giữa mặt đất và mặt ngoài tầng thấp. Mỗi phần cung cấp một kiểu tiếp xúc khác nhau giữa không gian đọc bên dưới với bầu trời và sân phía trên.
Mở sảnh cũ thành không gian ba tầng
Bên trong tòa nhà hiện hữu, dự án tổ chức lại một tuyến không gian được gọi là đường phố trong nhà. Một số phần sàn được tháo dỡ để tạo sảnh cao ba tầng. Khoảng mở mới đưa ánh sáng đến nhiều mức sàn và kết nối những bộ phận vốn nằm trên các tầng khác nhau.
Trong sảnh, quầy tiếp nhận, khu chờ của sinh viên và một cầu đi bộ treo trở thành các thành phần hiện diện trong cùng một không gian cao. Việc cải tạo không chỉ bổ sung phòng mới mà thay đổi quan hệ giữa những phần đã có. Các tầng vẫn chứa lớp học, phòng làm việc và các chức năng của khoa, nhưng được liên hệ qua khoảng sảnh rộng hơn theo chiều đứng. Cầu đi bộ tiếp tục đảm nhiệm đường nối ở cao độ trên, trong khi phần sàn được mở tạo tầm nhìn giữa các mức sử dụng.
Hệ chương trình quanh thư viện và sảnh
Bản vẽ của dự án phân biệt khu lớp học, phòng nghiên cứu và giảng viên, các không gian dành cho hội sinh viên, khu làm việc và phần phục vụ thư viện. Những nhóm này nằm quanh hệ sảnh, đường trong nhà và các lối tiếp cận mới. Tầng thư viện có cả nơi đọc lẫn các phòng làm việc, văn phòng nhân viên và lưu trữ; nó không chỉ là một phòng lớn nằm dưới sân.
Phần đỗ xe, khu kỹ thuật và đường phục vụ cũng được thể hiện riêng trong mặt cắt. Chúng tiếp tục thuộc hoạt động của khu trường, nhưng không chiếm toàn bộ khoảng sân như trước. Dự án kết hợp hai thao tác tại hai vị trí: đưa một chương trình mới xuống dưới mặt ngoài trời và mở một khoảng cao trong công trình cũ. Các không gian học tập, ăn uống, tiếp nhận và đi lại được kết nối qua hệ cao độ đã điều chỉnh của toàn khu.
