Từ dây chuyền làm bia đến cơ sở văn hóa
Tacktoren nằm trên đảo Buda ở Kortrijk, trong khu vực từng có nhà máy bia Tack. Theo hồ sơ di sản Flanders, tháp được xây năm 1948 theo thiết kế của Gernay, phục vụ quá trình làm lạnh, lên men và lưu trữ bia. Nó có khung bê tông cùng tường gạch chèn. Vị trí cao của các tầng liên quan trực tiếp đến dây chuyền sản xuất: bia được đưa lên phần trên của tháp trước khi trải qua các công đoạn tiếp theo.
Nhà máy dừng sản xuất năm 1962; một phần các nhà xưởng cũ bị tháo dỡ sau đó. Đến giai đoạn 1994–1999, Stéphane Beel và Lieven Achtergael thực hiện việc chuyển tháp thành cơ sở sản xuất nghệ thuật. Hồ sơ di sản ghi giai đoạn cải tạo 1994–1998, còn danh mục của văn phòng dùng mốc hoàn thành 1999. Mốc 1999 là thời điểm hoàn thành cải tạo, không phải năm xây tháp công nghiệp ban đầu.
Giữ những không gian có sẵn trong tháp
Phương án giữ cấu trúc chính và các phòng có kích thước, chiều cao khác nhau. Những đặc điểm vốn sinh ra từ sản xuất công nghiệp trở thành điều kiện cho hoạt động mới. Thay vì chia lại toàn bộ các tầng thành phòng nhỏ đồng nhất, nhóm thiết kế tập trung phần bổ sung vào một cạnh của tháp. Nhờ đó, diện tích bên trong mỗi tầng không bị chiếm thêm bởi một lõi giao thông mới nằm giữa phòng.
Sự khác nhau giữa các tầng vẫn thấy trong tài liệu vận hành hiện nay của BUDA: các phòng tập có diện tích và chiều cao riêng, với mặt sàn bê tông hoặc sàn gỗ. Căn phòng dưới thấp có cửa lớn hướng ra vườn để hỗ trợ đưa đồ vào, trong khi một số tầng trên sử dụng sàn dành cho múa. Các thông số vận hành hiện tại không nhất thiết trùng với cách bố trí ngay sau cải tạo, nhưng cho thấy việc sử dụng từng phòng như những đơn vị độc lập vẫn tiếp diễn.
Dải phụ trợ chạy suốt chiều cao
Can thiệp chính là một dải rộng khoảng ba mét, kéo dài theo một cạnh và toàn bộ chiều cao tháp. Dải này chứa cầu thang, thang vận chuyển hàng và khu vệ sinh. Các hoạt động cần lặp lại ở nhiều tầng được đưa vào cùng một phần mới. Nhờ vậy, phòng chính tại mỗi tầng tiếp xúc với hệ thống giao thông mà không phải nhường thêm nhiều diện tích cho đường đi bên trong.
Trong ảnh nhìn từ vườn, khối bổ sung có vỏ kính, khác với tháp gạch và bê tông phía sau. Các đường ngang của sàn và các đoạn thang hiện qua lớp kính, làm cho chiều cao công trình được đọc theo từng tầng. Dải mới không che phủ cả tháp. Từ những góc nhìn khác, vẫn có thể phân biệt phần công nghiệp cũ, mái và tường xung quanh với lớp giao thông được thêm vào trong lần chuyển đổi công năng.
Một sảnh theo phương đứng
Nhóm thiết kế mô tả phần thêm như một sảnh đứng. Tên gọi này liên quan đến cách các tầng gặp nhau ở cầu thang và khoảng đệm. Từ một phòng, người sử dụng có thể đi ra dải giao thông rồi tiếp cận tầng khác mà không xuyên qua hoạt động đang diễn ra ở phòng bên cạnh. Thang hàng được đặt cùng dải phụ trợ để việc đưa thiết bị lên cao không phải dựa hoàn toàn vào cầu thang bộ.
Ảnh chụp bên trong cho thấy hành lang kính dài, lan can và các chiếu nghỉ nối tiếp. Từ đây nhìn ra cây và khoảng đất quanh tháp; chiều sâu của khung cửa tạo các lớp song song với mặt đứng. Sảnh đứng còn có thể chứa những hoạt động bổ sung cho phòng chính. Khả năng này được nêu trong thuyết minh thiết kế, nhưng không có nghĩa mọi đoạn hành lang đều được định sẵn thành phòng biểu diễn hay nơi trưng bày độc lập.
Lớp kính và khối xây công nghiệp
Bề ngoài công trình giữ sự phân biệt giữa vật liệu cũ và mới. Phần tháp có bề mặt đặc và tỷ lệ đứng rõ rệt. Dải kính làm lộ các cấu kiện, khoảng sàn và chuyển động bên trong. Ở dưới thấp, những công trình gạch và các vòm cũ vẫn xuất hiện trong ảnh toàn cảnh. Tháp không đứng trên một nền trống hoàn toàn mà nằm giữa các dấu tích của cơ sở sản xuất trước đây và phần đất đã chuyển sang hoạt động văn hóa.
Các bức ảnh Hisao Suzuki ghi lại công trình sau cải tạo từ đường tiếp cận, vườn và bên trong dải giao thông. Số góc chụp trong bộ tư liệu không nhiều, nhưng mỗi ảnh thể hiện một phần khác nhau: chiều cao tháp, mặt bên kính, quan hệ với các khối thấp, hoặc độ dài hành lang. Không gian tập luyện không được suy đoán từ mặt đứng; chức năng các phòng được đối chiếu với thuyết minh và thông tin vận hành của đơn vị sử dụng.
Tacktoren trong hệ thống cơ sở của BUDA
Công trình hiện được BUDA giới thiệu dưới tên Budatoren và dùng cho các chương trình lưu trú, nghiên cứu, tập luyện của nghệ sĩ biểu diễn. Nó thuộc một hệ thống địa điểm gồm cả Budascoop và các không gian làm việc khác trên đảo Buda. Những hoạt động có khán giả và quá trình chuẩn bị tác phẩm vì thế không nhất thiết diễn ra trong cùng một tòa nhà. Tháp cung cấp các phòng làm việc trong mạng lưới này.
Hồ sơ cải tạo ghi kết cấu do Guy Mouton phụ trách, hệ thống kỹ thuật do Boydens thực hiện. Trong nhóm Beel & Achtergael có Isabelle Dierickx cùng các cộng sự tham gia. Việc chuyển đổi không xóa tên gọi gắn với nhà máy bia; Tacktoren vẫn được dùng khi nói về lịch sử kiến trúc, còn Budatoren xuất hiện trong hoạt động hiện tại. Hai tên gọi chỉ cùng công trình ở những ngữ cảnh khác nhau, nối lịch sử sản xuất công nghiệp với quá trình sử dụng cho nghệ thuật.
