Ngôi nhà trong rừng thông thấp
Villa Toivonen nằm trên đảo Singö, trong khu vực Norrtälje của Thụy Điển. Mặt đất quanh nhà có thông thấp, rêu và các tảng đá. Biển ở gần nhưng không hiện trực tiếp ở cao độ nền rừng. Nhóm thiết kế mô tả sự khác biệt giữa nghe thấy biển và nhìn thấy biển như một phần bối cảnh của dự án. Khối nhà hoàn thiện có hai tầng, với hình chữ nhật dài và lớp ván gỗ sáng ở mặt ngoài.
Dự án được thực hiện từ năm 2016 đến 2019. Ảnh chụp từ trên cao cho thấy công trình nằm trong một khoảng trống giữa cây, với các đảo đá và mặt nước trải ra phía xa. Tại cao độ đi bộ, thân cây che một phần đường nhìn; khi lên trên nhà, cảnh quan mở ra qua tán. Các phòng và sân không chỉ nằm trên một mặt nền duy nhất mà nối với nhau qua nhiều cao độ, thể hiện rõ ở các mặt cắt dọc và ngang.
Những ô cửa lớn trên khối gỗ
Mặt đứng gồm các ô mở lớn lặp theo nhịp trong một lớp tường ốp ván đứng. Hồ sơ thiết kế ghi kích thước ô điển hình khoảng ba mét mỗi chiều. Các ô ở tầng dưới và tầng trên có tỷ lệ gần nhau, trong khi những phần gỗ đặc giữ khoảng cách giữa chúng. Không phải tất cả ô đều có cùng cách sử dụng: có ô là cửa ra sân, có ô nằm trước chỗ ngồi hoặc phòng ngủ.
Trên ảnh nhìn chéo, khối nhà vẫn giữ một đường mái gần nằm ngang. Một cầu thang ngoài trời đi chéo trước đầu hồi tạo hình khác với nhịp cửa đứng. Phần gỗ ngoài nhà có sắc bạc nhạt, còn gỗ ở các khung và trong phòng giữ màu ấm hơn. Các đường ván kéo qua phần tường giữa hai tầng; mặt kính có lúc phản chiếu cây, có lúc để thấy chiều sâu của phòng tùy vị trí và góc nhìn của máy ảnh.
Tầng dưới dành cho các phòng riêng
Lối vào từ rừng dẫn tới tầng có các phòng ngủ và phòng tắm. Mặt bằng chia tầng này thành một số phòng riêng dọc chiều dài khối nhà, với cầu thang và các không gian phụ ở phần giữa. Mỗi phòng có những ô cửa riêng hướng ra cảnh quan gần nền. Các mặt ngăn và cửa phòng tạo tuyến đi có ranh giới rõ, khác với khoảng sinh hoạt chung mở hơn ở phía trên.
Một phòng ngủ có cửa kính mở về khoảng hiên ốp gỗ, với mặt gỗ chạy từ vách lên trần hiên. Từ đó có lối ra phần bể ngoài nhà. Khung cửa có chiều sâu, nằm giữa các lớp tường và gỗ. Nền bên ngoài thấp hoặc cao hơn tùy vị trí, nên bậc và hiên xuất hiện ở những ngưỡng khác nhau. Qua cửa, cây vẫn ở gần mặt đứng. Tầng phòng riêng vì thế tiếp xúc với phần cảnh quan có thân cây và mặt đất, trong khi không gian trên cao nhận một tầm nhìn khác.
Cầu thang trong nhà và khoảng mở giữa tầng
Cầu thang bên trong đặt gần giữa chiều dài, nối vùng phòng riêng với tầng sinh hoạt. Trên mặt bằng tầng trên, một khoảng mở cạnh thang tạo mép sàn có lan can. Ảnh phòng khách cho thấy lan can bằng lưới kim loại sáng nằm giữa những đồ gỗ và nền nhà. Khoảng mở không được bịt thành một tủ hay phòng kín, nên có thể nhận thấy quan hệ giữa hai cao độ ngay trong vùng sinh hoạt chung.
Khi đi lên, tầm nhìn đổi từ các mặt tường và cửa phòng sang một chuỗi cửa lớn ở cả hai bên. Phần sàn tầng trên không nằm ngang hoàn toàn từ đầu này tới đầu kia; các bậc nhỏ tiếp tục chia các hoạt động. Cầu thang đứng trong hệ ấy như một đoạn chuyển cao độ rõ hơn, còn những bậc thấp phân biệt các vùng trong cùng tầng. Mặt cắt dọc thể hiện cả cầu thang giữa nhà và các đường sàn thay đổi liên tiếp.
