Một cầu nối trong khu Quốc hội
Tondo là cầu đi bộ giữa hai tòa nhà của Quốc hội Liên bang Bỉ ở trung tâm Brussels. Công trình nối khối nhà của Hạ viện với tòa Forum ở bên kia phố. OFFICE nhận công việc qua cuộc thi năm 2017 và phát triển dự án đến năm 2020. Cầu nằm trên cao độ các tầng làm việc, bắc qua đường phố có vỉa hè, xe cộ và những mặt nhà đứng sát nhau. Đây là một tuyến đi trong khu cơ quan, với đường phố công cộng tiếp tục ở dưới.
Ở đầu này, cầu chạm vào một mặt đứng lịch sử có các ô cửa cao và nhiều chi tiết đá. Đầu kia là công trình mới hơn với cách chia cửa khác. Vành tròn được đặt giữa hai mặt nhà, không kéo dài thành một khối sảnh ở mặt đất. Khi nhìn dọc phố từ xa, phần kim loại phản chiếu tạo một dải sáng nằm ngang trên nền kiến trúc. Từ một vị trí khác, mặt dưới cầu và khoảng trống giữa vành hiện ra phía trên tuyến đường.
Vành tròn và hai điểm nối
Mặt bằng Tondo có dạng vành khuyên, với một khoảng rỗng ngoài trời ở giữa. Tên cầu liên quan đến các tác phẩm tròn trong nghệ thuật Phục hưng. Hai đầu kết nối được đặt tại những điểm tiếp tuyến của vành đối với hai tòa nhà. Người sử dụng đi theo đường cong quanh khoảng rỗng, thay vì vượt qua phố bằng một đoạn thẳng ngắn nhất. Hình học của cầu vì vậy tạo thêm chiều dài di chuyển trong khoảng cách ngắn giữa hai mặt đứng.
Từ phía dưới, mép ngoài của vành che phần lớn tầm nhìn vào bên trong. Khoảng rỗng ở giữa cho thấy bầu trời và một phần của mặt nhà phía đối diện. Mái cùng sàn đi bộ đều chạy theo đường cong nhưng không nằm song song hoàn toàn do sàn phải xử lý chênh cao. Những điểm cầu tiếp vào tòa nhà vẫn có hình dạng và chiều rộng riêng; chúng không biến hai mặt đứng thành một bề mặt thống nhất. Các bản vẽ thể hiện đường tròn như một phần bổ sung giữa những cấu trúc đã có.
Đường dốc giữa hai tầng có cao độ khác nhau
Hai tầng mà cầu nối có cao độ khác nhau. Hồ sơ dự án mô tả chênh lệch khoảng 90 centimét và độ dốc tuyến đi là 4 phần trăm. Với chiều dài vượt phố ngắn, một hành lang thẳng sẽ cần dốc lớn hơn; đường vòng tròn cho phép kéo dài quãng đi. Trên mặt cắt, sàn nâng dần từ một đầu nối sang đầu còn lại, trong khi phần mái giữ hình dạng của một kết cấu vòng liên tục.
Độ dốc chạy theo tuyến đi quanh khoảng rỗng. Nhìn từ trong, một đoạn sàn ở phía đối diện hiện qua kính tại cao độ khác với đoạn đứng gần. Đường chân tường và tay vịn cũng tiếp tục theo độ dốc này. Các tấm kính được chia thành nhiều phần để đi cùng đường cong; tại các mạch có thể nhận ra sự thay đổi từng đoạn. Trong ảnh có người đi, tuyến dốc vẫn là một hành lang đủ rộng cho hai người bên nhau ở vùng đang được chụp, không có thang bậc nằm giữa đường.
Mái thép làm bộ phận chịu lực chính
Bollinger+Grohmann phụ trách kết cấu cho Tondo. Phần mái được tạo bằng hệ thép hộp, với các sườn tăng cứng bố trí theo lực tác dụng. Những bộ phận thép chế tạo sẵn được ghép trên công trường. Kết cấu mái tựa vào hai tòa nhà mà cầu nối, tạo hệ đỡ cho cả phần sàn phía dưới. Nhìn từ đường, người đi không thấy một dãy trụ mới hạ xuống vỉa hè để chống cầu.
Sàn được treo từ mái bằng những thanh kim loại mảnh. Những thanh này sơn trắng, đứng tại các vị trí của mặt kính phía trong. Nhờ hệ treo, phần mép sàn có thể giữ chiều dày nhỏ so với độ cao toàn cầu. Chi tiết kết nối dưới cho thấy quan hệ giữa thanh treo, mép sàn và chân kính; chi tiết trên nối thanh vào cấu tạo mái. Các mối nối không được biến thành những cột lớn trong hành lang. Phần nhìn thấy ở phía trong chủ yếu là mặt trần sáng, kính và các thanh đứng mảnh.
