Thay thế nhà hỏa táng cũ
Meiso no Mori được xây trong khu nghĩa trang công viên của thành phố Kakamigahara, thay cho một cơ sở hỏa táng đã xuống cấp. Khu đất có cây và địa hình cao phía nam, còn mặt bắc nhìn ra hồ. Chương trình gồm những không gian thực hiện nghi lễ, chờ đợi và các khu kỹ thuật phục vụ hỏa táng. Công trình được thiết kế từ năm 2004 và hoàn thành vào năm 2006.
Toyo Ito không tổ chức công trình như một khối hộp đặc có mái đặt riêng ở phía trên. Một mặt bê tông rộng uốn lên xuống trên các phòng, hạ thấp ở rìa rồi nâng lên tại những phần khác. Nhìn qua mặt hồ, đường mái và bóng phản chiếu làm thành hai lớp cong. Khối nhà vẫn có những vùng kín cần thiết cho hoạt động bên trong, nhưng hình ảnh phía công viên được xác định trước hết bởi mái và kính.
Mái được phát triển cùng kỹ sư
Nhóm kiến trúc làm việc với Mutsuro Sasaki để phát triển một vỏ bê tông cốt thép có dạng tự do. Quá trình tìm hình gồm nhiều vòng phân tích, trong đó những điều chỉnh về ứng suất và biến dạng tác động trở lại hình học mái. Các sơ đồ thiết kế thể hiện những vùng cao thấp và sự phân bố nội lực, cho thấy bề mặt cuối cùng được xác định qua tính toán cùng với yêu cầu không gian.
Trong thuyết minh, Ito mô tả mái bằng hình ảnh những đám mây trôi trên cảnh quan. Đó là cách ông nói về ý định của phương án; bộ phận được xây dựng là một hệ vỏ chịu lực bằng bê tông. Đường cong của nó có những đỉnh và hõm khác nhau, với mép mái thay đổi liên tục quanh nhà. Từ vị trí người đi bộ, phần đua ra tạo các vùng có chiều cao khác nhau trước cửa và dọc mặt kính.
Cột, lõi và các phòng nghi lễ
Bốn lõi kết cấu và mười hai cột hình nón được bố trí dưới mái. Các không gian nghi lễ được sắp xếp trong hệ điểm tựa này, thay vì buộc mọi phòng theo một lưới cột vuông đều. Cột thu nhỏ dần về phía dưới và nối vào bề mặt mái bằng vùng chuyển tiếp cong. Vì thế, ở nhiều góc nội thất, khó chỉ ra một đường gãy nơi cột kết thúc và trần bắt đầu.
Các phòng không hoàn toàn mở vào nhau. Những vùng phục vụ và kỹ thuật có giới hạn riêng; phòng chờ, sảnh và các khu nghi lễ cũng được phân biệt bằng vách, cửa và đồ đạc. Tại những vị trí nhìn ra hồ, kính tạo một mặt bao nhẹ hơn các khối đặc phía sau. Mặt bằng và mặt cắt cho thấy mái chung bao phủ những điều kiện sử dụng khác nhau, từ nơi nhiều người tụ họp tới các vùng công việc cần tách khỏi tuyến đi của gia đình.
Mặt kính và cảnh quan hồ
Những bức kính lớn nằm dưới mái ở phía công viên. Trong ảnh sảnh, cây và mặt nước xuất hiện qua lớp kính, còn bóng của mép mái kéo dài trên nền. Khung kính tạo những nét đứng mảnh, khác với hình cong rộng của trần. Ở những đoạn tường đặc, vật liệu và ánh sáng thay đổi, đánh dấu ranh giới của các phòng có yêu cầu kín hơn.
Bên ngoài, hồ nước giữ một khoảng nhìn thoáng tới mặt đứng. Từ bờ đối diện, các bộ phận kỹ thuật không chiếm toàn bộ hình ảnh nhà, trong khi những cột và mảng kính phía trước vẫn hiện rõ dưới mái. Tại một số vị trí, cây phản chiếu trên kính làm lớp bao trở nên khó phân biệt với cảnh quan phía sau. Điều này thay đổi theo hướng nắng và góc đứng, còn mép bê tông vẫn là đường xác định giới hạn vật lý của phần có mái che.
Ánh sáng dưới một bề mặt liên tục
Mặt dưới mái đồng thời là trần của nhiều không gian. Ánh sáng tự nhiên đi vào theo chiều ngang qua kính; các nguồn sáng gián tiếp bổ sung độ sáng lên bề mặt cong. Những hõm và chỗ nâng cao vì vậy được nhận ra bằng sắc độ, thay vì bằng một mạng đường chia trần. Trong ảnh nội thất, vùng trần gần kính sáng hơn, còn những phần sâu phía sau có ánh sáng dịu và tập trung hơn.
Cột màu trắng và trần trắng có sự liên tục về vật liệu nhìn thấy. Các mảng tường màu ấm, ghế chờ và mặt sàn nằm thành những lớp thấp bên dưới, giúp nhận ra kích thước sử dụng của từng phòng. Tại phòng nghi lễ kín, cách bố trí ánh sáng và điểm nhìn có tính tập trung hơn sảnh. Sự khác nhau giữa các khu không chỉ đến từ đường mái mà còn từ mức độ mở, chiều cao và vị trí đồ đạc bên trong.
Mưa, mép mái và những chỗ dừng
Các cột hình nón chứa đường thu nước mưa. Bộ phận dẫn nước vì vậy đi vào trong điểm tựa của mái, thay vì tạo một hàng ống riêng trước mặt kính. Cấu tạo này gắn hình thức cột với yêu cầu vận hành của một bề mặt cong có nhiều vùng nước tập trung. Từ bên ngoài, phần mép mái vẫn được nhìn như một đường mảnh chạy qua các cao độ khác nhau.
Dưới những đoạn đua mái, người tới công trình có một vùng chuyển tiếp trước khi đi vào phòng. Các ảnh nhìn dọc chu vi cho thấy một bên là kính hoặc vách, bên kia là cây, hồ và sân. Tuyến đi ngoài trời này không giống điều kiện tập trung của phòng nghi lễ bên trong. Một mái chung bao phủ cả hai, nhưng kính, tường và cách bố trí cửa giữ ranh giới sử dụng rõ ràng giữa không gian chờ, khu nghi lễ và cảnh quan công viên bao quanh.