Bếp, bàn ăn và phòng khách theo một chuỗi
Tầng trên là một không gian chung có các phần nền giật bậc. Bếp, khu ăn và chỗ tiếp khách nối theo chiều dài, không bị chia thành ba phòng bằng những vách kín. Những khối tủ đặt sát đầu hoặc cạnh nhà, để lại các ô cửa lớn và lối đi ở giữa. Ảnh chụp dọc phòng cho thấy bàn ăn, ghế bành và cửa ở đầu xa cùng nằm trong một chuỗi nhìn xuyên.
Các bậc sàn thay đổi cao độ giữa những khu vực đặt đồ. Chúng chạy ngang chiều rộng phòng, trong khi trần phía trên giữ đường gần phẳng. Tường sáng màu, sàn gỗ và rèm tạo bề mặt liên tục qua các phần. Những cửa hai bên có nhịp tương ứng với các vùng ngồi và ăn; từ mỗi vị trí có thể nhìn ra một đoạn rừng khác. Một số cửa mở về phía sân ở đầu nhà, nơi chuỗi sinh hoạt bên trong tiếp tục ra ngoài trời.
Sân phía nam và các cầu thang bên ngoài
Ở một đầu của tầng sinh hoạt là sân nhìn về phía nam, đối diện các tán cây. Nó nằm cùng chuỗi với phòng bên trong nhưng có mặt trời và không khí ngoài trời trực tiếp. Từ sân, một cầu thang đi xuống phần bể thấp hơn. Một cầu thang khác dẫn lên mái. Hai hướng đi này liên hệ ba cao độ khác nhau, chứ không chỉ nối sân với một đường vào duy nhất trên mặt đất.
Cầu thang lên mái nằm ngoài đầu hồi, với các thanh kim loại và mặt bậc hiện rõ trước tường gỗ. Qua ảnh nhìn dọc bể, đường chéo của thang cắt qua nhịp cửa chữ nhật của nhà. Phần bể chạy ở thấp hơn, có mặt nước dài nằm giữa các mép xây. Những lối ra và bậc không che toàn bộ tường bên ngoài; khoảng gỗ đặc và cửa phía sau vẫn nhìn thấy giữa hệ thanh mảnh của cầu thang.
Mặt nước sát khối nhà
Bể ngoài nhà nằm dưới cao độ sân trên, sát một phần đầu hồi. Trong ảnh, nước phản chiếu mặt gỗ và cầu thang, còn cây và đá tiếp tục bao quanh mép ngoài. Dạng bể dài đối lập với các ô cửa gần vuông ở mặt đứng. Mặt cắt thể hiện mối liên hệ giữa nền thấp quanh bể, tầng phòng riêng và sân sinh hoạt ở bên trên, thay vì coi nước như một chi tiết đặt riêng xa nhà.
Từ một phòng ngủ ở tầng dưới, cửa mở về vùng cạnh bể và phần nền ngoài. Cánh cửa, bậu và các mảng ván quanh ngưỡng tạo lớp tiếp xúc giữa phòng riêng với sân. Một số đoạn mặt đất được xử lý thành các mặt phẳng sử dụng, nhưng đá và thông vẫn đứng gần. Những ảnh có nước ghi lại thêm chiều cao của khối nhà: mái, tầng chung, phòng ngủ và bể cùng hiện trong một khung hình, với các bậc thang nối chúng.
Sân mái trên tán cây
Sân mái là điểm cao của tuyến đi từ nền rừng qua tầng sinh hoạt và sân phía nam. Theo mô tả của kiến trúc sư, từ đây có thể nhìn qua tán cây ra biển Åland. Cảnh quan nước và các đảo thấp nằm xa hơn vùng thông sát nhà. Đó là một cao độ quan sát khác với các cửa phòng ngủ và cửa bếp phía dưới, nơi phần lớn tiền cảnh là thân cây và lá.
Trở lại mặt đứng, các ô cửa lớn vẫn tổ chức khối nhà thành một nhịp đều trong khi bậc sàn bên trong thay đổi. Mối quan hệ giữa hình bao thẳng bên ngoài và nhiều cao độ bên trong được thấy trong mặt cắt cũng như ảnh dọc phòng chung. Các cầu thang ngoài giữ những đường chéo trước hình chữ nhật đó. Từ nền rừng, bể, sân tầng trên tới mái, những vị trí đứng này có lối đi cụ thể và mở về các lớp cảnh quan ở khoảng cách khác nhau.