Mặt kính quanh khoảng rỗng giữa cầu
Phía quay vào tâm vành là một lớp kính cong. Từ hành lang có thể nhìn qua khoảng rỗng tới một đoạn cầu khác và mặt nhà phía sau. Các khung đứng chia kính thành những tấm liên tiếp. Ở một số góc ảnh, khung kính và thanh treo chồng lên nhau; ở góc khác có thể phân biệt phần đỡ sàn với đường nối giữa các tấm. Mép kính tiếp vào sàn tại một đường liên tục chạy theo đường cong.
Khoảng rỗng trung tâm không có mái che. Ánh sáng trời đi vào từ phía trên, chiếu tới kính và sàn ở mặt trong. Khi nắng trực tiếp, các thanh đứng tạo bóng trên mặt đi bộ; những phần bị mái che vẫn tối hơn ở phía sát tường ngoài. Từ một đầu hành lang, đường cong khuất dần phần ở xa nên người đi chỉ thấy một đoạn của tuyến. Khi di chuyển, các mặt nhà qua kính thay đổi vị trí tương đối với mép mái và mép sàn bên đối diện.
Lớp kim loại phản chiếu về phía phố
Mặt ngoài cầu được phủ bằng các tấm thép không gỉ đánh bóng. Những tấm đứng ghép liên tiếp tạo một bề mặt cong phản chiếu các tòa nhà xung quanh. Nhìn từ một đầu phố, ô cửa và màu đá của mặt nhà cũ xuất hiện trên thân cầu; từ đầu kia, các mảng sáng và tối của khối Forum thay đổi theo góc nhìn. Bề mặt không phải là một cửa sổ trong suốt liên tục quay ra đường phố.
Sự phản chiếu có thể bị chia nhỏ tại các mạch tấm và thay đổi theo độ cong. Trong ảnh chính diện, một phần màu trời và những đường đứng của các cửa được kéo qua bề mặt cầu. Mép dưới của khối kim loại đồng thời đi theo đường sàn dốc. Trên nền phố có nhiều chi tiết, đường bao ngoài của Tondo vẫn hiện thành một dải có chiều cao rõ. Phần kính quay vào trong có tính chất khác: nó cho phép nhìn qua khoảng rỗng thay vì phản lại một mặt đứng nằm sát ngay phía ngoài.
Bề mặt phía trong và những đoạn chuyển tiếp
Hành lang dùng sàn xám, trần sáng màu và một vách ngoài kín. Tay vịn chạy thấp dọc tường, tiếp tục theo đường cong của tuyến đi. Các thiết bị trên trần có dạng tròn nhỏ, không tạo thêm một hàng đèn treo giữa hành lang. Mặt ngoài bằng kim loại đánh bóng và mặt trong sáng màu được nối tại mép mái, nơi bề mặt trên của khoảng rỗng giữ một đường liên tục trong các góc nhìn.
Ở hai chỗ tiếp vào tòa nhà, đường cong dẫn tới các cửa và lối đi sẵn có. Những chỗ này đưa người dùng trở về hệ phòng và hành lang của mỗi khối cơ quan. Trong ảnh nhìn từ một đoạn dốc, người đứng phía đối diện hiện qua lớp kính cong ở cao độ khác. Về phía ngoài, tường kín che một phần lớn cảnh phố ở tầm mắt; về phía trong, mặt đứng lịch sử vẫn có thể được nhìn thấy xuyên qua khoảng rỗng. Hai hướng bao quanh cùng một sàn có các điều kiện nhìn khác nhau.
Kỹ thuật, diện tích và hồ sơ thực hiện
OFFICE ghi diện tích công trình khoảng 110 mét vuông. Nhóm thiết kế có Kersten Geers, David Van Severen, Stefaan Jamaer, Bert Rogiers và những cộng sự khác; Bollinger+Grohmann thực hiện kết cấu, hp engineers phụ trách hệ kỹ thuật. Phần chế tạo thép, lắp dựng mái và hệ thanh treo phải phối hợp với hai điểm tựa trong những tòa nhà hiện hữu. Các bản vẽ chi tiết tập trung vào những mối nối ở mép trên và dưới của thanh treo.
Tondo được ghi nhận trong hồ sơ EUmies Awards năm 2022 và nhận giải xây dựng thép cùng năm ở hạng mục cấu kiện chuyên biệt. Những ảnh chụp từ hai đầu phố cho thấy công trình trong mạng đường hẹp của trung tâm Brussels, với xe và người đi bộ vẫn qua phía dưới. Khi đứng gần hơn, có thể nhìn lên mặt dưới, vành kính và khoảng trời giữa cầu. Dù chỉ nối một khoảng cách ngắn, cấu tạo của công trình bao gồm cả đường dốc, mặt mái chịu lực, sàn treo và hai hệ mặt đứng.
